NETKWESTIES magazine over maatschappij en internet kleine letters normale letters grote letters
05-10-2008 bepaal de lettergrootte
ACTUEEL COLUMNS COLOFON ABONNEER

Liever 'geheimen en leugens' dan 'privacy en beveiliging'

Termen als 'leugens' en 'geheimen' roepen bij iedereen herkenning op. Je kunt er op internet beter mee overweg dan met de abstracte begrippen 'privacy' en 'beveiliging'.

Dat vindt Genevieve Bell Ze sprak vorige week tijdens Picnic, de jaarlijkse grote Amsterdamse conferentie over internet in de Westergasfabriek. Bell is antropologe. Maar werkt voor chipbedrijf Intel. Ze leidt daar een club die kijkt hoe consumenten omgaan met ICT.

'Secrets and Lies' was haar titel, analoog aan die van een film van onze favoriete regisseur Mike Leigh. We interviewden haar ook na afloop. Hier een stukje audio daaruit van twee minuten.).

De sociale plicht om te liegen had Bell, naar eigen zeggen een 'Australische katholiek' vanaf het begin in de puriteinse VS moeilijk gevonden: "De hele dag door die vraag 'how are you?', met twee antwoorden: 'nice' en 'everything is OK'

Over de redenen om te liegen zei Bell:

  • 40 procent voor het verbergen van (wan)gedrag
  • 14 procent voor sociale handhaving
  • 9 procent om populairder te worden

Mannen liegen 20 procent meer dan vrouwen. Mannen liegen vooral over status (auto's, werk), vrouwen vooral uit schaamte en over persoonlijke dingen (gewicht, leeftijd en winkelgedrag). "Liegen is noodzakelijk. Het is een bewuste preventie van de confrontatie met de realiteit. Het construeren van een wereld waarmee het eenvoudiger is om te gaan."

Nu internet het mogelijk (en 'noodzakelijk') maakt om alle informatie voor iedereen altijd beschikbaar te houden, neemt ook het liegen toe. En ook: het omgaan met geheimen. "Mensen zijn steeds op zoek naar manieren om te liegen en geheimen voor de één wel en de ander niet te houden zonder dat het consequenties heeft. Dat wordt heel complex. Neem onderzoek naar datingsites. Daar liegt 100 procent."

Waarover liegen daters?

  • Leeftijd 45 procent
  • Beroep 27 procent
  • Status relatie: 20 procent

Na vast internet komt er nu mobiel internet, met dingen als Twitter en locatiebepaling van de mobiele telefoon. "Mensen worden dan geacht om voortdurend te vertellen waar ze zijn en wat ze doen. Brits onderzoek toont aan dat 50 procent liegt over de verblijfplaats en wat ze doen. In Korea laten ze de telefoon op het bureau liggen."

"Bij opsporing worden steeds vaker geheugens van mobiele telefoons en handhelds gebruikt. Die moet je dus weten te wissen, net als veel van de sporen die je achterlaat. Bijvoorbeeld over zoekgedrag bij Google. Mensen vinden dat vaak toch hun geheim. Net als hun kijkgedrag met digitale tv. Maar dat wordt wel vastgelegd."

Bell ziet een 'nieuwe wapenwedloop' ontstaan om te kunnen blijven liegen en geheim te houden waar je bent. 'Alibi services' zijn in opkomst, die zorgen dat je niet te traceren bent of dat er valide smoezen voorhanden zijn. "De waarheid krijg je niet. Kijk maar eens op Twitter naar masturbatie. Dat ontbreekt. Iedereen vindt dat persoonlijk geheim."

ander spraakgebruik

Geheimen en Leugens in plaats van 'privacy' en 'veiligheid "Wat ik in de afgelopen jaren heb geleerd is dat consumenten op een heel andere manier praten en denken over zaken als privacy en beveiliging dan technici. Consumenten maken zich zorgen over andere zaken. Het beheren van persoonlijke informatie is beter te begrijpen als je praat over leugens en geheimen. Je moet aansluiten op de metaforen en beelden in het dagelijks leven van mensen.

De conversaties zijn vaak moeilijk te doorgronden. Ik probeer dat wat open te breken, door wat andere gedachten erop los te laten. Over leugens kun je veel duidelijker praten dan over privacy. Mensen liegen dagelijks en hebben hun geheimen."

Begrijpen technici u wel?

Lachend: "Ik hou van grote uitdagingen."

Kinderen, vooral tieners, zullen u begrijpen..

"Ja, het vertellen en voor zich houden van geheimen en liegen zijn hele elementaire zaken in de communciatie van kinderen. Het is de basis voor het aangaan van relaties. Wat vertel ze wel en niet?

Te snel moreel oordelen

Genevieve Bell: "Te gemakkelijk wordt gezegd: "Liegen is slecht."

Dat is het toch ook?

"Dat is een moreel oordeel. Als een antropoloog zou ik dat niet zeggen. Liegen is een manier van overleven. Natuurlijk zijn er leugens met extreem negatieve consequenties. Maar je moet er niet aan denken in wat voor wereld we zouden leven als iedereen voortdurend louter de waarheid zou bezigen."

U zei dat u dit niet zo zou kunnen zeggen in het openbaar de VS. Waarom niet?

"Het is vrijwel onmogelijk om in de VS over liegen te praten zonder moraliteit. Ik ben er al van beschuldigd het liegen te propageren. Maar daar gaat het mij niet om. Ik wil vaststellen welke functies het liegen heeft."

Vervolg in deel 2

In editie 157



Netkwesties zoekt steun

En u kunt helpen! Lees verder »