Bij de Consumentenbond heeft ex-chef van Bits of Freedom (BoF) Maurice Wessling een uitgebreide privacyactie op poten gezet. De andere helft van het BoF-duo staat bij privacywaakhond CBP mede aan het roer met acties. Ondertussen verscheen er een belangrijke, maar stroperige evaluatie van de privacywet, maar wel een helder rapport over privacy en veiligheid. Concrete acties doen de rest, of niet?
De opvallendste actie: Gegevens 2,2 miljoen mensen gekaapt als opening van de Volkskrant van zaterdag 14 februari 2009: Het College Bescherming Persoonsgegevens (CBP) onderzoekt of marketingbedrijf Advance in Hilversum (30 procent eigendom van Van den Ende & Deitmers) de wet overtreedt met massale verzameling en doorverkoop van data van miljoenen Nederlanders, verzameld met tv- annex internetprogramma's als Je Echte Leeftijd, Verjaardagsalarm en Volgens mama.
Het CBP begint zijn onderzoek naar aanleiding van bevindingen van de Volkskrant over de verwerking van 'bijzondere' persoonsgegevens zoals seksuele voorkeur en levensovertuiging. Die moet aan strenge eisen voldoen: verwerking mag alleen met uitdrukkelijk toestemming van personen in kwestie. Dit is nog onderzoek, geen veroordeling. Of alle 2,2 miljoen personen bijzondere data hebben opgegeven, zoals seksuele gegevens die zijn verkocht aan afnemers als Pfizer (Viagra) is ongewis. Pfizer ontkent dit.
Advance in haar privacyregels: "De gegevensverwerking door Advance is in overeenstemming met de Wet bescherming persoonsgegevens aangemeld bij het College bescherming persoonsgegevens te Den Haag...Advance gebruikt de door haar verzamelde persoonsgegevens voor de volgende doeleinden:
indien overeengekomen, het verstrekken van de gegevens aan zorgvuldig geselecteerde partners van Advance met als doel om de persoonsgegevens te gebruiken om per post, telefoon, sms, e-mail en/of andere media informatie, activiteiten, nieuws, aanbiedingen van deze partners te versturen;
En ook: "Bezoekers kunnen de gegevens in hun Account op elk moment inzien en corrigeren door in te loggen op de Website. Alle gegevens in het Account kunnen worden verwijderd door zich uit te schrijven. Iedere Bezoeker heeft daarnaast het recht Advance te vragen om andere persoonsgegevens, die niet zichtbaar zijn voor de Bezoeker, te verwijderen of af te schermen."
Tien concrete punten
Juist één dag vóór de Volkskrant-opening, op vrijdag 13 december, begon de Consumentenbond met een grote privacyactie:
PersberichtNadere uitlegBrochure
Privacy is vaak een te vaag begrip, zo betoogde in Netkwesties recent Genevieve Bell van Intel. Ze bepleitte een ander woord: geheimhouding. De bond heeft haar best gedaan privacy te concretiseren, in tien actiepunten:
1. Anonimiteit waar mogelijk;
2 Zeggenschap over hun eigen persoonsgegevens.
3 Informatie over het gebruik van hun persoonsgegevens.
4 Bewaking van het doelgericht gebruik en de bewaartermijn
5 Toestemming voor ander dan noodzakelijk gebruik van persoonsgegevens (opt-in).
6 Risicoaansprakelijkheid bij de verwerking van persoonsgegevens.
7 Nauwkeurig gebruik van correcte data door bedrijven en overheden
8 Laagdrempelige geschilbeslechting van klachten
9 Educatie over rechten en risico's
10 Toezicht en handhaving van de naleving van privacywetgeving 'met voldoende middelen'.
Opvallend is het eerste punt, gezien de schaal waarop van anonimiteit misbruik wordt gemaakt op internet. Ook trouwens om privacy te 'slopen' zoals met online anoniem publiceren van woonadressen en telefoonnummers etc. van opponenten.
De actie van de bond wordt geleid door Maurice Wessling, voorheen één van de twee professionals van de inmiddels niet meer actieve privacyclub Bits of Freedom. Zijn medestrijder Sjoera Nas werkt inmiddels voor het CBP dat de Advance-zaak oppakte.
Er leek sprake van een een-tweetje tussen Nas en Wessling gezien lancering op vrijdag en de Volkskrant-opening direct de ochtend daarop. Wessling ontkent dat het CBP iets met de lancering van de actie te maken heeft: "De opmerking in de Volkskrant van zaterdag dat de bond dit samen met het CBP doet is niet correct. We vernamen voor het eerst van deze zaak uit de krant."
Er is sprake van heroprichting van Bits of Freedom of een soortgelijke privacylobby, zo vernamen we. Neemt de Consumentenbond nu eigenlijk de rol van BoF over, maar dan met een krachtiger en breder ondersteund geluid? Wordt een hernieuwde of nieuwe club overbodig?
"De bond heeft een eigen rol en zal op onderdelen ook andere zaken benadrukken dan Bits of Freedom dat gedaan zou hebben. Overigens hebben Bits of Freedom en de bond voorheen samen gelobbyd tegen de bewaarplicht verkeersgegevens. Maar onderwerpen als de kwaliteit van privacyverklaringen en laagdrempelige geschilbeslechting zijn natuurlijk typisch onderwerpen waar de bond zich voor opwerpt.
We hebben 540.000 leden. We zullen ook zeker proberen hen te mobiliseren voor onze campagne."
