XS4ALL WINT EN VERLIEST RECHTSZAAK TEGEN ABFAB
Na de VS en Duitsland spreken nu ook Nederland en Frankrijk een woordje mee als het gaat om spamrechtszaken. Abfab mag geen ongevraagde reclame meer sturen naar Xs4all-klanten, maar andere eisen van Xs4all werden niet ingewilligd. Een Franse zaak werd wél een afgetekende overwinning voor spambestrijders.
Abfab mag de klanten van Xs4all niet meer lastig vallen met ongevraagde e-mailreclame. Voor elk bericht dat alsnog wordt verstuurd, moet Abfab een boete van 50 euro betalen, tot een maximum van 2,5 miljoen euro. De Amsterdamse rechtbank is hiermee tegemoet gekomen aan de belangrijkste eis van Xs4all.
Cruciaal in het vonnis was dat Xs4all geen wettelijke 'vervoersplicht' heeft, zoals die voor telefoonverkeer en post wel geldt. De provider kan dus weigeren bepaalde e-mails te bezorgen. Verder zeggen de algemene voorwaarden van Xs4all dat haar eigen klanten het systeem niet mogen misbruiken voor spam. De rechter vond het redelijk dat Xs4all dit verbod ook aan derden oplegt.
Het lijkt er dus op dat de algemene voorwaarden van Xs4all van doorslaggevend belang zijn geweest. In zijn pleitnota had de provider juist veel nadruk gelegd op economische aspecten: spam zorgt voor een grote belasting van de servers en Xs4all heeft vijf medewerkers in dienst om alle spamklachten uit te zoeken. Dat kost allemaal geld. In het vonnis ging de rechter in het geheel niet in op dergelijke financiële argumenten.
Een ander argument van Xs4all dat de rechter links liet liggen, is het merkrecht. De provider had gesteld dat ongevraagde e-mail naar adressen waarin het merk Xs4all in voorkomt, een inbreuk zouden vormen op haar merkrecht. De rechter wees dit argument af: 'De betreffende e-mailadressen [zijn] door Xs4all, althans met toestemming van Xs4all, in het verkeer gebracht.'
Afwijzing
Het vonnis betekent dat Abfab geen ongevraagde reclame meer mag sturen naar Xs4all-klanten, althans naar e-mailadressen met Xs4all of Hacktic (xs4all.nl, xs4all.be, xs4all.com, hacktic.nl, enzovoorts).
Veel klanten hebben echter een eigen domein en dus een afwijkend e-mailadres. Xs4all eiste ook voor deze groep vrijwaring van Abfab-reclame, maar daar ging de rechter niet op in.
Abfab had betoogd dat het te ingewikkeld is om bij elk e-mailadres in de Whois-databank op te zoeken of Xs4all de bijbehorende hostingprovider is. De rechter gaf Abfab op dit punt gelijk. Een merkwaardige beslissing, want voor een ervaren programmeur moet het automatiseren van deze controle niet al te moeilijk zijn.
Bovendien is er een veel simpeler oplossing: geef Abfab een kant-en-klare lijst van domeinen die door Xs4all worden gehost. Xs4all stelt dit ook al zelf in zijn persbericht voor.
Blijft nog een andere interessante vraag: wat als een Xs4all-klant wél Abfab-reclame wil ontvangen? De provider hecht immers veel waarde aan de keuzevrijheid van zijn klanten. Maar de rechter laat deze situatie opvallend genoeg maar aan Abfab over: 'Of Abfab op een daartoe strekkend verzoek van die klanten wil ingaan is aan haar ter beoordeling.'
Waarschuwingsregel
Een afgetekende overwinning is het dus niet voor Xs4all geworden, maar toch is de provider blij met het vonnis. De overwegingen zijn 'even goed toepasbaar op alle andere verzenders van spam', aldus het persbericht. Feit is echter dat de meeste spam uit het buitenland komt. Juridisch ligt dat een stuk ingewikkelder.
Verder schrijft Xs4all dat er gewerkt wordt aan de ontwikkeling van spamfilters: 'Klanten die daar prijs op stellen, kunnen dan e-mails van notoire spamdomeinen door Xs4all laten voorzien van een extra waarschuwingsregel.'
Maar de werkelijkheid heeft deze belofte al lang ingehaald. Al sinds begin februari voegt Xs4all stilletjes extra waarschuwingen toe aan de header van spamberichten, zo ontdekte Netkwesties. Een voorbeeld:
X-XS4ALL-SPAM-Warning: Sending machine is listed in bl.spamcop.net,inputs.orbz.org,relays.osirusoft.com
X-XS4ALL-Spam-Checked: mxzilla2.xs4all.nl checked 61.222.31.89 against DNS blacklists
Date: Sat, 2 Feb 2002 23:30:51 +0100 (CET)
Overigens krijgen (nog) niet alle spamberichten dit digitale brandmerk.
Frankrijk
Een week voor de Nederlandse uitspraak is ook het vonnis in een Franse spamrechtszaak gepubliceerd. Een spammer had twee providers aangeklaagd, omdat deze zijn internetverbinding zonder waarschuwing vooraf hadden afgesloten. De spammer eiste een schadevergoeding.
De rechter draaide de zaken om en oordeelde dat de providers (Liberty Surf en FREE.fr) hem terecht hadden afgesloten. Niet de providers werden veroordeeld tot een geldboete, maar juist de spammer. Hij moest ruim 15.000 euro betalen.
Net als in de Nederlandse rechtszaak speelde de algemene voorwaarden van de providers een doorslaggevende rol in het vonnis. Verder hechtte hij grote waarde aan de overlast onder grote groepen internetgebruikers die spam met zich meebrengt.
Aardig detail is de naam van de Franse rechter: Jean-Jacques Gomez. Hij was ook degene die vorig jaar besliste dat Yahoo geen nazispullen aan Franse internetters meer mocht verkopen.
[WZ, 8 maart 2002]
