Op de eerste plaats betreft dit een peiling van Peil.nl van Maurice de Hond naar voorkeuren van respondenten qua media en politieke richting. Het behelst geen werkelijk stemgedrag – ofschoon dit tegenwoordig heel wisselend is als een dagkoers. Evenmin is de werkelijke mediaconsumptie gemeten, het zijn antwoorden op vragen.

De validatie van Peil.nl krijgt kritiek omdat het een online panel is waarvoor iedereen zich kan aanmelden en correctiefactoren niet transparant zijn. De Hond zegt over deze peiling:

“Dit panel bestaat uit ongeveer 15.000 mensen waarvan basisgegevens bekend zijn (demografisch en ook kiesgedrag). Het panel wordt gemiddeld 1 à 2 keer per maand bevraagd. Dan wordt een steekproef getrokken, zodat op kerngegevens de steekproef lijkt op de landelijke cijfers. Na binnenkomst van de antwoorden wordt er ook nog een weging toegepast op de factoren, die niet meer in lijn zijn met de landelijke verdeling, omdat niet iedere subgroep per keer hetzelfde respondeert.

Dit onderzoek betrof 6.155 deelnemers, een goede afspiegeling van de Nederlanders, met één kanttekening: migranten (met name niet-westers) zijn slecht vertegenwoordigd in dit soort onderzoek. In Nederland zijn er 14,4 miljoen mensen boven de 18 jaar. Geschat kan worden dat deze steekproef ongeveer 12 miljoen Nederlanders boven de 18 jaar vertegenwoordigt. Bij verkiezingen is een deel van die 2,4 miljoen niet kiesgerechtigd en het andere deel komt minder goed op. Dus terwijl de steekproef 12 van de 14, 4 miljoen Nederlanders vertegenwoordigt (83 procent), vertegenwoordigt het bijna 95 procent van degenen die bij Kamerverkiezingen stemmen.”

Het eigen artikel van De Hond is helder, en we benoemen nog wat opvallende zaken:

Bronnen en politieke voorkeur

De eerste tabel geeft de soort bronnen weer die de aanhangers van verschillende partijen noemen om hun nieuws te halen. Geen verrassing is dat bij FvD sociale media favoriet zijn en bij de meeste mensen televisie en kranten het nog goed doen. Opvallende categorie zijn ‘apps en sites van omroepen’ apart. De NOS is natuurlijk het best bezocht.

Pro-kiezers komen er veel. VVD’ers beluisteren meer dan gemiddeld podklets. Verder zegt deze tabel te weinig omdat niet duidelijk is in welke mate de verschillende media worden genoten. In die zin is tabel 2 informatiever:

Hier is scherp te zien per medium van welke politieke partij de kijkers/luisteraars en lezers komen. Papieren kranten halen nog ruim 50 procent van hun publiek bij de regeringspartijen en Pro. De belangstelling van FvD voor de konijnenholen zoals Dwarsnieuws van Marianne Zwagerman en Blckbx springt eruit. Dit komt specifieker tot uiting in de volgende tabel 3 van Maurice de Hond

Omroepen en online

NOS Journaal trekt het meest brede publiek en helt licht over naar links, bij RTL Nieuws is dat precies tegengesteld met meer kijkers van de rechterzijde. NPO-kletsshows Eva en Pauw & De Wit zitten duidelijk meer op links, Renze meer in het midden. CDA en PvdA zijn traditioneel de belangrijkste steunpilaren voor de publieke omroep. Talpa van John de Mol trekt met Nieuws van de Dag en Vandaag Inside veel kijkers van radicaal-rechts en ook VVD’ers.

Opvallend in deze tabel is de eenzijdige belangstelling van radicaal-rechts van Marianne Zwagerman (Dwarsnieuws), Wynia’s Week en De Nieuwe Wereld. GeenStijl moet het eveneens vooral van radicaal-rechts hebben, maar trekt een aantal nieuwsgierigen van de regeringspartijen en Pro. Dit zijn correlaties, niet duidelijk is in hoeverre publiek en media elkaar versterkten in radicalisering. Zo zijn Wynia’s Week en Dwarsnieuws voorspelbaar, maar komt De Nieuwe Wereld af en toe met uitzendingen die van haar lijn afwijken.

Dagbladen

Bij kranten is het spectrum bekender en iets minder sterk gekleurd: De Telegraaf trekt rechts en scoort opvallend goed bij radicaal- en extreemrechts, De Volkskrant bevalt Pro-stemmers het best en NRC matcht met D66, wat ik eerder noemde het moderne links lullen-rechts vullen electoraat. Dat laatste adagium blijkt ook uit het forse aandeel D66-lezers van Het Financieele Dagblad.

Het AD is vanouds ‘algemeen maar trekt relatief veel lezers van CDA, VVD, Ja21 en FvD. Echt algemeen of neutraal qua publiek zijn de regionale kranten, ofschoon niet duidelijk is hoe intensief die worden gelezen, bijvoorbeeld met een abonnement of louter websitebezoek voor de koppen. Dat laatste voorbehoud geldt voor alle genoemde dagbladen hoewel in de vraagstelling wel specifiek ‘kranten’ werd gesteld.

In de tabel van kiezers per krantentitel komt een belangrijke specificatie naar voren. Van de Volkskrant-lezers stemt nog bijna 10 procent radicaal- en extreemrechts, de beweegredenen (irritatie) om de krant te lezen zijn niet duidelijk. Idem dito voor de bijna 20 procent van de Telegraaf-lezers die links stemt.

NRC was ooit de krant van de vermogenden, VVD’ers, maar is qua publiek en (dus?) opstelling naar links geschoven. Gezien de reclame in bijvoorbeeld het maandelijkse Magazine voor juwelen, horloges en dure parfums en auto’s lezen de rijken nog bij voorkeur NRC.

Trouw was traditioneel een krant voor ARP, later CDA, maar is de Volkskrant bijna links gepasseerd. Eveneens opvallend is het grotere bereik onder D66’ers van Het Financieele Dagblad dan onder VVD’ers.

Om nog even op te werken dat onder Volt-stemmers behalve de Volkskrant en NRC ook Het Financieele Dagblad het goed doet; een partij die veel geld-ervende kinderen trekt, of juist  ondernemers die de Europese zaak een warm hart toeschrijven?