Een belangrijk uitgangspunt is dat wie persoonsgegevens van derden gebruikt, dit alleen mag doen voor het doel waarvoor de gegevens zijn verkregen. Dit is echter geen absolute bepaling: het kan zijn dat een uitdrukkelijke wettelijke verplichting ook het gebruik voor een ander doel toestaat of zelfs daartoe verplicht.

Verder hebben burgers in principe het recht op inzage in hun gegevens en op verbetering daarvan als deze onjuist zijn. Ook mogen ze zich verzetten tegen bepaalde vormen van gebruik als ze daardoor onrechtmatig zouden worden benadeeld.

Wat verandert er allemaal?

Tegelijk met de overgang van Wpr naar Wbp krijgt de Registratiekamer een andere naam: College Bescherming Persoonsgegevens (CBP). Voor wie het nog niet wist: het CBP is een onafhankelijk bestuursorgaan en houdt toezicht op de naleving van de wetten die het gebruik van persoonsgegevens regelen. Het CBP adviseert de regering over de bescherming van persoonsgegevens, voert onderzoeken uit, toetst gedragscodes en privacyreglementen en behandelt vragen en klachten.

De afgelopen jaren is gebleken dat uitspraken van het CBP doorgaans grote invloed hebben op de overheid en het bedrijfsleven. Bovendien is het College bevoegd om boetes uit te delen aan organisaties die de Wbp overtreden. Dit betekent overigens niet dat het CBP altijd het laatste woord heeft: wie het niet eens is met uitspraken van het College kan altijd nog klagen bij de Nationale Ombudsman.

De Wbp vervangt de Wet persoonsregistraties. Deze wet stamt uit 1988 en had als doel de persoonsgegevens van geregistreerden in persoonsregistraties te beschermen. De belangrijkste verschillen tussen Wpr en Wbp zijn:

• Het statische begrip 'persoonsregistratie' van de Wpr wordt verlaten en maakt plaats voor het dynamischer begrip 'verwerking van persoonsgegevens'. Zelfs de verwerking van gegevens van slechts één persoon valt onder de nieuwe wet.
• Burgers krijgen het recht om desgewenst ‘direct marketing’-bedrijven te verbieden reclame op naam aan hen te sturen.
• De Wbp gaat soepeler om met de verplichting voor bedrijven en instellingen om persoonsregistraties aan te melden. Het aantal gegevens dat ze moeten melden is beperkt en het aantal vrijstellingen van de meldingsplicht is groter.
• Organisaties die uw persoonsgegevens verwerken moeten u hierover vaker informeren dan onder de oude Wpr.
• Het College Bescherming Persoonsgegevens krijgt meer bevoegdheden, zoals boetes opleggen.
• Elke organisatie of branche die persoonsgegevens verwerkt kan een privacyfunctionaris instellen. Deze oefent binnen die organisatie of branche het gezag uit van het College Bescherming Persoonsgegevens.

(9 augustus 2001)