Hooguit 20 duizend Nederlanders in het buitenland stemmen via internet bij de verkiezingen volgende week. Maar dat kost meer dan 100 euro per stem. Dat vindt ook het ministerie van Binnenlandse Zaken te gortig. "Per brief stemmen is goedkoper," erkent de projectleider van Kiezen op Afstand.
Van de 34.305 Nederlanders in het buitenland die zich hebben geregistreerd om te mogen stemmen van 18 tot 22 november 2006 hebben er precies 21.593 de voorkeur gegeven aan stemmen via internet. Dat aantal maakte projectleider Kiezen op Afstand van het Ministerie van Binnenlandse Zaken, Joost Beukers, vorige week bekend tijdens een bijeenkomst over internetstemmen bij SurfNet.
Het is voor de tweede keer dat Nederlanders in het buitenland via internet hun stem kunnen uitbrengen. De primeur was bij de Europese Verkiezingen in 2004. Toen kwamen er bijna vijfduizend stemmen binnen via het web. Dat was toen slechts eenderde van alle stemmen uit het buitenland. Nu is het percentage internetstemmers gestegen naar 63 procent. Voor stemmen per brief kiezen nog steeds 10.003 Nederlanders in het buitenland (29 procent), voor een kiezerspas kozen 2020 mensen en 689 stemmen per volmacht.
Uiteindelijk zal het aantal dat daadwerkelijk via internet stemt lager uitvallen, want een deel van de geregistreerden vergeet alsnog om te stemmen, zo bleek twee jaar geleden. Toen registreerden 7.200 Nederlanders in het buitenland zich voor internetstemmen. Ruim tweeduizend daarvan verzuimden naar de stemsite op www.internetstembureau.nl te gaan. Stemmen per telefoon kon in 2004 trouwens ook nog, maar dat was volgens Beukers geen succes. Er kwamen nog geen vijfhonderd stemmen per telefoon binnen. Deze stemmethode heeft daardoor definitief afgedaan.
'Veel te duur'
Beukers stelt met 'tevredenheid' de toename van het aantal internetstemmers ten opzichte van 2004 vast. Maar dat geldt niet voor de kosten die ermee gemoeid zijn. "Een per internet uitgebrachte stem kost zo'n 139 euro."
Twee jaar geleden berekende Netkwesties dat bedrag op een paar honderd euro per stem. Binnenlandse Zaken wilde zich toen zelf niet aan zo'n schatting wagen, maar nu doet Beukers dat wel. "Het kost veel te veel geld. Per brief stemmen is goedkoper. De energie die we in het stemmen via internet stoppen, staat niet in verhouding tot de omvang van de doelgroep. Voor zo'n kleine groep mensen zou je dit niet moeten willen. Het is natuurlijk een groot goed dat Nederlanders vanuit het buitenland op deze manier mee kunnen doen, maar de kosten-baten-verhouding vind ik uit balans."
Het bedrag van 139 euro per stem is nog een grove schatting, erkent Beukers. Zijn project Kiezen op Afstand kent immers nog een tweede onderdeel waarmee kosten gemoeid zijn: binnen Nederland stemmen in een andere woonplaats dan waar kiezers ingeschreven staan. Maar hij blijft erbij dat internetstemmen ook bij een volgende verkiezing weer voor hoge kosten zal zorgen. "Natuurlijk alles wat je voor het eerst doet, kost gewoon meer tijd en geld. Maar is dit de volgende keer wel echt goedkoper? Dat is een illusie, want we hebben nu zelf allerlei dingen gezien die we de volgende keer ook weer anders zouden willen doen."
De onafhankelijke commissie die onderzoek gaat doen naar de betrouwbaarheid van stemcomputers moet volgens Beukers ook zijn licht werpen op stemmen via internet. "Ik hoop dat de commissie dit ook mee neemt in een evaluatie. Anders wordt het volgende keer weer een kostbaar verhaal."
