Hoe zal De Telegraaf zich opstellen?

Zin en onzin Wiv-referendum strijden om aandacht

Het valt niet mee om het schip in het midden te houden met debatten. Dat geldt ook voor het aanstaande referendum over de Wet op de inlichtingen en veiligheidsdiensten (Wiv).

De Kiesraad maakt bekend dat ruim 380.000 verzoeken voor het houden van een referendum over de Wiv als geldig aangemerkt zijn; 92 procent van het totaal. Dat aantal is ruimschoots meer dan de wettelijke benodigde 300.000 geldige verzoeken. Het is waarschijnlijk dat het referendum wordt gecombineerd met de gemeenteraadsverkiezingen van 21 maart 2018.

‘Bij een opkomst van minimaal 30% van de kiesgerechtigden, moet de regering zich opnieuw beraden over de Wiv’, laat de Kiesraad nog even weten aan Sybrand Buma (CDA) en de regering, die zich bij voorbaat beide achter de huidige aangenomen wetstekst scharen.

Maar ook, voor de verontwaardigden over de houding van Buma: ‘De uitslag van het referendum is een advies en is niet bindend. Intrekking of instemming van de wet kan niet worden afgedwongen.’

Uitstel invoering Wiv

Intussen besloot de nieuwe minister van Binnenlandse Zaken, Kajsa Ollongren (D66), om de Wiv niet op 1 januari 2017 in te voeren maar op 1 mei. Niet om de uitslag van het referendum af te wachten. Als reden wordt gegeven dat het selecteren, aannemen en screenen van de driekoppige commissie de ambtenaren voor de nieuwe Toetsingscommissie inzet bevoegdheden (TIB) - die vooraf operaties gaat beoordelen - meer tijd vergt.

Dit betekent dat ook de evaluatie van de wet, die binnen maximaal twee jaar na invoering moet plaatsgrijpen, zal worden uitgesteld. Een vroege evaluatie had eventueel kunnen samenvallen met een heroverweging indien het referendum op een ‘nee’ uitkomt.

Kletskoek Volkskrant-columnist

Vóór en tegenstanders van de wet hebben nog de nodige tijd om de messen te slijpen, maar ze nemen alvast stellingen in. Columns -  die van meer invloed zijn op de beeldvorming dan nepnieuws - zijn goed voor onzin. Zo schreef Bert Wagendorp vanmorgen in de Volkskrant:

‘Nederland is al wereldkampioen telefoons aftappen - als we hier eenmaal aan het afluisteren en inbreken slaan, dan gebeurt dat radicaal en grondig. Elke journalist die zich bezighoudt met gevoelige kwesties weet dat hij die niet moet bespreken via de mobiel, want de kans dat er wordt meegeluisterd is aanzienlijk.’

Beide opmerkingen zijn onjuiste stemmingmakerij. Nederland tapt niet meer telefoons af dan China, Rusland, Korea en vele tienallen andere landen, ook niet gedeeld door de bevolkingsomvang. Maar bovenal zijn daar geen statistieken van. De politie publiceert in sommige landen aantallen taps en Nederland doet het al jaren niet. En geheime diensten nooit.

Zorgelijk is dat we niet weten hoe vaak een rechter-commissaris een tapverzoek van Justitie toestaat en weigert. De toegestane tapverzoeken met succes komen doorgaans allemaal voor de rechter, maar die van de AIVD meestal niet.

Het afluisteren van mobieltjes van journalisten klinkt wel stoer uit de mond van een journalist, maar is geen gewoonte in Nederland. Het afluisteren is één keer aangetoond in een zaak met De Telegraaf. De AIVD heeft de journalistiek wel als een van de belangrijkste bronnen van informatie, als open bron.

Overdreven terrorisme-argument

Gisteren verscheen een gefundeerd artikel in NRC met vragen en antwoorden over het Wiv-referendum. Ondermeer met het weerleggen van boude beweringen van Arthur Docters van Leeuwen over het vrij baan geven aan terroristen indien de sleepbevoegdheid van de Wiv er niet zou komen. Dat zei hij bij omroep WNL, de zuster van De Telegraaf.

Ook schrijft NRC dat de Wiv niet bedoeld is om grote sleepnetten uit te gooien, wat gezien de beoogde onhandelbare vangst ook zinloos zou zijn. Het zijn ‘sleepnetjes’. Eerder is dat toegelicht in NRC, net als door Peter Koop op Netkwesties.

Wellicht is dit de reden dat er zo geknoeid is met de termen ‘gericht’ en ‘ongericht’ speuren in de diverse teksten en toelichtingen. Nog even de feiten: diensten speuren ‘gericht’ naar doelen bij een verdenking, maar gaan vanwege het verzamelen van meer data dan nodig zijn onder de nieuwe wet meer ‘ongericht’ tappen, om daarna weer ‘gericht’ te gaan filteren.

Dat ongerichte deel roept verzet op omdat ‘alle Nederlanders’ daar doelwit of slachtoffer van kunnen zijn. Maar dat is nu al zo in alle AIVD-werk: ook zogenoemde ‘onschuldigen’ en hun verwanten komen met grote regelmaat in het vizier. Immers, maar een deel van de verdenkingen blijkt terecht, per definitie. De vraag is of de nieuwe bevoegdheden de kans vergroten dat ‘iedere Nederlander’ in de geselecteerde AIVD-data kan belanden en voor een bewaarperiode van drie jaar.

Telegraaf pro of contra?

Het is belangrijk en boeiend hoe De Telegraaf zich in de aanloop naar het Wiv-referendum zal opstellen. Telegraaf was zelf een keer slachtoffer van nieuwsgierigheid van de AIVD, maar is ook voor een sterke justitie en defensie in Nederland. De Telegraaf kan het stemgedrag van miljoenen Nederlanders sturen. De campagne van de diensten en hun spindokters zal wellicht voor een flink deel op deze titel gericht zijn.

Netkwesties blijft veel aandacht besteden aan de Wiv zoals we dat steeds hebben gedaan. Met vandaag weer pittige meningen pro en contra Wiv, afkomstig van een ex-chef van de veiligheidsdienst, een advocaat die het tegen de staat opneemt en een ‘piraat’ die de totalitaire staat vreest met de nieuwe Wiv. En tenslotte van wetenschapper Nico van Eijk en bestuurskundige Maurits Kreyveld die de nuance zoeken.

Zo proberen we het schip in het midden te houden.

( Foto door Annelene Schulze)

Wat vinden de experts?

2 nov 2017

Rechtszaak beter dan referendum

Helaas bevestigt het rumoer over de uitspraken van Buma waar ik al voor vreesde. Door het referendum polariseert het debat over nationale veiligheid en de nieuwe Wiv verder.

Velen vergeten kennelijk dat er voorafgaande toetsing is door de nieuwe toetsingscommissie inzet bevoegdheden (TIB, omen est nomen) alvorens een door de minister voorgelegde maatregel door de AIVD kan worden ingezet.

In de Kamer is bij de behandeling van de wet meermalen aan de orde gekomen dat er geen sprake kan zijn van een ongericht sleepnet, hetgeen ook door de minister is bevestigd. Het was mooi geweest wanneer de wet hier nog meer waarborgen had geboden, daar is ook door 29 academici in hun brief aan de Kamer om gevraagd, maar helaas zijn amendementen daartoe afgewezen.

Wel is een motie aangenomen waarin nog eens nadrukkelijk wordt uitgesproken 'dat de wettelijke eisen van noodzakelijkheid, proportionaliteit en subsidiariteit ook geïnterpreteerd worden en in de praktijk gebruikt worden als eisen die zullen leiden tot een zo gericht mogelijke inzet van bevoegdheden' (deze bewoordingen sluiten dus in beginsel een ongericht sleepnet uit). Het Kabinet heeft toegezegd de motie te zullen uitvoeren.

Dit kan eigenlijk ook niet anders omdat de jurisprudentie van het Europese Hof voor de Rechten van de Mens al eerder heeft aangegeven dat van een echt sleepnet geen sprak kan zijn.

Op de nieuwe toetsingscommissie rust nu de zware verantwoordelijkheid om vooraf erop toe te zien dat een en ander ook daadwerkelijk beperkt blijft tot het strikt noodzakelijke en toestemming te weigeren als dat niet zo is.

Eenzelfde afweging zal de CTIVD moeten maken bij het toezicht op de diensten. Helaas mis ik dus veel van deze nuanceringen bij de voorstanders van het referendum, waarmee niet gezegd is dat de nieuwe Wiv niet voor substantiële verbetering vatbaar is en opgepast moet worden voor teveel vertrouwen in de toekomst.

Het is daarom ook goed dat door een aantal belangenorganisaties overwogen wordt om delen van de wet voor toetsing bij de rechter voor te leggen. Daar hebben we meer aan dan een welles/nietes referendum.

2 nov 2017

Bezwaren serieus nemen

Buma’s uitspraak is buitengewoon ongelukkig. Het geeft een signaal af van bestuurlijke arrogantie en niet willen luisteren naar burgers. Het maakt voorstanders van referenda extra actief en is natuurlijk koren op de molen van de oppositie (waarvan een deel overigens heeft ingestemd met de WIV en de gang van zaken rond het Oekraïne verdrag).

Het probleem is dat heel zwart-wit gesproken wordt over referenda. Bestuurlijk gezien is een bijlage zoals die er bij het Oekraïne referendum kwam, een nette uitkomst, waarvan verdedigbaar is dat die recht doet aan het referendum en tegemoetkomt aan bezorgdheden (toetreding Oekraïne).

In dit geval (WIV) zou het heel goed zijn als er een betere beschrijving komt van de bevoegdheden van inlichtingendiensten en duidelijkere begrenzingen ervan, daar zit de meeste zorg. Rutte e.a. hebben daar ook al op gehint. Zij willen de WIV beter gaan uitleggen.

Het probleem is echter dat in de media en door veel burgers (zeker de initiatiefnemers van een referendum) zo’n uitkomst zien als ‘verlies’. Er wordt voortdurend gezegd dat er ‘niks gedaan is met het Oekraïne-referendum’. Dat betekent dat de politiek nog maar op één manier kan luisteren naar een referendum: namelijk door het letterlijk over te nemen.

Als de meerderheid van de stemmers ‘tegen’ is dan is de hele wet van tafel. Daarmee gijzel je de politiek en daarom wil deze nu van het referendum af. Dit is overigens een probleem in deze tijd: luisteren naar de burgers betekent in de ogen van velen: letterlijk doen wat de burgers (bij meerderheid) zegt. Democratie is veel genuanceerder en rijker dan dat.

Mijn advies aan het kabinet: Laat eerst zien hoe je tegemoet wil komen aan de achterliggende bezorgdheden van burgers rond de bevoegdheden van de sleepwet en ga hem daarna pas effectief maken. Dat betekent even uitstellen – zoals nu op formele gronden gelukkig is gebeurd - ook al is deze door alle Kamers heen gegaan en dus democratisch gelegitimeerd.

Kennelijk spelen er in de samenleving bezorgdheden op een dusdanige schaal (zie aantal handtekeningen), dat je er iets mee moet. In zo’n geval moet je niet gaan leunen op 1 zetel meerderheid in een afgesproken coalitieakkoord maar het debat opnieuw aangaan in de Tweede Kamer op basis van een toelichting/bijlage op de WIV die recht doet aan bezorgdheden.

Ik denk niet dat we als burgers echt zitten te wachten op een referendum, maar we willen wel dat de politiek serieus werk maakt van onze bezorgdheden. Roepen dat je de wet sowieso gaat uitvoeren en dat je een referendum afschaft geeft precies het tegenovergestelde signaal.

2 nov 2017

Referendum een dure klucht

Terwijl een ‘lone wolf’ in de VS weer acht slachtoffers maakt, waarvan blijkt dat hij in diverse systemen op de lijst stond, maakt de ergernis over het poppenkastreferendum in Nederland alleen maar groter. In de VS loopt men voor op ons met inlichtingenwerk en bevoegdheden, en ook daar blijft men verbeteren om causale verbanden te leggen en steeds meer aanslagen te voorkomen.

Op NPO1 werd ik door Sven Kockelmann gevraagd te debatteren met een van de initiatiefnemers die net zijn quotum had gehaald voor het houden van een referendum dankzij Televizierring-winnaar Arjen Lubach. Laatstgenoemde weigerde deelname aan het radioprogramma en de initiatiefnemer gaf aan de wet niet helemaal te hebben gelezen!

Poppenkast over zo'n serieus onderwerp ergert mij. Ik vind dat de bewaartermijn voor data in de wet nog kan worden verruimd door langer dan 3 jaar op te slaan! Stel dat wetenschappers al hun boeken met een druk van 3 jaar of ouder zouden vernietigen? Is er dan nog wetenschap?

Het publiek moet beter worden uitgelegd dat alle gegevens die worden verzameld, versleuteld kunnen worden opgeborgen zonder dat zij zijn ingezien. Na toestemming kan men dan gericht ontsleutelen en onderzoek doen

En dat allemaal om aanslagen te voorkomen. Ik hoop oprecht dat er geen aanslag in Nederland nodig is om mijn gelijk te halen!

En dat referendum? Hoeveel kost dat? Wie mogen dat betalen? Wie hebben pech dat we die miljoenen daar niet aan kunnen besteden? Het is een dure klucht.

2 nov 2017

Dictatuur dreigt

Mijnheer Buma, met uw opmerking tracht u mensen te ontmoedigen om op het referendum te stemmen. Dat is ondemocratisch, en waarschijnlijk afgekeken van de US presidentsverkiezingen en het Brexit-referendum, waar dat ook werkte. ‘heeft geen zin om te stemmen, joh.’

Of wilt u de burgers met opzet boos maken. De sleepwet is ondanks zeer grote afkeuring door deskundigen en mensen uit allerlei geledingen toch aangenomen door de Kamer. Wat we nu willen is niet meer ontraden of een raadgevend referendum, maar een correctief referendum.

We willen iets rechtzetten wat als proces duidelijk mis aan het gaan is. Het gaat m.i. helemaal niet om terroristen te vinden en te volgen. Daarvoor zijn al lang adequate middelen, en een sleepnet voegt daar zonder een groter aantal goede speurders niks aan toe. Neen het gaat waarschijnlijk om meer controle en macht over de burgers die blijkbaar niet meer worden vertrouwd om in vrijheid te handelen, te denken en met elkaar te bespreken en te creëren. Een soort van thought-policing. Dat willen we niet.

Kijk eens wat verder voor u uit. Het is bij de deskundigen evident dat in een aantal landen het sleepnet gecombineerd wordt met bestanden van de social media (die te koop zijn voor commerciële doeleinden. Die big data systemen kunnen vervolgens mensen individueel (en dus ook politiek) profileren. Daarmee kan je mensen in een aantal van elkaar geïsoleerde bubbles stoppen waarbij ze alleen die info langs zien komen die bevestigen wat ze zelf ook al vonden. Heerlijk comfortabel. Deden de media altijd al.

En vervolgens kan je deze mensen met subtiele psyops met hele bubbels tegelijk in mening verschuiven (mass manipulation) om ze op bepaalde kandidaten te laten stemmen. Welk kamerlid wil dat nou niet?

De Albert Heijn doet dat waarschijnlijk al. Maar politiek is dit ongewenst omdat het gelijk staat met dictatuur, zonder enige democratie. Autoritarianism heet dat en het steekt in vele landen de kop op.

2 nov 2017
Server

Reparatiewet mogelijk

Paul Abels

Op vragen van Netkwesties over de Wiv ben ik eerder ingegaan. Ik hoop op een genuanceerd debat en verzet met tegen onjuiste oneliners van Amnesty en de studenten.

Ik vind dat de analyse van Netkwesties over het Regeerakkoord en de Wiv klopt. Met de conclusie van dit verhaal kan ik het alleen maar hartgrondig eens zijn: angst zaaien van beide zijden is contraproductief en helpt de discussie niet verder.

Delen van de wet zijn al per 1/9 ingegaan; de rest zou 1/1 volgen en dat wordt 1/5. Het referendum kan dus hooguit gaan om een reparatiewet, die delen van de door het parlement aangenomen wet alsnog aanpast.

Netkwesties forum

Netkwesties en de bezoekers stellen je mening op prijs. Deze wordt hier direct gepubliceerd.
Robin Caron
6 nov 2017
Dank voor je reactie, Peter. Jammer dat je in mijn (weggehaalde) commentaar ten onrechte herhaling van zetten en gebrek aan fatsoen suggereert.
Kern was slechts: NL wil met grote inlichtingendiensten meedoen in dataruil en schendt met Sleepwet WIV privacy van NLse burgers in strijd met EVRM.
Ook mijn opmerking over prof. Van Eijk was inhoudelijk bedoeld: als een expert referendum afvalt, lijkt het mij fatsoenlijk om te melden dat hij (indirect) voor CTIVD werkt.
Je laatste opmerking over anoniem reageren en Big Brother AIVD vind IK - ook als grap -onfatsoenlijk en intimiderend.
Peter Olsthoorn
6 nov 2017
@Robin Caron Je reacties contra onze stukken en/of de Wiv stellen we op prijs. Het is wel fijn als ze fatsoenlijk blijven en bijdragen aan de meningsvorming. Dus ook herhaling van zetten is niet nodig.

In elk geval reageer je onder eigen naam, want anonieme reacties gaan we ook schrappen. De Aivd wil wel weten wie hier reageert zonder een sleepnet te hoeven uitgooien ;-)
Robin Caron
5 nov 2017
Peter, je blijft steeds mijn commentaar in deze discussie weghalen, ook al is het niet kwetsend, discriminerend of commercieel. Ik stel het wel scherp. Omdat ik vind dat we geen genade moeten hebben voor de (in de kern fascistische) WIV. Graag zie ik je uitleg hier in openheid.
MK
5 nov 2017
Peter Olsthoorn schrijft: "Het valt niet mee om het schip in het midden te houden met debatten." [...] Mee eens. Het is daarom curieus dat hier opnieuw een podium wordt geboden aan extreme meningen, waarbij Cobelens weer eens uitblinkt: "Ik hoop oprecht dat er geen aanslag in Nederland nodig is om mijn gelijk te halen!". Eerder verspreidde hij op tv en radio de stelling: "Als ik dood ben, heb ik niets aan privacy'". Trump-grade argumenten, populisme van het verkeerde soort. (Datzelfde kan worden gezegd van sommige argumenten die vanuit andere perspectieven dan veiligheid naar voren worden gebracht.) "Maar ook, voor de verontwaardigden over de houding van Buma: 'De uitslag van het referendum is een advies en is niet bindend. Intrekking of instemming van de wet kan niet worden afgedwongen.'" --> Drogredenering. Hier wordt gesuggereerd dat wie verontwaardigd is over de houding van Buma, niet zou weten dat het referendum raadgevend is. "Nederland tapt niet meer telefoons af dan China, Rusland, Korea en vele tienallen andere landen, ook niet gedeeld door de bevolkingsomvang. Maar bovenal zijn daar geen statistieken van." --> Drogredenering. Als de stelling dat er geen statistieken zijn waar is, dan kun je net zo min concluderen dat Nederland niet meer telefoons aftapt dan andere landen als het tegengesteldde. "Een vroege evaluatie had eventueel kunnen samenvallen met een heroverweging indien het referendum op een 'nee' uitkomt." --> Drogargument. Dit is een variant van 'blaming the victim'.
Graag kort en bondig. Kwetsende, discriminerende en/of commerciële uitlatingen worden verwijderd.
 

Registreren en de nieuwsbrief ontvangen?

We gaan zorgvuldig met je gegevens om. Je krijgt ook gelijk toegang tot alle plusartikelen en je kunt reageren op de artikelen.

Controleer nu je e-mail

Je ontvangt een bericht met instructies om je e-mailadres te bevestigen. Zonder deze bevestiging sturen we je geen nieuwsbrief, doe het dus gelijk even!

asdas sdf fs dfsdfsf sdffsd
Netkwesties © 1999/2017. Alle rechten voorbehouden. Privacyverklaring
Ehio Media content marketing
1
0
1