Geslaagd referendum over privacy en veiligheid

Hielp Facebook-schandaal de tegenstanders van de Wiv?

Niet alleen de experts van Netkwesties, ook de meerderheid van de stemmers in het referendum is tegen invoering van de huidige Wiv. Met dank ook aan Facebook en Cambridge Analytics en de gemeenten waar louter het referendum werd gehouden.

De huidige Wet op de Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten (Wiv) zoals aangenomen in de Tweede en Eerste Kamer, moet volgens een voorlopige meerderheid van de deelnemers aan het referendum worden ingetrokken c.q. (aanzienlijk) gewijzigd.

We voorspelden dat het kabinet bij een ‘nee’ zal proberen om de herziening van de wet te laten samenvallen met de evaluatie die twee jaar na de inwerkingtreding is afgesproken. Dit oppert Kees Verhoeven (D66) nu al. Die periode kan de regering proberen te overbruggen met ‘onderzoek’.

De vraag is of dat lukt. Het nee-kamp eist nu een herziening en zal die anders afdwingen via de rechter. Democratisch gezien is het beter om de wet nu opnieuw tegen het licht te houden.

Na het definitief tellen van alle stemmen is de uitslag volgens de Kiesraad:
49,4 procent tegen de Wiv
46,5 procent voor de Wiv
4 procent blanco

Opnieuw een verrassing nadat gisteren al bleek dat het overgrote deel van de experts van Netkwesties tegen de huidige Wiv stemt. De stemmen van Amsterdam, waarschijnlijk grotendeels tegen, zijn nog niet meegeteld.

Enkele observaties:

1)
51,5 procent van de stemgerechtigden deed mee aan het referendum (gemeenteraad: 55 procent);
48,5 procent is niet geïnteresseerd;

Dus:
25,4 procent van het electoraat stemt tegen de Wiv
23,9 procent stemt vóór de wet

2)
In de 45 gemeenten waar niet voor de gemeenteraad is gestemd was de opkomst lager, maar toch aanzienlijk: ruim 30 procent. Hier was de verhouding vooralsnog
Tegen: 53 procent
Voor: 47 procent

Tegenstanders van de Wiv zijn dus actiever dan voorstanders. Dit kun je van twee kanten bezien:
-  was er in het hele land voor een gemeenteraad gestemd, dan zou een groter percentage vóór de Wiv hebben gestemd dan nu het geval is;
- het was juist gunstig voor het ‘ja-kamp’ om het referendum gelijk met gemeenteraadsverkiezingen te houden

3) In de provincies Groningen en Friesland is veruit het meest tegen de Wiv gestemd, zo blijkt uit de verdeling per gemeente. In Nijmegen, waar een Sleepwetfestival werd gehouden, stemde ruim 60 procent tegen. In de stad Groningen ruim 70 procent.

4) De uitslag is verrassend in het licht van de peilingen die wezen op zo’n tweederde aan voorstemmers, zie de figuur hiernaast. Ofschoon nog ongeveer 20 procent van de bevraagden het niet wist. Ook bleek uit een onderzoekje van KPMG en Motivaction dat een kleine meerderheid van de Nederlanders privacy wil opgeven voor meer veiligheid.

De vraag is waardoor stemmers in de afgelopen dagen zich toch in meerderheid tegen de Wiv keerden. Zou dat te maken kunnen hebben met de invloed van het schandaal van Cambridge Analytics die data van Facebook misbruikte voor verkiezingspropaganda in Amerika en Engeland? Dat stemmers daardoor meer de gevaren van datavergaring vrezen?

5) Het referendum is ook geslaagd. Nog nooit was er zoveel debat over veiligheid en privacy. Dat is een compliment aan de studenten die het referendum entameerden. Uiteraard wa er een hoop onjuiste propaganda en bangmakerij van beide kanten over dreiging van een politiestaat en van terroristen.

6) In principe zouden ook degenen die de wet te streng vinden voor de AIVD en MIVD een tegenstem uitgebracht kunnen (en moeten?) hebben. Voor zo'n tegenstem pleitte Tom Pauka in het recente nummer van Argus.

[Dit artikel werd kort aangehaald in de tv-uitzending van EenVandaag van 22 maart 2018, na 19 minuten]

Hielp Facebook-schandaal de tegenstanders van de Wiv?

Gepubliceerd

22 mrt 2018

Wat vinden de experts?

23 mrt 2018

Wiv moet naar het Europese Hof

“Het volk” blijkt toch anders te denken over dit onderwerp dan de volksvertegenwoordiging deed. Of je de niet-stemmers nu wel of niet meerekent, er ligt een duidelijk signaal dat de Wiv2017 bepaald niet af is.

Ik ben er toch niet zo voor nu nog te gaan sleutelen aan deze wet. Het is wetgevingstechnisch al ietwat een gedrocht en dat wordt er met verder pleisterwerk echt niet beter op. Ik ben ervoor de wet in deze vorm zo snel mogelijk aan de hoogste Europese rechter voor te leggen, op basis van een aantal concrete vragen die voortkomen uit de discussies die we erover gevoerd hebben. De kernvraag is: verstaat de wet in deze vorm zich met een democratische rechtsstaat in Europa, nu en in een toekomst?

Mijn zorg voor de toekomst blijft daarbij: wat willen en mogen we nog verwachten van de veiligheidsdiensten als vrijwel alle voor hen relevante communicatie versleuteld wordt op een manier waar ze niet bij kunnen?

Dat is nu niet goed geadresseerd, maar maakt deze Wiv2017 al in rap tempo aan veroudering onderhevig op technisch vlak.

Brede maatschappelijke discussie

Wat het referendum vooral heeft laten zien is dat privacy en veiligheid leven als nog nooit tevoren. Dat is een enorme winst. Toen in 2006 bewaarplicht werd ingevoerd lag dat volstrekt anders. We moeten deze discussie vasthouden en verbreden naar hoe we om willen gaan met “dataficatie” van en in de samenleving.

We moeten daarbij de kracht van data vóór ons laten werken, zonder ten onder te gaan aan datahegemonie en goed nadenken hoe we datazeggenschap, datarentmeesterschap en onze vrijheid beter willen regelen. Zowel in de private als in de publieke sector en daar waar die via “data-osmose” steeds meer in elkaar overlopen.

De aanstaande “Nederlandse Digitaliseringsstrategie” van het kabinet biedt daarvoor volop kansen. Die strategie zou wat mij betreft niet alleen in het parlement maar veel breder en dieper in de samenleving besproken moeten worden.

Inderdaad: dit onderwerp verdient een brede maatschappelijke discussie.

23 mrt 2018

Overheid toont hooghartige minachting van de kiezer

De nieuwe Wet op de Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten (Wiv2017) wordt op 1 mei 2018 van kracht en is zelfs al gedeeltelijk in werking. Nogal wat onbegrip bij en ongelukkige framing door tegenstanders zorgde voor veel kritieken op deze wet. De overheid ‘an sich’ (en in mindere mate de inlichtingendiensten zelf) heeft gefaald de vragen uit de ongeruste samenleving uitgebreid zelf te beantwoorden.

Was dat nalatigheid, onkunde of onwil van de Nederlandse overheid?

Op twitter lees je onder meer de volgende teleurgestelde reacties:

“Ik heb (helaas) niets gemerkt van een overheidscampagne. Bij vorige referenda evenmin. Negeren van de burgers heeft een terecht boemerangeffect.”

“…zelfs de huis-aan-huisfolder van de referendumcommissie schijnt lang niet overal bezorgd te zijn.... #fail”

“Goh (…) ik informeer mij zelden meer via de brievenbus, en des te meer op twitter en LinkedIn. Overheid mag naast de WIV voor controle wel eens wat andere communicatietactieken en -middelen overwegen. Je eigen doelgroep bereiken en zo...”

Ook ik had gehoopt dat de overheid en in haar opdracht de AIVD – en vergeet ook de eeuwig zwijgzame MIVD niet – al verder zou zijn dan een jaarlijkse Kerstpuzzel voor ‘digital nerds’ en verder dan optredens van Rob Bertholee, in ‘College Tour’ van Twan Huys en in andere, niet de jeugd aansprekende noch door hen bekeken, televisieprogramma’s.

Niet alleen de AIVD en MIVD, maar de hele Nederlandse overheid heeft een public relations (pr) probleem, voortkomend uit hooghartige minachting van de burger en de kiezer. Een tendens die zich al enige jaren geleden heeft ingezet, en dus nu eenvoudig was te voorspellen. Je zou moeten onderzoeken of de stem tegen de Wiv2017 wellicht meer een stem was tegen de overheid, de politieke partijen en onhandig pratende parlementariërs.

Tijdens debatten en hoorzittingen in allerlei zaaltjes in Nederland werden de afgelopen vier weken voorstanders van de Wiv niet altijd onthaald op goede argumenten tegen de wet, maar vooral overtuigd van de totale ontreddering van de Nederlandse burger die het vertrouwen in de hele overheid al had verloren. Die ook in deze zaaltjes ontbrak!

Het vertrouwen in de overheid, maar ook in de media, neemt schrikbarend af. Een doemscenario analoog aan een Amerikaanse culturele crisis van nog geen tien jaren geleden dringt zich aan mij op.

Dat deze wet door het overgrote deel van de NL-bevolking geheel ten onrechte ‘sleepwet’ wordt genoemd, duidt op onwetendheid, gebrek aan voldoende wetskennis en daarop volgend gebrek aan vertrouwen in de kwaliteitskranten en de ‘staatomroepen’. Maar erger, het gebrek aan vertrouwen in de Nederlandse overheid.

Je kunt als overheid heel gemakkelijk achterover gaan zitten in de wetenschap dat de nieuwe inlichtingenwet er toch wel komt, dat een referendum ongeacht de uitslag jou toch niet zal raken, maar je kunt ook proberen lering te trekken uit het schadelijke verloop van het vorige referendum en een actievere pr-campagne gaan voeren. Het was het momentum om je als overheid en als diensten te profileren. Die kansen krijg je zelden.

Simpele PR-lessen als overdracht van kennis, veranderen van houding en beïnvloeden van gedragingen, moeten nu urgent worden uitgevoerd.

Hoe moeilijk is het uit te leggen dat je als klein land in Europa, in de wereld moet samenwerken met grote intelligence-diensten, wil je een rol te blijven spelen in de strijd tegen jihadistisch terrorisme en tegen aanvallen op infrastructurele voorzieningen door buitenlandse cyberspionagediensten.

Maak inzichtelijk dat je daar meer en andere middelen, meer wettelijke bevoegdheden voor nodig hebt en bereid je voor op lastige tegenvragen. Durf het land in te gaan, schrijf zelf een stuk in ‘de Telegraaf’.

Graag kort en bondig. Kwetsende, discriminerende en/of commerciële uitlatingen worden verwijderd.
 

Registreren en de nieuwsbrief ontvangen?

We gaan zorgvuldig met je gegevens om. Je krijgt ook gelijk toegang tot alle plusartikelen en je kunt reageren op de artikelen.

Controleer nu je e-mail

Je ontvangt een bericht met instructies om je e-mailadres te bevestigen. Zonder deze bevestiging sturen we je geen nieuwsbrief, doe het dus gelijk even!

asdas sdf fs dfsdfsf sdffsd

Netkwesties © 1999/2018. Alle rechten voorbehouden. Privacyverklaring

Ehio Media content marketing
1
0
1