Tussen Andrew Keen en Abram de Swaan
Wie is er wijzer, de elite of de massa? De Britse schrijver en 'web 2.0 anti-christ' Andrew Keen hield de Globaliseringslezing in Amsterdam. Internetdeskundigen Karin Spaink en Michael Polman dienden hem fel van repliek. Afgelopen week gaf, los hiervan, Abram de Swaan zijn visie; wijsheid en optimisme.
De Tegenlicht-documentaire Wiki's Waarheid op maandag 7 april 2008 betrof de volgende vraag: levert de participatie van - in principe - iedereen aan Wikipedia een betrouwbare en gezaghebbende encyclopedie op? Opvallend was vooral de felle controverse: je bent vóór- of tegenstander.
Ondergetekende is kritisch over de wijsheid die de web 2.0 (publicatie en participatie van iedereen) worden toegedicht: Wisdom of the Crowds is een betrekkelijke begrip. Er is te veel aan uiting, te amorf. Maar juist concurrentie en selectie aan de poort kunnen helpen bij het scheiden van kaf en koren. Wikipedia komt in de goede richting. Ik verwijs er vaak naar, ondanks de wetenschap dat er veel mis kan zijn met beschrijvingen van vooral controversiële onderwerpen en personen.
Of zoals 'bedenker' van de term web 2.0 Tim O'Reilly het uitdrukt in de documentaire: de op de schalen van betrouwbaarheid en gezag op internet zit Wikipedia vrijwel aan de uiterste goede kant van het spectrum. Volgens medeoprichter Larry Sanger is Wikipedia echter op zijn best een startpunt om kennis te vergaren. Hij stapte uit het project daar hij vond het gezag van Wikipedia te veel aan de wijsheid van het vrijwilligersleger en betrokkenen werd overgelaten.
Digitaal narcisme
Daarmee botste Sanger met de andere oprichter Jimmy Wales die de groei voorstond met vrije publicatie. Hij gelooft in het 'zelfcorrigerend vermogen' van Wikipedia dat transparant is. Immers, ook de correcties en discussie over onderwerpen zijn in te zien op Wikipedia.
De felste criticaster in de uitzending van Tegenlicht was Andrew Keen (weblog). De Brit spreekt over Wikipedia als een 'ramp voor de waarheid'. De totstandkoming ervan noemt hij 'digitaal narcisme' en 'intellectuele masturbatie'. Aan zijn zijde treft hij Robert McHenry, ex-chef van de Encyclopædia Britannica. Hij gelooft dat alleen een 'peer review' van deskundigen tot kennis betrouwbare en gezaghebbende kennis kan leiden.
Daartegen verzet zich Charles Leadbeater, die net het boek 'We Think' publiceerde als een web 2.0-achtig interactief proces. Hij gelooft in wat hij noemt 'massacreativiteit en massainnovatie' als gevolg van de unieke mogelijkheid om kennis en argumenten breed met de beste deskundigen te delen via internet.
Afrika uit de duisternis
Ndesanjo Macha, Afrikaans internetactivist, is in de docu de overtuigendste pleitbezorger voor Wikipedia. Macha beargumenteert dat internet Afrikanen een stem biedt om hun kennis te delen met de wereld, zoals dat nooit tevoren mogelijk was. Zowel passief, in educatie, als actief met het ontsluiten van Afrikaanse culturen, kan Wikipedia veel meer betekenen dan traditionele encyclopedieën ooit aan aandacht voor de verscheidenheid van de kennis van en over het werelddeel hebben getoond.
Macha meent bovendien dat er vaak 'vele waarheden' zijn rond feiten. Hij noemt als voorbeeld Yasser Arafat, over wie de discussie op Wikipedia uitgebreid is te lezen voor iedereen naast het artikel over hem. Voorstanders van Wikipedia roemen de mogelijkheid tot voortdurend veranderen van lemma's. Volgens tegenstanders leidt dat tot een groot risico op onwaarheden.
IJsbrand van Veelen liet dus vele meningen horen in Tegenlicht. Maar de tegenstanders van Wikipedia liet hij, gewild of ongewild, op punten winnen. Dat komt niet op de laatste plaats door de krachtige taal van Andrew Keen. De Engelsman is welbespraakt en in woord, vorm en houding overtuigd elitair.
De apencultuur
Maar zijn 'overwinning' was van korte duur, zo bleek één dag later, op 8 april, in Felix Meritis aan de Amsterdamse Keizersgracht. Daar hield Aandrew Keen de Globaliseringslezing, met de verschijning van de Nederlandse vertaling van 'The Cult of the Amateur; how todays Internet is Killing our Culture and Assaulting Our Economy'. Dat zou, zo was bericht, 'De Apencultuur' gaan heten, maar dit was op het laatste moment veranderd 'De @-cultuur'. Geen aapjes. Te beledigend? Racistisch na Tegenlicht?
Vervolg in deel 2
|
