Het werkterrein van het College van Toezicht wordt aanzienlijk verbeterd en wellicht verbreed. Volgens Aptroot is dat niet genoeg: "Ik wil dat het uiterlijk 1 mei volledig transparant is wat er bij deze organisaties uit welke bronnen binnenkomt en hoe dit wordt verdeeld, inclusief de diverse beloningen en uitgaven van het bestuur."
Kortom, wat leveren de bijbaantjes zijn VVD-partijgenoten bij deze organisaties op? Aptroot: "Ze mogen die functies vervullen zolang ze maar geen lid van de kamerfractie zijn. Het gaat me niet om de personen, maar om het grijze gebied tussen politiek, overheid en bedrijfleven dat is gecreëerd. Dat kun je beter opheffen. Laat het bedrijfsleven het zelf maar uitzoeken en controleren."
Hans Dijkstal, voorzitter van het College Toezicht over de harde kritiek van zijn partijgenoot: "Het College van Toezicht heeft een beperkte taak. Wij moeten nagaan of er ordentelijk geïnd wordt en of het ordentelijk uitbetaald wordt en of er dan niet teveel geld tussenin blijft hangen."
Maar u doet toch meer dan nagaan of 2 + 2 wel 4 is? "Jawel, we houden eens per jaar hoorzitting en we hebben inderdaad ook klachten gehad over de transparantie. We kijken daarvoor goed naar de jaarverslagen en gaan na of duidelijk is wat de tariefstructuur is en of die helder is. Op zichzelf is die structuur wel helder. Of die wenselijk is in deze vorm is wel de vraag. Organisaties hebben de vrijheid om te onderhandelen en van die structuur af te wijken."
Rechtenorganisaties uit de wind
De brede bezwaren in de markt tegen de werkwijze, versnippering en het gebrek aan transparantie van de rechtenorganisaties wuift het College van Toezicht nog van de hand in het jaarverslag over 2005.
Over Stichting De Thuiskopie staat in genoemd jaarverslag, neutraal: "In 2005 is door Thuiskopie ca. 26,81 mln. geïncasseerd voor dragers op het gebied van audio, video, data (cd-roms) en dvd (in 2004: 28 mln).
In 2005 is een bedrag van ca. 25,1 mln. gereparteerd aan verdeelorganisaties (in 2004: 23 mln). Thuiskopie heeft in 2005 ongeveer 1,37 mln. aan administratiekosten ingehouden (in 2004: 1,15 mln.). Thuiskopie heeft in 2005 ongeveer 0,52 mln. (in 2004: 0,65 mln.) ontvangen aan interestbaten."
Kortom, een flinke strijkstok bij Stichting De Thuiskopie. Opvalend is echter de neutrale toon in het licht van een vernietigend onderzoeksrapport dat ditzelfde College juist eind 2005 bij minister Piet Hein Donner inleverde over Stichting De Thuiskopie. Hoe geloofwaardig is, in het licht van deze weglating van een cruciaal feit bezien, de verslaglegging van deze toezichthouder op de auteursrechten?
Onder curatele
Het rapport komt uitgebreid aan de orde in een brief van Donner aan de Tweede Kamer over Stichting de Thuiskopie. De brief dateert van 30 januari 2006, maar kwam niet eerder in de publiciteit. De inhoud is in het licht van bovenstaande wel actueel.
Het College heeft een externe accountant de boeken laten onderzoeken om de geldstromen nader te controleren. De uitkomsten daarvan zijn onder meer:
De financiële verantwoording schiet tekort;
De huidige bestuurssamenstelling van Stichting de Thuiskopie is verkeerd
De verdeling van thuiskopiegelden onder uitvoerende kunstenaars door de door Stichting de Thuiskopie aangewezen verdeelorganisaties over de periode 1993-2001
heeft onaanvaardbare vertragingen opgelopen. Stichting de Thuiskopie heeft niet ingegrepen;
Hard ingrijpen
Het College van Toezicht heeft niet geconstateerd dat er gesjoemeld is met geld, maar kon dat ook niet gezien gebrekkige informatie van de verdelers van de gelden. Maar de tekortkomingen noodzaken tot hard ingrijpen door minister Donner. Stichting De Thuiskopie kreeg vanaf januari 2006 een termijn van drie maanden om een plan te presenteren om aan de puinhoop een eind te maken, en zes maanden om volledige, definitieve financiële verantwoording af te leggen over het incassojaar 2004.
Nu, eind 2006, is de zaak nog niet afgewikkeld. Hester Wijminga, verantwoordelijk voor Stichting De Thuiskopie, vragen we een mening over het vernietigende rapport over haar club. Die luidt: "Ik vond dat wij dit jaar aan de gang moesten gaan om transparanter te gaan werken en onze rapportages te verbeteren."
Wijminga haalde ooit met de Stichting De Thuiskopie de International Herald Tribune met het voornemen om 3,28 euro per gigabyte op een muziekspeler te gaan heffen; 250 dollar per iPod, rekende de krant toen al voor aan de hand van de (inmiddels nog veel hogere) opslagvolumes. Het is niet denkbeeldig dat zo'n verhouding van De Thuiskopie tot de werkelijkheid ook leidt tot boekhoudproblemen.
De woordvoerder van het ministerie van Justitie zegt dat de zaak met De Thuiskopie nog altijd niet is afgerond: "We wachten nog op nadere data alvorens de minister een definitief besluit kan nemen over de bevoegdheden van de Stichting."
Dijkstal: als liberaal
Tot slot Hans Dijkstal, oppertoezichthouder op de rechtenorganisaties. Waarom vinden we over het onderzoeksrapport over Stichting De Thuiskopie niets terug in het jaarverslag van uw College over 2005?
"Dat was nog niet klaar. Dat onderzoek loopt nog."
Maar dit rapport is eind 2005 bij Donner ingeleverd. U had dus in de periode van het jaarverslag kennis van ernstige zaken bij een stichting waar u op toeziet. Dat hoort toch in het jaarverslag?
"We melden wel dat er onderzoek is en we hebben het resultaat ingeleverd bij het ministerie."
Ondertussen is er een flink debat over MP3-heffingen die een Stichting die niet deugt zou moeten innen. Zou het onderzoek meespelen in het besluit van minister Hirch Ballin om de MP3-heffing nu te blokkeren?
Dijkstal: "Nee, dat weet ik niet, want dat volg ik niet zo"
Nee, dat heeft uw interesse niet?
"Nee, niet wat de heer Hirsch Ballin tegen de Stichting Thuiskopie zegt."
U bent van de VVD, heffingenorganisaties worden gedomineerd door de VVD....
Dijkstal grapt direct: "Wij willen nog veel meer in handen krijgen als VVD...
En weer serieus: "Het zal u opgevallen zijn dat ik mijn werk als liberaal toch in grote onafhankelijkheid doe?"
