Op 30 augustus 2005 volgde de uitspraak. Voorzieningenrechter L.A.M. van Dijke van de rechtbank in Middelburg onderkende het spoedeisende belang in verband met de zakelijke webplannen van Wilderink. Gezien het vonnis uit 2004 was ook duidelijk dat de aantijgingen op de gewraakte site onrechtmatig waren. Bovendien was de belofte om er niet meer over te publiceren met voeten getreden, omdat evident niet alleen mijnheer, maar ook mevrouw De Nooijer verantwoordelijk was voor de inhoud van de website.
En dat Netkwesties ook in geuren en kleuren over de zaak had bericht maakte volgens de rechter geen verschil: "De omstandigheid dat een derde op zijn website eveneens melding maakt van de gewraakte uitlatingen doet aan de onrechtmatigheid van de uitlatingen door gedaagden niet af." En ook: "Bovendien wordt door de journalist een objectief verslag gedaan waarbij hoor en wederhoor is toegepast."
Alhoewel inmiddels uit de lucht, vond de rechter het voorts kwalijk dat Regina de Nooijer destijds al twee maanden na het vonnis haar 'zwijgplicht' inzake ontdook door een site met juist dat onderwerp te lanceren die vervolgens 1,5 jaar lang online was. Het onopgemerkte bestaan van de site was voor de rechter overigens wel een indicatie dat van veel materiële schade door de gewraakte publicatie voor Wilderink en z'n bedrijf geen sprake kon zijn geweest, en dus werd de vordering gematigd.
Piet en Regina de Nooijer werden beiden veroordeeld tot betaling van 1,000 euro materiële - en 500 immateriële schadevergoeding, plus 1.300 euro proceskosten, aan adviesbureau Wilderink.
Sindsdien is de juridische kous echt af. Pleiter Joke Mikes wil er dan ook niet verder op ingaan zonder overleg met haar cliënt, beducht dat op het web de termen 'Wilderink' en 'smaad' wederom en bestendig met elkaar zullen worden geassocieerd.
OM zelf lichtvaardig
Personen en bedrijven die schade ondervinden van smaad op internet kunnen daarvoor naar de rechtbank stappen. Maar het is nota bene Justitie zelf die het slechte voorbeeld geeft. Het Openbaar Ministerie gaat erg lichtvaardig om met het publiceren van namen verdachten, ook op internet.
In dit geval gaat het om bedrijven, zo zal Daan Doorenbos, hoogleraar Ondernemingsstrafrecht aan de Radboud Universiteit Nijmegen, aanstaande woensdag 22 november betogen in zijn oratie.
Vooral bestuursorganen zetten hun handhavingsacties kracht bij door de vermeende wetsovertredingen van burgers en bedrijven te publiceren. "Het internet zorgt daarbij voor een maximale verspreiding en onbeperkte levensduur van het bericht", zegt Doorenbos, die ook werkzaam is voor advocatenkantoor Stibbe in Amsterdam.
Doorenbos vindt dat we met deze praktijk teruggaan naar de Middelleeuwen: "De moderne verschijningsvormen van de schandpaal onderscheiden zich niet wezenlijk van de klassieke straf van openbaarmaking."
Er is sprake van onevenredig nadeel voor burgers en bedrijfsleven, ook als wordt de kwestie in een rechtszaak rechtgezet. Volgens Doorenbos stappen ook overheden te gemakkelijk heen over de bezwaren tegen deze methode. Ze zouden een rechterlijk oordeel moeten afwachten.
Daar Doorenbos gespecialiseerd is in bedrijfsrecht, beperkt hij zich in zijn oratie volgende week vooral tot bedrijven. Hij constateert dat instanties als de Nma zich eraan bezondigt, maar ook ministeries die met hun inspectiediensten controleresultaten publiceren op onder meer het terrein van de milieuwetgeving en de warenwetgeving. Maar ondertussen heeft ook de financiële toezichthouder AFM er een handje van om via de publiciteit in een vroeg stadium te veroordelen.
En niet in de laatste plaats bezondigt volgens Doorenbos het Openbaar Ministerie aan een lichtvaardige omgang met namen op internet. "De overheid zou zich echt moeten bezinnen of ze niet terughoudender moet zijn. De reputatieschade die ze hiermee veroorzaakt is, vooral door internet, niet meer te herstellen voor de slachtoffers."
Volgens Doorenbos is onmiskenbaar sprake van een maatschappelijke trend. De mogelijkheden van internet geven de verongelijkte burgers en instanties de mogelijkheid om hun woede te uiten door namen en vermeende daden te publiceren. "Het fenomeen grijpt overal om zich heen. Justitie moet zich hierover buigen, om te beginnen in eigen huis."
Rijschoolhouder
Het slotakkoord komt uit eigen keuken: in Gekoelde woede op internet voor de rechter: de Brabander Waegemakers beschuldigde autorijschoolhouder Van Heugten op internet, maar haalde de publicaties weg.
Vervolgens wendde zich de advocaat tot Netkwesties met het verzoek om het artikel te verwijderen daar dit nog steeds herinnerde aan de aantijgingen en deze ook letterlijk publiceerde. Netkwesties heeft dit geweigerd, daar het vonnis is toegevoegd en de hele zaak in het artikel uitgebreid is beargumenteerd van beide zijden.
Daarop kwam nog het volgende verzoek van de advocaat van Van Heugten. Of we wilden toevoegen: ´"Van het kort geding vonnis is door de gelaedeerde partij geappelleerd. In het kader van dit appèl is de zaak tussen partijen in der minne afgedaan. Teksten zijn van internet verwijderd".
Aan dit verzoek is gevolg gegeven. Feit blijft dat het grootste verschil tussen internet en traditionele media het geheugen van het internet is. Het besef hiervan is gering en ook de omgangsregels zijn nog onvoldoende bepaald, zo blijkt ook uit de genoemde 'naam- en schaamzaken'.
[Peter Olsthoorn, Andreas Udo de Haes, 17 november 2006]
