Noblesse oblige probeert Netkwesties bij te houden hoe het zit met het opleggen van boetes, beroepen en het definitief opleggen. We schreven eerder:

• Google moet boete van Europese Hof 2,4 miljard euro boete definitief ophoesten (september 2024)
• Google ontloopt ergste straffen, mede met het oog op AI-concurrentie (september 2025)

Donderdag heeft het Hof van Justitie van de Europese Unie (HvJ-EU) het beroep van Google tegen een EU-boete van 4,1 miljard euro wegens schending van de mededingingsregels verworpen.

Google en moederbedrijf Alphabet gingen in beroep tegen het vonnis van 2022, waarin de oorspronkelijke bevinding van de Europese Commissie uit 2018 grotendeels werd bevestigd: dat de beperkingen die Google had opgelegd met Android als concurrentievervalsing moeten worden beschouwd. De oorspronkelijke boete was al iets verlaagd, van 4,3 naar 4,1 miljard euro; wel 200 miljoen euro, genoeg om de rekeningen van advocaten te betalen

In 2018 concludeerde de Europese Commissie dat Google telefoonfabrikanten betaalde om voorrangsposities te krijgen met eigen apps, waaronder zijn zoekmachine. Ze stelde vast dat Google fabrikanten en netwerkaanbieders op onrechtmatige wijze had verplicht om Google Search, Chrome en Play Store vooraf te installeren.

Er loopt nog beroep tegen een boete van bijna 3 miljard wegens schending van de mededingingsregels op de markten voor advertentietechnologie. En er loopt onderzoek in het kader van de Digital Markets Act.

De uitspraken van de Europese Commissie kunnen leiden tot schadeclaims van techbedrijven. Woensdag gebood een Zweedse rechter Google om een schadevergoeding van 2 miljard dollar te betalen aan Klarna, omdat haar prijsvergelijker PriceRunner jarenlang was benadeeld.

Gaat het om veel geld?

Allereerst die Zweedse boete: die is krankzinnig hoog. Klarna boekte in 2025 3,5 miljard dollar omzet en 65 miljoen operationele winst. Het overgrote deel daarvan wordt verdiend met de kernactiviteit uitbesteed betalen (wat al lang verboden had moeten worden, maar dat terzijde).

De jaaromzet (dus niet de winst) van Pricerunner wordt geschat op een kleine 10 miljoen dollar, en dat was zonder die benadeling door Google, die niet in de honderden miljoenen gaan lopen. De boete is dan 200 keer de omzet. Google is hier een kassa, maar niet eens voor de overheid, maar voor een privaat bedrijf met bedenkelijke activiteiten

Omzet van Alphabet

Als je de drie genoemde boetes optelt, kom je tot 9,5 miljard euro. Echter, om dat met de omzet van Google c.q. moeder Alphabet te vergelijken, kun je dat beter niet over verschillende jaren doen want dan moet je ook de omzetten optellen.

Om kort te gaan: die 4,1 miljard euro boete zetten we af tegen bijna 403 miljard dollar omzet van Alphabet over 2025, met een nettowinst van 132 miljard dollar. Als we dollar en euro even gelijkstellen dan is de boete van 4,1 miljard 1 procent van de omzet en 3 procent van de winst.

Nu betaalt Google binnen Europa alleen in Ierland belasting omdat daar het Europese hoofdkantoor is gevestigd. Jarenlang sluisde Google winst weg via Bermuda en Nederland. De Nederlandse Belastingdienst maakt met multinationals allerhande afspraken die in onze democratie niet transparant zijn. Zo bevoordeelt Nederland Israëlische wapenproducenten die gigantische winsten maken op de oorlogen van hun land. So it goes.

Verhouding Google-boete tot het EU-budget

De jaarlijkse begroting van de EU voor 2025 werd vastgesteld op 199,44 miljard euro aan totale vastleggingen en 155,21 miljard euro aan totale betalingen, inclusief speciale instrumenten buiten het meerjarig financieel kader (MFK).

Hoe int de Commissie het geld? Het directoraat-generaal Concurrentie (DG COMP) van de Europese Commissie legt de boete op en het bedrijf is verplicht om binnen een vastgestelde termijn (doorgaans drie maanden) te betalen.

Als het bedrijf in beroep gaat — zoals Google deed in de Android-zaak, tot aan de EU-rechtbanken toe — kan Alphabet het geld niet zomaar achterhouden. Volgens de EU-wetgeving moeten boetes ofwel voorlopig worden gestort op een door de Commissie beheerde rekening, ofwel worden gedekt door een bankgarantie voor het volledige bedrag. Dit betekent dat de Commissie zekerheid heeft over het geld, omdat betwiste boetes pas volledig worden geïnd als de zaak is afgehandeld.

Waar komt het geld terecht? Zodra een boete definitief is wordt deze niet gereserveerd voor een specifiek EU-programma, maar gestort in de algemene EU-begroting. Het vermindert mogelijk de bijdragen van de lidstaten aan de EU-begroting van het volgende jaar.

*) Beeld: Persconferentie Eurocommissaris Magrethe Vestager over de boete voor Google/Android in 2018