Schrijver Digitale Dementie maakt zich ongeloofwaardig

Manfred Spitzer citeert selectief

Critici van de 'iPad-scholen' verwijzen naar Digitale dementie van de Duitse psychiater Manfred Spitzer. Digitale media verhogen de kans op dementie, maken ons depressief, verslaafd en slapeloos. Hoe solide is zijn onderbouwing?

Worden we nu slimmer of dommer van digitale media? Die discussie is zeer relevant nu steeds meer basisscholen in Nederland tablets in de les gebruiken. Zo start in Nederland dit schooljaar een aantal basisscholen met het onderwijsmodel O4NT.

Spitzer baseert zich op wetenschappelijke onderzoeken en hoe belangrijk dat is, bevestigt hij zelf ook meerdere malen in het boek. Er wordt veel onzin over digitale media verspreid zonder wetenschappelijke onderbouwing, schrijft Spitzer waarschuwend. Maar zelfs argumenten die gebaseerd zijn op wetenschap, kunnen misleiden.

Zo verwijst Spitzer naar het artikel Internet Paradox van onderzoeker Robert Kraut, uit 1998. Kraut concludeerde dat proefpersonen die vaker internet gebruikten, minder communicatie met familieleden hadden. Ook werd de sociale kring van de vaker internettende deelnemers kleiner. Maar vier jaar later schreef dezelfde wetenschapper het artikel Internet Paradox Revisited. Daaruit bleek dat de negatieve effecten die ze in 1998 nog hadden waargenomen, inmiddels bij de proefpersonen waren verdwenen. Dat tweede onderzoek noemt Spitzer in zijn boek niet.

Dit selectief citeren doet Spitzer wel vaker. In het wetenschappelijke artikel Does it Compute? schrijft Harold Wenglinsky dat computers in de klas zowel positieve als negatieve effecten kunnen hebben. Onder meer hoe die technologie wordt ingezet, is daarbij belangrijk. Maar Spitzer negeert die nuance en noteert in zijn boek alleen dat volgens Wenglinsky leren met de computer “een negatief effect op de prestaties” heeft.

Prof. dr. dr. Manfred Spitzer wordt op de achterkant van het boek geprezen als “een van Duitslands belangrijkste geheugenonderzoekers”. Dat mag zo zijn, maar iemand die meerdere keren conclusies uit wetenschappelijke onderzoeken negeert die niet in lijn liggen met zijn stelling, verliest zijn geloofwaardigheid.

Zeker niet als duidelijk wordt dat zijn tirade tegen digitale media ook een persoonlijke kant heeft. “Naar mijn mening is het een horrorshow wanneer drie generaties niets beters met hun tijd weten te doen dan voor een beeldscherm op buitenaardse wezens te zitten schieten”, schrijft Spitzer. Hij háát videogames en eigenlijk alles met een beeldscherm. Dat is zijn goed recht, maar ik kan me niet aan de indruk onttrekken dat Spitzers morele afkeer van digitale media een objectieve blik in de weg staat.

En dat is jammer. Want wanneer een samenleving besluit en masse een nieuwe technologie te omarmen, dan is dat het onderzoeken waard. Vooralsnog komt uit onderzoeken een genuanceerd beeld naar voren, maar wie weet, misschien is het wel zo dat de invoering van iPads het studerend vermogen van leerlingen op de lange termijn schaadt. Maar door alleen de feiten te benoemen die passen in zijn betoog, wekt Spitzer de indruk dat zijn noodkreet – “mijd digitale media” – niet op de waarheid is gebaseerd. Daarmee bewijst hij het publieke debat, maar ook zijn medestanders, bepaald geen dienst.

Dit artikel is eerder verschenen bij DNP. Lees meer artikelen van Peter Teffer door een abonnement te nemen via de website van DNP of door de iPhone- en iPad-app van DNP te downloaden. Warm aanbevolen! (Probeer de artikelen van Peter Teffer tot eind augustus gratis. Vul de code 0004ACDNPTF in na  aanmelding.)

Manfred Spitzer citeert selectief

Gepubliceerd

25 aug 2013

Netkwesties forum

Netkwesties en de bezoekers stellen je mening op prijs. Deze wordt hier direct gepubliceerd.
Justine Pardoen
26 aug 2013
Ach, die hele discussie wordt gevoerd op basis van sentimenten. Angst voor verlies van van alles en nog wat, angst voor het onbekende.

Geeft niet, dat heb je met zoiets ingrijpends wel vaker. Als er ook maar mensen zijn die wél naar feiten kijken op het moment dat ze belangrijke beslissingen nemen. En dat zie ik in de praktijk te weinig. Iedereen doet maar wat. Ook niet erg, wan het is een groot experiment, maar erken dat dan: wij experimenteren, doen maar wat met vallen en opstaan. Heb geduld. En dwing anderen niet te doen wat jij doet. Houd ook heel traditionele schoolbordscholen in stand.

Kortom, er is ook nog niet zo heel veel aan kennis over de invloed van digitale media op leren en ontwikkeling van kinderen. En wat er is, past vaak niet op de stokpaardjes waar mensen op zitten.

En is Spitzer geslaagd in zijn opzet? Vooralsnog wel: we gaan de discussie aan en hopelijk zijn we daarbij dapper genoeg om onze eigen posities kritisch te beschouwen.
Rian Visser
25 aug 2013
betoogT (excuus)
Graag even aanpassen als dat kan.
Rian Visser
25 aug 2013
Ik heb het boek ook met verbazing gelezen.

Marfred Spitzers zegt mijns inzien wel zinnige dingen als hij betoogd dat kleine kinderen leren door fysieke bewegingen; lopen, met blokken spelen en tellen op hun vingers. Maar als je dat doortrekt en beeldschermen wil verbieden, zou je ook papieren prentenboeken maar moeten verbieden. want ook daarbij zitten kinderen stil.

Hij schiet enorm door als hij beweert dat op scholen kinderen met computers in de klas voornamelijk schietgames spelen. Ik heb dat nog nooit op een school gezien. Hij is ook tegen les in 'informatica', omdat kinderen daarmee slechts leren de gebrekkige programma's van Microsoft te gebruiken en vergelijkt dat met het lezen van Goethe. Ik vraag me af hoe hij zijn boek geschreven heeft?

Het boek is soms werkelijk lachwekkend, bijvoorbeeld de gezonde leeftips in het laatste hoofdstuk: wat te doen? Geld maakt niet gelukkig en niet gezond. Probeer minder in gedachten verzonken te zijn. Help anderen. Maak haalbare plannen. Luister af en toe eens naar muziek. Glimlach! Wees actief en overwin obstakels. Eet blauwe bosbessen, broccoli, neem af een toe een stukje chocolade en een glas rode wijn. Voor dat laatste vind ík kinderen dan weer te jong!
Graag kort en bondig. Kwetsende, discriminerende en/of commerciële uitlatingen worden verwijderd.
 

Registreren en de nieuwsbrief ontvangen?

We gaan zorgvuldig met je gegevens om. Je krijgt ook gelijk toegang tot alle plusartikelen en je kunt reageren op de artikelen.

Controleer nu je e-mail

Je ontvangt een bericht met instructies om je e-mailadres te bevestigen. Zonder deze bevestiging sturen we je geen nieuwsbrief, doe het dus gelijk even!

asdas sdf fs dfsdfsf sdffsd

Netkwesties © 1999/2018. Alle rechten voorbehouden. Privacyverklaring

Ehio Media content marketing
1
0
1