Meta heeft ingestemd met een schikking van 17 miljard dollar (15 miljard euro) met Amerikaanse staten en territoria om een grote rechtszaak af te kopen met claims dat Instagram en Facebook schade hebben toegebracht aan kinderen. Meta kan opzet blijven ontkennen en baas Mark Zuckerberg hoeft niet te getuigen. Het aandeel Meta steeg na de schikking met 4 procent in waarde, omdat beleggers vreesden voor een hogere boete bij een vonnis van de rechter.

Rechter Yvonne Gonzalez Rogers van de rechtbank in Oakland, Californië, heeft de schikking goedgekeurd, die Meta zal betalen aan 48 staten, plus het District of Columbia en drie Amerikaanse territoria, over een periode van tien jaar. Californië zou een uitkering van 2,2 miljard dollar kunnen ontvangen, New York 1,1 miljard dollar. Texas treft een afzonderlijke schikking van ruim 1 miljard wat het totaal op 18 miljard brengt.

Bits

Dit is de grootste schikking ooit van een sociaal medium. Ongeveer 5 miljard dollar van de schikking met Meta  wordt pas vrijgegeven als YouTube, TikTok en Snap ook een schikking treffen met de staten, miljarden betalen en kinderen beter gaan beschermen.

Gezien het aspect verslaving wordt dit vergeleken met de tabaksschikking van 1990. De schikking pakt hoger uit dan de opgetelde Europese boetes van Big Tech bij elkaar. Dit bewijst dat de Europa en haar actiegroepen de VS niet kunnen uitvlakken als het om de bestrijding van Big Tech gaat.

De winst van Bits of Freedom in een rechtszaak tegen Meta besloeg hetzelfde terrein als deze grote rechtszaak in de VS: de verslavende werking van onder meer het algoritme. Ouders kunnen als gevolg van de Amerikaanse zaak een chronologische tijdlijn als standaard instellen in plaats van een algoritmische, zoals Bits of Freedom afdwong in Europa. Overigens loopt er in die zaak nog een beroep.

Aanpassingen

De overeenkomst behelst een aantal aanpassingen aan de inrichting van Instagram en Facebook die hoogstwaarschijnlijk niet tot de VS beperkt zullen blijven. Die veranderingen, gericht op een betere bescherming van kinderen online, zoals de staten hadden geëist, zijn:

• Een standaard dagelijkse tijdslimiet van twee uur voor gebruikers onder de 18 jaar, die alleen door een ouder kan worden opgeheven. Als andere sociale mediaplatforms vergelijkbare voorwaarden overeenkomen, wordt de dagelijkse tijdslimiet verlaagd naar één uur. 
• Een standaard nachtblokkering tussen middernacht en 6 uur 's ochtends voor gebruikers onder de 18 jaar, die alleen door een ouder kan worden opgeheven. Als andere sociale mediaplatforms met vergelijkbare voorwaarden instemmen, wordt de nachtblokkering uitgebreid naar 22.00 uur tot 7.00 uur. 
• Standaard worden meldingen aan gebruikers onder de 18 jaar geblokkeerd tussen 22:00 en 07:00 uur en tijdens schooluren (van 08:00 tot 15:00 uur van 15 augustus tot 15 juni).
• Een verbeterd mechanisme waarmee tieners mogelijk schadelijke inhoud kunnen melden, en de verplichting voor Meta om binnen zes uur op 90 procent van die meldingen te reageren.
• Een verbod op het tonen van het aantal likes of reacties aan gebruikers jonger dan 18 jaar. 
• Een verbod op het gebruik van filters voor afbeeldingen van cosmetische ingrepen door gebruikers onder de 18 jaar. 
• Een optie voor gebruikers onder de 18 jaar om een ??niet-gepersonaliseerde feed te hebben, wat betekent dat de feed geen algoritme gebruikt om hen te targeten met content die erop gericht is om hen eindeloos te laten scrollen. 
• Meta heeft zich ertoe verbonden de bestaande veiligheidsmaatregelen voor content gericht op tieners te handhaven, te evalueren en te verbeteren.

Het bedrijf zal ook andere beschermingsmaatregelen moeten treffen. Bijvoorbeeld: 

• Meta heeft ermee ingestemd om de bestaande veiligheidsmaatregelen voor content gericht op tieners te handhaven, te evalueren en te verbeteren, en zal verbeterde hulpmiddelen voor ouderlijk toezicht ontwikkelen.
• Meta zal strenge leeftijdscontroles uitvoeren om gebruikers jonger dan 18 jaar te detecteren, en zal ook maatregelen nemen om kinderen jonger dan 13 jaar te identificeren en van hun platformen te verwijderen.
• Meta zal een onafhankelijke accountant aanstellen met ruime toegang tot informatie en middelen, regelmatige rapportage en het recht om zorgen te uiten aan de procureurs-generaal.
• Ten slotte zal Meta onderworpen worden aan een gerechtelijk bevel dat het bedrijf verbiedt om verdere valse, misleidende of bedrieglijke verklaringen af ??te leggen over de veiligheidsfuncties van zijn producten.

Niet ver genoeg?

In the Guardian stelt Arturo Béjar, een voormalig Facebook-medewerker en belangrijke getuige in deze zaak, dat de uitkomst “geen vrijbrief is” om te zeggen dat Instagram en Facebook in het vervolg veilig voor kinderen zullen zijn: “De beperkingen die in de overeenkomst staan, komen neer op het volgende: ‘Nou ja, je mag zoveel sigaretten roken als je in twee uur per dag kunt. Dat maakt de sigaretten er niet veiliger op.”

Het geheel van deze maatregelen is te vrijblijvend, zegt expert Helen Vossen van Universiteit Utrecht in de Volkskrant. Vooral de opdracht om een feed zonder algoritmes aan te bieden zal volgens haar in de praktijk weinig zin hebben omdat gebruikers liever wel via een algoritme worden gevoed. “Een algoritmische tijdlijn zou voor jongeren eigenlijk überhaupt geen optie moeten zijn", vindt Helen Vossen.

Bart Custers van Universiteit Leiden, vindt het jammer dat er een schikking is getroffen in plaats van een vonnis uitgesproken door de rechter, maar meent niettemin: “Dat Meta bereid is geweest om maatregelen door te voeren en een recordbedrag neer te leggen om te schikken, laat zien dat ook zij doorhebben dat ze kinderen onvoldoende hebben beschermd.”

*) Photo by Frank Ching on Unsplash