UPC-moeder Liberty en de investeerders in Casema/@Home koesteren hoge winstverwachtingen en de kabelaars zullen veel moeten verdienen om die waar te maken. Via internet en koppelkastjes als PCzapper en Apple TV de concurrentie voor hun digitale pakketten zonder meer doorgeven kan geld gaan kosten.
Er is niets dat op die tweestrijd duidt tussen neutraal en voorrangsaanbod via internet, aldus Lieverse van Casema: "Er is nooit een reden geweest om de forse investeringen in meer capaciteit voor internet te remmen. We gingen van 64 kilobit per seconde naar snelheden van 5 megabit en meer, en investeren nog steeds in capaciteitsuitbreiding voor internet via de kabel."
En Van Esch van de Vecai: "Onze business is het bieden van toegang tot internet waarbij we er steeds voor zorgden dat volgende generaties diensten mogelijk werden. Mogelijke problemen zijn steeds weg geïnvesteerd."
Ilse van der Haar van de Universiteit van Tilburg, momenteel full-time onderzoeker van netneutraliteit met geld van EZ, stelde de kabelaars de retorische vraag; "Waarom zijn Amerikaanse telecombedrijven zo fel als het gaat om het tegenhouden van wetgeving voor netneutraliteit als er voor hen geen voordelen te behalen zijn?"
En dat geldt, zo vergaten Van Esch en Lieverse even, ook voor hun sector. Dat de tv-kabel drempelloos doorgeven van de diensten van Google (zoals YouTube) niet accepteert liet ze al weten tijdens een Europees congres in Amsterdam in februari 2007. Google bracht daartegenin dat de kabelaars niets te vrezen hebben. Het begrip 'frenemy' viel, vriend en vijand tegelijk; een vijand met concurrerende diensten maar een vriend voor de kabelaars zodra Google een deel van haar opbrengsten wil benutten om extra transportkosten te betalen. En videodienst Joost, die ook belang heeft bij neutraal transport presenteert zich als allemansvriend.
Immers, van alle internetverkeer gaat nu al 9 procent naar YouTube en ook de Joost-achtige diensten groeien snel. Als kabelaars zeggen dat er geen problemen zijn, dan zouden ze ook niet bevreesd zijn voor overheidsregels om neutraliteit te waarborgen.
Niet gewoon overstappen
Als de kabel wel restrictief zou zijn, dan stapt de abonnee wel over naar een andere breedbandaanbieder, luidde het argument van de Vecai. Volgens Maurice Wessling, nu actief voor digitale diensten bij de Consumentenbond is overstappen voor consumenten van kabel naar adsl verre van eenvoudig, noch goedkoop. En met de monopolisering van KPN in adsl-aanbod, met het All-IP netwerk als eindstation, werkt de markt naar een duopolie, aldus Wessling. Als KPN en de tv-kabel beide besluiten om eigen pakketten betaalde diensten over internet prioriteit te geven dan kan de consument niet overstappen naar een 'neutrale' netaanbieder tenzij hij glas krijgt in Amsterdam of via Reggefiber.
Taylor Reynolds van de afdeling Telecom van de OECD in Parijs noemde Nederland als een groot voorbeeld voor uitstekende concurrentie in infrastructuur, vanwege de dichte tv-bekabeling en lage breedbandprijzen. Reynolds is niet zo bang dat de concurrentie tekort zal schieten en netneutraliteit een probleem zal vormen.
Wel waarschuwde hij dat voor consumenten transparant moet blijven welke diensten ze wel en niet krijgen voor hun abonnementen. Ook voorrang geven aan bepaalde diensten door providers mag niet verhullend gebeuren. Daar moet een overheid op toezien.
Reynolds schreef voor de OECD ook het trapport Internet traffic Prioritisation waarbij 'prioritisering' het tegendeel is van neutraliteit. In het rapport staat dat de markt het eventueel optredende probleem van gebrek aan neutraliteit moet oplossen. Open glasvezelnetten spelen daarin mogelijk een belangrijke rol om een altanteif te bieden voor consumenten.
Van Esch vindt de Nederlandse ontwikkeling wat dit betreft gunstig: "Ik hoor de suggesties allemaal aan met stijgende verbazing. Er is helemaal geen probleem met netneutraliteit in Nederland. En juridisch bestaat het begrip niet eens. Hoe wil je dat dan gaan behouden? Het gaat ontzettend goed met de concurrentie. Er is geen enkel probleem. KPN en de kabel blijven rollebollend over straat gaan en Reggefiber komt er nog bij met glas."
Argwaan en creativiteit
Olaf Kolkman, sinds maart 2006 lid van de prestigieuze Internet Architecture Board en in de zaal aanwezig namens Nlnet Labs, toonde zich wantrouwend: "Het is nog maar de vraag hoe het er allemaal uit komt te zien straks. Kabelaars als Casema kunnen naar believen poortjes dicht doen naar het internet zonder dat de gemiddelde gebruiker weet wat er gebeurt."
Ook Hendrik Rood van Stratix toonde zich ongerust: "Al veertig jaar proberen telecombedrijven drempels op te werpen om aan te haken op hun netten. De kern is de dreiging dat we weer teruggaan naar een situatie van benodigde toestemming vooraf van de internetprovider voor eigen servers/software/diensten van abonnees op de breedbandverbinding. De mogelijkheid om te innoveren zonder toestemming vanuit Infrastructuureigenaren of ISP's is de bron van de internetdynamiek."