BBned koos doelbewust voor het meegaan in dit model. Het biedt, zegt directeur Hans Rietkerk van deze dochter van Telecom Italia, meer perspectief dan de ontbundeling die nu ADSL kenmerkt en onder druk komt te staan met het All-IP net van KPN. "Glas is echt superieur aan alle ander technologieën voor breedband."
BBned verzorgt op glasnetten meestal de zogenaamde 'actieve laag': op het glasnet plaatst BBned apparatuur centraal en bij de aansluitingen. Rietkerk: "In feite betekent dat een switch centraal en network terminating doosjes aan de eindpunten. Hierop kun je naast elkaar een aantal V-Lan's op creëren. Dit betekent dat je per bedrijf of huishouden meer circuits naast elkaar kunt installeren, bijvoorbeeld HDTV en videobewaking."
Verschillende providers, zegt Rietkerk, kunnen hun diensten naast elkaar aanbieden in dit open model, al mag eerst BBned zelf klanten werven. Kost een koperlijn van KPN in het ADSL-model zo'n 9 euro per maand, in het glasvezelmodel hoeft dat niet veel meer te zijn. Rietkerk: "Maar het is een veel betere techniek om diensten te ontwikkelen, kwalitatief en kwantitatief."
Wat BBned, die met voornamelijk Cisco apparatuur werkt, in rekening brengt wil Rietkerk niet kwijt. Het gaat waarschijnlijk om circa 25 euro op een pakketprijs van 50 euro voor de eindgebruiker. Van dat bedrag moet BBned dan ook de eigenaar van het glasnet nog betalen.
In Rotterdam en Amsterdam is BBned de 'operator', maar in Den Haag poogt het bedrijf in Hoofddorp zelf als opdrachtgever te fungeren. Rietkerk: "En je ziet steeds meer vraagbundeling. Meer en meer gaan ook particuliere en zakelijke aansluitingen elkaar versterken. En wat is zakelijk? Hoeveel professionals werken er niet thuis, permanent of tijdelijk?"
Grootste project: Portaal
En aantal grote woningcorporaties, geleid door Portaal, wil in Nederlandse steden al hun woningen van glas voorzien. "We willen binnen een jaar 40.000 tot 60.000 woningen ontsloten hebben. We zijn daarmee nu één van de grootste glasvezelprojecten ter wereld. Er is veel belangstelling voor, ook uit het buitenland", zeggen Marcel Cohen en Martijn Sanders van XMS (Xtra Media Services).
XMS biedt huurders van Portaal radio en televisie, internet en telefonie aan voor 50 euro per maand. De RTV-diensten levert Hertzinger. InterNLnet levert de internetdienst en Telio uit Noorwegen de telefoniedienst. "We zijn eigenlijk pas net begonnen met het nieuwe aanbod, per 1 september werd het officieel, maar mensen konden zich al aanmelden", aldus Sanders.
De eerste tekenen wijzen op een te verwachten groot succes, aldus Cohen: "In de Velden 1 in Amersfoort-Vathorst nam 95 procent van de huishoudens een XMS-abonnement." Het ging om een proef met 900 woningen, nadat 2005 voor Portaal in het teken stond van een grote technische test in Soest met 900 woningen. Hier kwamen de nodige kinderziekten naar boven, blijkt uit forums. Maar dat resulteerde inmiddels in een redelijk stabiel productaanbod.
XMS wil voor de gebruikers van het netwerk nieuwe diensten ontwikkelen, deels ook met een lokaal karakter, zoals in zorg en veiligheid. Dit sluit aan bij de specifieke mogelijkheden van de glasvezelnetten die qua diensten per stad worden ingericht. Momenteel worden er netwerken aangelegd in Arnhem, Nijmegen, Utrecht, Leiden, Hilversum en Amersfoort.
GNEM investeert
De GNEM (Glasvezel Netwerk Exploitatie Maatschappij) is eigenaar van de netten. De aanleg van het netwerk geschiedt door Volker Wessels Telecom. XMS is als aanbieder van de diensten het aanspreekpunt voor de klanten. Leverancier van de hardware is Packetfront, een nieuwkomer uit Zweden, opgericht door ontevreden ex-Cisco medewerkers. Deze partij veegt oude getrouwen als Lucent en Cisco van de markt met een marktaandeel van 40 procent voor alle glasvezelnetleveringen in Europa (Emea): van de 250.000 installaties in Europa in 2005 nam Packetfront er 92.000 voor zijn rekening.
De apparatuur voor (IP)telefonie komt van 42Networks. Dat is eveneens een Zweeds bedrijf dat zich heeft kunnen ontwikkelen dankzij vroege investeringen van Bredbandsbolaget en proactief glasbeleid van de Zweedse regering. Nederland liet zulks na.
'Achter elke boom een UPC-jurist'
Ondanks dat Portaal en andere partijen veel verder zijn, werd Citynet in Amsterdam het bekendste glasproject, met de beoogde aanleg van 40.000 aansluitingen in 2007, 10 procent van het totaal dat over zeven jaar voorzien moet zijn. In Amsterdam-Oost gaan voorzichtig de eerste buizen de grond in, in afwachting van goedkeuring uit Brussel. De gemeente Amsterdam is immers voor 33 procent aandeelhouder van Glasvezelnet Amsterdam, even als vijf woningcorporaties met samen 33 procent en 33 procent voor beleggers.
GNA CV is de eigenaar van het passieve net, dat aan Telecom Italia (Bbned) wordt verhuurd. BBned betaalt een huurprijs , investeert zodat het net actief wordt en werft actief dienstverleners die diensten gaan aanbieden aan klanten.
Dat moet ook, teneinde te voldoen aan het Europese Market Economy Investors Principle. Van der Woude: "Overigens handelt Amsterdam hiermee volstrekt gelijk aan de ca. 165 gemeenten in Nederland die, tegen marktvoorwaarden, mede-eigenaar zijn van een kabelnet en zo leverancier zijn van TV, telefoon en internet.
Doel was: In 2010 alle 450.000 bedrijven, instellingen en burgers aan te sluiten op Citynet. Dat is vertraagd, vooral door de noodzaak tot uiterste juridische precisie. Van der Woude: "Populair gezegd stond achter elke Amsterdamse boom een jurist van UPC, met een deurwaarder er naast, te wachten op een aanleiding om een kort geding aan te spannen. En een lobbyist van Vecai om in Brussel te innovatie te breken. De eerlijkheid gebiedt te zeggen dat ze de wethouder en de gemeenteraad hebben gewaarschuwd dat ze geen enkel middel onbenut zouden laten om een rechter of Brussel het glasproject de nek om te laten draaien."
Het oponthoud in Amsterdam maakt de aandeelhouders ongeduldig. Vooral de commerciële deelnemers willen actie zien. Reggefiber kan overal aan de slag, zoals met de woningbouwvereniging Portaal, maar moet in Amsterdam erg lang wachten.
Inmiddels kondigde KPN aan daar waar de straat open gaat voor Citynet buizen ze ook glasvezel zal trekken. Van der Woude: "KPN is ook welkom als medegebruiker van Citynet. Dat KPN ineens glas tot aan woningen wil aanleggen, is veelzeggend. VDSL heeft kennelijk zoveel beperkingen dat het geen concurrent is voor glas."
