800 bezoekers aan een privacycongres op zaterdagavond (deel 2)
Vervolg van deel 1
Onveiligheid erkennen
Buruma zei ook fan te zijn van slim toegepaste technologie: als een man een ticket boekt naar Islamabad en wekenlang in Pakistan verblijft zonder een creditcard te gebruiken kan dat aanwijzingen opleveren over verblijf in een terroristenkamp. "Als ze daar dan ook Mohamed Atta mee gevangen hadden, dan is het zeker goed", leek het sceptisch te klinken.
Explicieter: "Erken de onveiligheid, van hackers, van onderhoudspersoneel met toegang tot systemen. Moet ik de politie blind vertrouwen? Dat ze mij niet kan chanteren? Maar ook ingehuurd personeel van Securicor heeft toegang tot data."
Het meest verwerpelijk vindt Buruma de tijdsduur van dataopslag. Gecombineerd met wetgeving met een hoog risico op willekeur, als de wet Bibob kan dit beroerd uitpakken:
"In de Yab Yum zaak was de vorige eigenaar in 1992 veroordeeld en dat is gecombineerd met een aantal hypotheses. Met zedendelicten kan iemand decennia worden achtervolgd voor een afgedwongen tongzoen die wettelijk als verkrachting kan gelden."
Recht op veranderend beeld
Kern van de zaak is volgens Buruma 'the immutable me', het individu dat dankzij de opstapeling en het combineren van decennia aan data bij justitie een levenlang etiket krijgt opgeplakt. "Want privé heb je het recht om te veranderen. Dat je niet van steen bent en niet onveranderlijk weet een computer nauwelijks."
Dat was ook één van de punten in een uitstekend artikel ter voorbereiding op 'het Glazen Lichaam' in NRC afgelopen zaterdag. Bert-Jaap Koops van de universiteit Tilburg legt uit dat de artikelen 10 (privacy) en 11 (lichamelijke integriteit) van de Grondwet op het spel staan.
Individuen verspreiden een wassende wolk van digitale informatie die de overheid gaarne opvangt. Met verzet moet je steeds meer uitkijken: "Wat opdoemt is de angstsamenleving waar de burger die een deel van zijn persoonlijke leven wil afschermen, automatisch verdacht is."
Dat is juist goed, zei zaterdag Fred Teeven, ex-officier van justitie en nu VVD-Tweede Kamerlid: als je niets te verbergen hebt, heb je ook niets te vrezen. Anonimiteit is de voedingsbodem van criminaliteit. Datamining en camerabewaking leiden tot een veiliger samenleving. Dus juist vermindering van angst.
E-commerce en privacy
Deze lijnrechte tegenstelling in opvattingen maakte ook het debat over datamining met klantdata door bedrijven zo levendig: Cor Molenaar, als professor en vooral consultant een vrolijke optimist over databanktoepassing versus schrijver Joep Schrijvers, die afwisselend humoristisch scepticus en een wat zure cynicus is waar het gaat om systemen zoals voor direct marketing.
Volgens Molenaar willen de meeste mensen zich juist graag tonen: "We zijn 'exhibitieus'. We willen ons voortdurend laten zien, wie we zijn, waar we voor staan en hoe we leven. Vijf miljoen mensen op Hyves die daar vrienden zoeken en ook treffen, en gaan kijken wie de vrienden van hun vrienden eigenlijk zijn."
Die instelling, vindt Molenaar, is behalve natuurlijk ook historisch verankerd: "In de samenleving van mijn oma kende iedereen elkaar in een kleine gemeenschap en wist alles van elkaar en wilde dat ook."
Klanten waarderen het
In het groot is dat niet mogelijk met persoonlijk contact, dus zijn er systemen voorhanden om dat contact tussen bedrijven en klanten te veraangenamen: "Vroeger wist een kruidenier van elke dorpsgenoot zijn behoeften aan waren. Hij sprak hen persoonlijk aan en de klanten waardeerden dat."
Die waardering van klanten voor een persoonlijke benadering is nog steeds erg groot, zo weet Molenaar. Ook al verloopt die via een telefoniste met een dossier op haar scherm.
Volgens Molenaar houden organisaties juist de grenzen van de privacy nauwkeurig in het oog: "Als er twijfel komt in de markt krijg je een kopersstaking. Zie maar eens hoe de reacties waren op de Bonuskaart van Albert Heijn in het begin."
Drie leugentjes
Molenaar zei ook dat klanten zelf de regie voeren: "En als een klant wil dat zijn data niet worden gebruikt is één druk op de knop genoeg om al die informatie bij bijvoorbeeld Albert Heijn te deleten."
Dat laatste is niet zo eenvoudig in de praktijk als Molenaar schetste. Ook zei Molenaar in strijd met de feiten dat vooral zelfregulering tot begrenzing van direct marketing leidt. Brancheclub DMSA verzette zich eerst fel tegen een wettelijk spamverbod. En de marketingbranche is nu tegen een beperking van belverkeer door staatssecretaris Heemskerk van Economische Zaken. Die treedt juist op omdat zelfregulering tekortschiet
Molenaar debiteerde nog een derde onwaarheid: "Op elke website kan de consument aangeven of hij wil dat van hem data worden opgeslagen of niet. We kennen opt-in als standaard en het bedrijfsleven is daar ook voorstander van."
Deze opt-in eis geldt echter louter voor e-mail van bedrijven, en is gericht tegen spam. Maar het geldt niet voor de opslag van data door webwinkels. Die is vrij en dat is bij consumenten onbekend. Molenaar gaf na afloop van het debat ruiterlijk zijn verkeerde uiting op dit punt toe.
Vervolg in deel 3
|
