Natuurlijk dook ik al een aasgier op het nieuws dat de opiniepagina's van kranten danig vervuild worden door bijdragen die met AI zijn geproduceerd. Immers, bijna twee jaar geleden had ik een primeur met de ontdekking van ingezonden brieven in NRC en Volkskrant die met AI waren vervaardigd. En ijdelheid en is me bepaald niet vreemd.

Detectie door AI Report maakte onmiskenbaar duidelijk dat meer dan 20 procent van de opiniebijdragen met AI zijn gemaakt. Terwijl een gelijkluidende detectie in de VS maar drie procent met AI geschreven opinies in de belangrijkste kranten aan het licht bracht. In Nederland let enkel NRC goed op.

Al vóór ik het artikel publiceerde, meldde zich collega Guido van Nispen. Eerder attendeerde ik hem enkele malen op het schrijven met hulp van AI en dat leidde tot moeilijke gesprekken, die allengs leuker werden. En dat resulteert nu in een prachtige kritische bijdrage van Guido: op de eerste plaats twijfelt hij aan de juistheid van de detectie, iets dat de hoofdredacteuren van de betrapte kranten overigens zelf niet doen.

Maar belangrijker is zijn kritische vraag, met voor de hand liggend antwoord: gaan redacties goed om met AI? Kunnen ze niet beter dan AI angstvallig uit de weg gaan er eindelijk eens inhoudelijk goed gebruik van gaan maken? Want, vindt Guido, er wordt wel makkelijk gesproken over 'kwaliteitskranten' maar een flink deel van de artikelen vertoont gebreken die met behulp van AI te vermijden zijn.

Kun je bijvoorbeeld met AI ook genuanceerder over asielzoekers gaan schrijven? Deze week stuitte Netkwesties op een kwalijk gevalletje zelfcensuur bij Trouw. Sander Schimmelpenninck en Rutger Castricum vatten het onderwerp bij de horens, terwijl de racisten van ON uit het bestel gekieperd worden. Meer hierover in De Posthoorn.