Privacyjournaal week 37, 2026

Kritiek op AIVD/MIVD wet; Reisapp Polarsteps en Bijenkorf lekken; Snapchat aangeklaagd; Voetbaljeugd in datasystemen; AP-capaciteit veel hoger; Gluurbrilverbod

Niet altijd wordt de vaak gratuite kritiek inzake privacyschending hier gewaardeerd. Maar soms vraag ik me af: is dat nou nodig, die hele dataficering?

Voetballertjes als data-object

Voor het zien van Basta over het leven van Marco van Basten nam ik een Videoland-abonnement. Marco als joch en z’n vader blijft me het meest bij. Wat is erger, een absurd fanatieke pa, of het systeem dat je prestaties vangt in data teneinde clubs optimaal te laten profileren? Want voetbal, laten we er niet omheen draaien, blijft een mooi spelletje, maar is volslagen verziekt door geld.

Die gedachten kwamen op bij een opvallend goed verhaal in NRC over apps om statistieken bij te houden van jeugdvoetballers. BFC uit Bussum is het voorbeeld, maar veel amateurclubs willen met statistieken de ontwikkeling van spelers vastleggen voor selecties en opstellingen “Maar wat doen deze apps met de ‘prestatiecultuur’ binnen de amateursport?” KeDo en Mingle zijn de namen van de systemen. “In Mingle kunnen ouders met elkaar communiceren, bijvoorbeeld over logistieke zaken zoals vervoer naar uitwedstrijden. Ook worden goals, assists en aanwezigheid bijgehouden. En er kunnen ‘awards’ worden uitgereikt, bijvoorbeeld voor de hardste werker, de meest creatieve speler, de beste aanwezigheid.”

In KeDo beoordeelt de club spelers na iedere wedstrijd met sterren (één tot vijf) en boekstaven wedstrijdverslagen en persoonlijke ontwikkelingsplannen ten behoeve van functioneringsgesprekken, drie maal per jaar. Sorry hoor, maar zijn we gek geworden?

AP groeide als kool

Gewezen AP-voorzitter Aleid Wolfsen had een vast antwoord als hij kritiek kreeg op de effectiviteit van het toezicht: te weinig personeel. Maar uit een overzicht van het FD van  toezichthouders in Nederland blijkt dat de AP fors groeide.

Overigens werd het stuk geschreven naar aanleiding van een sanering die een deel van de maar liefst 2.500 medewerkers van De Nederlandsche Bank (DNB) trof. Er verdwijnen 290 voltijdbanen, ruim één op de tien. Gedwongen ontslagen zijn onvermijdelijk. Het was geen geheim dat bij DNB niet iedereen verschrikkelijk hard hoefde te werken om de functie uit te oefenen. De DNB-begroting steeg ondertussen tot bijna 580 miljoen euro. Dat is zo’n 35 euro per Nederlander.

“Uit een FD-inventarisatie blijkt dat bijna alle inspectiediensten en waakhonden in Nederland in vijftien jaar tijd enorm zijn uitgedijd: van de Arbeidsinspectie (55%) tot de NVWA (57%), van de Autoriteit Persoonsgegevens (326%) tot de Inspectie Justitie en Veiligheid (154%). Aan de andere kant van het spectrum staat de Auditdienst Rijk, de interne accountantsdienst van het Rijk zelf, de enige organisatie in het onderzoek die juist kromp…

Of de toezichthouders ook slagvaardiger zijn geworden dankzij hun groei valt in de meeste gevallen lastig te zeggen. Wel blijkt uit het FD-onderzoek dat groei meestal niet gelijk staat aan meer handhaving of boetes.”

Nou ja, daar is met de beoogde boete van ruim 800 miljoen voor Uber wellicht iets dubbel en dwars goedgemaakt, mocht Uber dat ooit gaan betalen.

CTIVD en TIB kritisch over spionage-uitbreiding

Vijftig pagina's aan kritiek hebben de toezichthouders de Commissie van Toezicht op de Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten (CTIVD) en de Toetsingscommissie Inzet Bevoegdheden (TIB) op het wetsvoorstel voor uitbreiding van bevoegdheden van AIVD en MIVD

Minister Dilan Yesilgöz van Defensie en de diensten vinden dat we in oorlog zijn met Rusland en China, dus moeten we de geheime diensten meer slagkracht geven. De toezichthouders vinden dat de uitbreiding van de ‘Wet bescherming nationale veiligheid door de inlichtingen- en veiligheidsdiensten’ (consultatie) niet gepaard gaat met de noodzakelijke toename van de controle. Zo mogen de diensten zomaar inbreken in telefoons bij verdenkingen, zonder toestemming vooraf.

Ook vinden ze het een probleem dat in deze opvolger van de WIV  de minister controle mag delegeren naar personen binnen de diensten. Iets met slager en eigen vlees.

De CTIVD en de TIB vinden het wel juist dat ze worden samengevoegd tot één College voor Toets en Toezicht (CTT). Hillenaar van de CTIVD pleit tegenover Trouw: “We willen vaker bindend advies geven. Wij zijn de enigen die meekijken, we kunnen niet tandeloos zijn.”

Bijenkorf nog trager dan Bol

Bij de cyberaanval van 1 augustus 2026 op het logistieke bedrijf CEVA Logistics zijn persoonsgegevens van Bijenkorf-klanten buitgemaakt: namen, adressen, telefoonnummers en e-mailadressen. Financiële gegevens zoals bankrekeningnummers of creditcardgegevens, gebruikersnamen en wachtwoorden zijn niet betrokken bij het lek, zegt de Bijenkorf.

Vorige week berichtten we over de tactiek van Bol om lekker lang te wachten met het informeren van klanten na het CEVA-lek. De Bijenkorf verstaat die kunst kennelijk nog beter.

Snapchat aangeklaagd

In lijn hiermee: Snapchat is het doelwit van Stichting Massaschade & Consument vanwege onveiligheid voor kinderen. Onder meer de Snapscore wordt op de korrel genomen: gebruikers verzamelen punten door vaker berichtjes te sturen. De overtreffende trap: een Snapreeks die kinderen alleen in stand kunnen houden door elkaar dagelijks een bericht te sturen.

In juni begon Stichting Onderzoek Marktinformatie (Somi) al een soortgelijke zaak met Snapchatclaim.nl, omdat het ontwerp van de app verslavend zou zijn. De rechtbank zal bepalen welke stichting de gebruikers het beste kan vertegenwoordigen en het voortouw mag nemen. Het gaat de stichtingen natuurlijk om privacy en niet om het geld dat ze kunnen incasseren. Maar de beoogde 500 tot 2500 euro per gebruiker is voor SMC mooi meegenomen.

Reisapp Polarsteps hartstikke lek

Polarsteps, begonnen als een hobbyproject van Nederlander Niek Bokkers, in 2015 tot app gemaakt met techexpert Koen Droste, werd in 2023 winstgevend zonder data van gebruikers te verhandelen. En toen moest Follow the Money (FTM) onthullen, dat Polarsteps jarenlang zo lek als een mandje was en gegevens van 23 miljoen gebruikers via een API kon binnenhalen. Bij elkaar haalde FTM 230 miljoen foto's en video’s binnen en ook huisadressen.

Consumentenbond wil verbod op gluurbril

De Consumentenbond pleit voor een verbod op de Ray Ban-camerabril van Meta zoals die nu te koop is. De bril kan te makkelijk mensen stiekem filmen. Dit concludeert de Consumentenbond na het uitgebreid bestuderen van de bril. 

Een lampje aan de voorkant gaat branden of knipperen als de bril gaat opnemen, om anderen te waarschuwen. Er zijn echter speciale stickers te koop om dit lampje af te dekken. Meta claimt dat wanneer de bril detecteert dat het opnamelampje van de bril wordt gemanipuleerd, de camera niet zal werken. Maar de Consumentenbond kon na de laatste privacy-updates van Meta op 2 september 2026 nog steeds filmen met een sticker over het lampje.

*) Photo by Debra Brewster on Unsplash

 

Netkwesties
Netkwesties is een webuitgave over internet, ict, media en samenleving met achtergrondartikelen, beschouwingen, columns en commentaren van een panel van deskundigen.
Colofon Nieuwsbrief RSS Feed Twitter

Nieuwsbrief ontvangen?

De Netkwesties nieuwsbrief bevat boeiende achtergrondartikelen, beschouwingen, columns en commentaren van een panel van deskundigen o.g.v. internet, ict, media en samenleving.

De nieuwsbrief is gratis. We gaan zorgvuldig met je gegevens om, we sturen nooit spam.

Abonneren Preview bekijken?

Netkwesties © 1999/2026. Alle rechten voorbehouden. Privacyverklaring

1
0