Nationale privacyregels op het mondiale internet (deel 2)
Vervolg van deel 1
Kritiek en aanpassing
Het College bescherming persoonsgegevens (CBP) paste het concept aan na raadpleging van instituten en marktpartijen. De kritiek was niet groot. Kwalijk is volgens partijen dat het CBP zich beperkt tot het web, en andere vormen van communicatie via internet over het hoofd ziet.
Op de klacht dat de regels zo formeel zijn komt het CBP nog met een antwoord. Online komen binnenkort voorbeelden te staan van privacykwesties in de vorm van vraag en antwoord. En er komt in de loop van 2008 nog een voor iedereen goed te begrijpen uitleg in de vorm van een 'informatieblad Publicatie van persoonsgegevens op internet'. Die is bedoeld voor zowel voor websitehouders als internetters.
Justitie en parlement buitenspel
Ondermeer de Consumentenbond, de Internet Society Nederland, de ministeries van Economische Zaken en justitie, Ouders Online, Raad voor de Journalistiek, het Tilburg Institute for Law and Technology en VNO-NCW zijn gehoord over de privacyrichtsnoeren.
Het ministerie van Justitie had als enige niet gereageerd. Dat kun je curieus vinden. Het CBP gaat een eigen weg, ook niet gehinderd (?) door enige parlementaire inbreng.
De regels zijn uitgebreid met meer paragrafen over jongeren, profielsites en user generated content.
Want kritiek was er op gebrek aan extra aandacht voor jongeren en privacy. Er is gevraagd om meer voorbeelden over kinderen in de richtsnoeren; voor ouders die gegevens van hun kinderen online zetten; het publiceren van verzamelingen familie- en klassenfoto's; en over productiemaatschappijen die filmpjes van kinderen publiceren met toestemming van de ouders.
Het CBP heeft nu meer voorbeelden opgenomen met jongeren, en aandacht besteed aan nieuwe 'Web 2.0' diensten zoals Hyves.
Er staat nu in een toelichting: "De aanbieders van profielsites zijn samen met de gebruikers medeverantwoordelijk voor de verwerking van persoonsgegevens op de betreffende website. De aanbieders van deze diensten moeten zich daarom houden aan de regels uit de Wbp.
Zo dienen ze gebruikers vooraf volledig te informeren over de beschikbaarheid van de profielen voor andere bezoekers van de site. Ze dienen geschikte beveiligingsmaatregelen te treffen, zoals het standaard afschermen van de profielen voor zoekmachines en alleen toegang te bieden aan vrienden van de gebruiker.
Ook dienen ze de mogelijkheid te bieden de profielen en elders op de site geplaatste informatie te verwijderen."
'Overregulering'
Veel reacties waren toegespitst op de onduidelijkheid over de verantwoordelijkheid van verschillende partijen. Wie is op welk punt aanspreekbaar bij privacyschending? Immers, er zijn websites die publiceren, personen die over en met elkaar berichten en aanbieders van dat soort 'participatieve' diensten.
Aanbieders van toegang tot internet en van hosting en tijdelijke opslag vallen onder de e-commerce richtlijn. Ze zijn voor de wet een tussenpersoon die pas aansprakelijk is voor wetsovertreding nadat zij op de hoogte zijn gesteld van een overtreding. Moeten de aanbieders in het kader van de persoonsbescherming data ook verwijderen zodra ze van een privacyschending op de hoogte zijn gesteld?
Hiermee samen hangt kritiek dat de pretenties van het CBP te ver reiken. Er zou sprake zijn van 'overregulering'. Zo vinden sommigen de stelling dat een IP-adres per definitie wel een persoonsgegeven is, te absoluut.
Het CBP zegt hierover: "Toepassing van de regels uit de Wbp (en de Privacyrichtlijn 95/46/EG ) leidt er in praktisch alle gevallen toe dat IP
adressen door de betrokken partijen zullen moeten worden beschouwd als
persoonsgegevens."
Journalisten en weblogs
Er zijn drie soorten gegevensgebruik op internet waarop de Wbp niet of slechts gedeeltelijk van toepassing is. Dat zijn:
- verwerkingen voor persoonlijk of huishoudelijk gebruik;
- gebruik voor uitsluitend journalistieke, artistieke of literaire doeleinden;
- gebruik voor historische, wetenschappelijke of statistische doeleinden.
Verschillende partijen verwachten problemen door onduidelijkheid over de uitzondering voor gebruik van persoonsdata voor uitsluitend journalistieke doeleinden. Want waar liggen de grenzen van journalistiek. En geldt het ook voor webloggers?
Het CBP vindt echter dat, in samenspraak met de Raad voor de Journalistiek, afdoende is uitgemaakt wie zich wel kan beroepen op de uitzondering voor journalistiek en wie niet.
De criteria:
a. Is de activiteit gericht op (objectieve) informatieverzameling en verstrekking?
b. Gaat het om een regelmatige bezigheid?
c. Gaat het erom iets van maatschappelijke strekking aan de orde te stellen?
d Kent de publicatie een recht van repliek of rectificatie achteraf?
Als alle vragen met 'ja' te beantwoorden zijn, is er sprake van journalistiek. Dan nog moet het publiceren van persoonlijke gegevens noodzakelijk zijn voor een artikel of reportage. Daar buigt de Raad voor de Journalistiek zich al regelmatig over.
Het is overigens voor het eerst dat er in Nederland juridische regels zijn wie er nu wel en wie er niet journalisten zijn. Daar zijn lang niet alle journalisten het mee eens. Het is immers in principe een vrij beroep.
Een voorbeeld van het CBP: "Een minister vertelt op televisie over zijn privéleven. Tal van persoonlijke, niet-journalistieke weblogs besteden aandacht aan zijn uitspraken en allerlei mensen geven daar weer commentaar op.
In dit geval, omdat de bewindsman zijn uitlatingen in het openbaar heeft gedaan, mag aangenomen worden dat hij op de hoogte is van het feit dat hierover in het openbaar verder wordt gediscussieerd, ook op internet. De houders van de weblogs hoeven de minister daarom niet apart te informeren dat ze persoonsgegevens over hem
verwerken.
Een (niet-journalistieke) verantwoordelijke die de aanleiding echter te baat neemt om allerlei andere privé-informatie over de minister op internet te publiceren, inclusief bijvoorbeeld foto's van zijn familie, dient de minister wel degelijk te informeren.
Of een dergelijke publicatie überhaupt te rechtvaardigen valt, is zeer de vraag, gezien de mogelijke gevolgen voor de familieleden."
Vervolg in deel 3 (laatste)
|
