Verplichte open access bedreigt kwaliteit onderzoek

De verplichting tot Open Access publicatie vanaf 2016 klinkt Nobel. Echter, een ernstige aantasting van de kwaliteit van Nederlands onderzoek dreigt.

Staatssecretaris Sander Dekker van Onderwijs wil dat wetenschappelijk resultaten gratis toegankelijk zijn. Nederlandse wetenschappers moeten daarom vanaf 2016 hun resultaten in zogenaamde open access tijdschriften publiceren, en als ze dat niet doen, dan wil de staatssecretaris hiertoe een verplichting in de wet opnemen.

Dit klinkt nobel, maar zal een ramp zijn voor het niveau van de wetenschapsbeoefening aan de Nederlandse universiteiten. Wat is er mis met het plan?

Het streven van onderzoekers aan de universiteit moet zijn om resultaten in de hoogst aangeschreven tijdschriften te publiceren. Deze tijdschriften hanteren de zwaarste beoordelingsprocedures, en dat kunnen ze doen doordat het aanbod aan mogelijke artikelen erg groot is. Het gevolg is dat de kwaliteit maximaal gewaarborgd blijft.

Veruit de meeste toptijdschriften zijn niet gratis toegankelijk en de meest bekende, zoals Nature, Science en The Lancet hebben ook al aangegeven niet mee te doen aan gratis toegankelijkheid. Dat is ook niet gek, want het in de lucht houden van een tijdschrift kost ook geld.

Bijvoorbeeld om referenten een financiële prikkel te geven om hun rapporten tijdig aan te leveren. Met het plan van Dekker wordt de prikkel om in de beste tijdschriften te publiceren dus ondermijnd.

Ervan uitgaande dat wetenschappers zich inderdaad iets aantrekken van de druk om niet meer in de toptijdschriften te publiceren, kan het niveau van onze wetenschapsbeoefening gaan dalen.

Buitenlandse toponderzoekers weg

De concurrentiepositie van onze universiteiten zal verzwakken en onze beste wetenschappers, zeker de buitenlanders onder hen, zullen ons land verlaten om op plaatsen te gaan werken waar wel een prikkel is om in de beste tijdschriften te publiceren.

Bovendien zal het aantrekken van nieuw talent lastiger worden. Binnen de grote vakgebieden vindt de werving internationaal plaats en als je als universiteit aangeeft niet te streven naar publicaties in de beste tijdschriften, dan maak je jezelf ronduit belachelijk.

Een plan als dat van Dekker kan alleen werken wanneer het echt wereldwijd wordt ingevoerd en dus niet alleen in Nederland of in Europa. Dat betekent dat het met name ook in de V.S. zou moeten worden ingevoerd. In dat geval zou het aanbod van artikelen aan de beste tijdschriften zich kunnen verleggen naar de open access tijdschriften, waardoor die hun selectiviteit tot dat zelfde niveau zouden kunnen verhogen. Het idee echter dat zo een ontwikkeling de vermeende vertekening naar het publiceren van spectaculaire resultaten zou kunnen doorbreken is een illusie.

Niet zomaar kostenverlaging

Elk tijdschrift, of het nu uitgegeven wordt door een commerciële uitgever of in open access heeft een prikkel om op zoek te gaan naar de meest spectaculaire resultaten. Dat levert immers de meeste citaten op en vergroot het aanzien van het tijdschrift. De acceptatie van artikelen gebeurt door redacteuren die uit de wetenschap zelf komen, en iedere redacteur wil zijn tijdschrift zo goed mogelijk op de kaart zetten.

Veel van de goede tijdschriften die door commerciële partijen worden uitgegeven bieden nu al de mogelijkheid om een artikel, tegen betaling van een flink bedrag, in open access uit te geven. Hiermee wordt de vermeende commerciële druk om bepaalde resultaten te publiceren dus helemaal niet doorgesneden. Het gevolg is dat de kosten voor onze universiteiten, en uiteindelijk de belastingbetaler wanneer we het niveau van wetenschapsbeoefening in stand willen houden, straks alleen maar omhooggaan.

Het idee dat de kosten van open access publicatie kunnen worden terugverdiend uit lagere abonnementskosten van tijdschriften werkt alleen wanneer commerciële uitgevers de vraag naar hun tijdschriften zien teruglopen, en dat kan niet door een eenzijdig Nederlands of zelfs Europees beleid worden bewerkstelligd.

*) Roel Beetsma is hoogleraar macro-economie aan de Universiteit van Amsterdam.

Dit artikel verscheen ook op de opiniepagina’s van de Volkskrant van maandag 25 november 2013

Verplichte open access bedreigt kwaliteit onderzoek

Gepubliceerd

25 nov 2013

Netkwesties forum

Netkwesties en de bezoekers stellen je mening op prijs. Deze wordt hier direct gepubliceerd.
Paul Vogel
22 jan 2014
Dit artikel lijkt een stukje FUD die geen ander doel heeft de positie van de publishers intact te houden. Het leunt in totaal op een paar minimal argumenten en assumpties die de nogal zwak zijn.

Stelling:
"Het streven van onderzoekers aan de universiteit moet zijn om resultaten in de hoogst aangeschreven tijdschriften te publiceren. "

Rebut:

Het streven van onderzoekers moet zijn om zo goed mogelijk onderzoek te doen, en de resultaten zo breed mogelijk te communiceren. De kan prima door publicatie in een open-access media. Niks weerhoud de onderzoekers ervan om *ook* te publiceren in een 'gerenomeerd' tijdschrift. Door echter ook in een open-access media te publiceren wordt gegarandeerd dat het bereik per definitie hoger is dan bij slechts publicatie in een gesloten titel.

Verder is er natuurlijk het principe dat Nederlandse burgers recht hebben op toegang tot resultaten die bepaald worden uit publieke middelen.

"Deze tijdschriften hanteren de zwaarste beoordelingsprocedures, en dat kunnen ze doen doordat het aanbod aan mogelijke artikelen erg groot is. Het gevolg is dat de kwaliteit maximaal gewaarborgd blijft."

Dit is een nogal discutable aanname. Het aantal artikelen dat gepubliseerd is in gerenomeerde tijdschiften dat niet bleek te kloppen is nogal hoog. En dan hebben we het nog niet gehad over de vele fake titels die deze gerenomeerde uitgevers uitgeven, die aantoonbaar geen wetenschappelijke waarde hebben. Er is verder geen enkele reden om aan te nemen dat open-acces geen ranking-systemen heeft of kan hebben die ervoor zorgen dat de beste onderzoeken boven komen drijven.


"Veruit de meeste toptijdschriften zijn niet gratis toegankelijk en de meest bekende, zoals Nature, Science en The Lancet hebben ook al aangegeven niet mee te doen aan gratis toegankelijkheid. Dat is ook niet gek, want het in de lucht houden van een tijdschrift kost ook geld."

De kosten van de redactie, opmaak en publicatie zijn minimaal. De kosten van de abbonementen staan in geen verhouding tot de daadwerkelijke kosten. Natuurlijk staan de winnaars van het oude model niet te trappelen om afstand te doen van de bizarre winsten die ze maken op haar top-titels. Enkele open-access media rekenen een prijs per artikel voor de publischer / wetenschapper, in plaats van een prijs te rekenen voor toegang. Deze lage prijs laat goed zien hoe laag de kosten kunnen zijn, en daarmee hoe hoog de huidige prijzen zijn.


"Bijvoorbeeld om referenten een financiële prikkel te geven om hun rapporten tijdig aan te leveren. Met het plan van Dekker wordt de prikkel om in de beste tijdschriften te publiceren dus ondermijnd."

Mij lijkt dat de druk om snel aan te leveren eerder leid tot slechte artikelen, die onder tijdsdruk in elkaar geflanst worden om te voldoen aan een willekeurige deadline die arbitrair door de commercieele publischer bepaald wordt.

Om nog maar te spreken over de praktijken dat peer-reviewers soms misbruik maken van hun positie om publicaties van concurrerende onderzoeksgroepen buiten een tijdschrift te houden / andere voor te trekken / waarschuwen dat een concurrent bezig is met publiceren.

"De concurrentiepositie van onze universiteiten zal verzwakken en onze beste wetenschappers, zeker de buitenlanders onder hen, zullen ons land verlaten om op plaatsen te gaan werken waar wel een prikkel is om in de beste tijdschriften te publiceren."

Zwakke aannames :

1) Top-onderzoekers zal het worst wezen wat ze onderzoeken, en waar + hoe. Ze zijn slechts geinterreseerd in het publishen in top-magazines.
2) Grote onderzoeksteams / goede wetenschappers zijn onzichtbaar als ze niet in de bestaande grote magazines publishen (ze gaan ook nooit naar een congres of zo).
3) Top-magazines zijn per definitie de bestaande groten, en dat zal niet veranderen.
4) Als we 1 top-wetenschapper vervangen door 3 mindere goden gaat de kwaliteit achteruit, want wetenschappers zijn als top-voetballers: je kan ze alleen kopen, niet zelf kweken.
5) Nederland is een magneet voor top-onderzoekers. Iedereen wil hier komen onderzoeken, in plaats dat eerder het omgekeerde het geval is, namelijk dat we aan de lopende band top-onderzoekers richting de US zien vertrekken.

"Ervan uitgaande dat wetenschappers zich inderdaad iets aantrekken van de druk om niet meer in de toptijdschriften te publiceren, kan het niveau van onze wetenschapsbeoefening gaan dalen."

als!, mits!, mogelijk!, misschien!. Zeer veel zwakke aannamens die wanhopig een niet te verdedigen conclusie proberen te construeren, namelijk dat open-access slecht is voor wetenschap. Maar de meest voor de hand liggende conclusie is nog steeds dat vrij toegangelijke informatie leid tot beter en gerichter onderzoek.

"Veel van de goede tijdschriften die door commerciële partijen worden uitgegeven bieden nu al de mogelijkheid om een artikel, tegen betaling van een flink bedrag, in open access uit te geven. "

Door te kijken hoeveel ze nu verdienen aan een publicat
Graag kort en bondig. Kwetsende, discriminerende en/of commerciële uitlatingen worden verwijderd.
 

Registreren en de nieuwsbrief ontvangen?

We gaan zorgvuldig met je gegevens om. Je krijgt ook gelijk toegang tot alle plusartikelen en je kunt reageren op de artikelen.

Controleer nu je e-mail

Je ontvangt een bericht met instructies om je e-mailadres te bevestigen. Zonder deze bevestiging sturen we je geen nieuwsbrief, doe het dus gelijk even!

asdas sdf fs dfsdfsf sdffsd

Netkwesties © 1999/2018. Alle rechten voorbehouden. Privacyverklaring

Ehio Media content marketing
1
0
1