In februari 2026 publiceerden we het artikel Christenen van Trouw geschokt door ‘masturberen tot hun vinger lam is en de vibrator leeg’ Heel blij werd de redactie van Trouw daar niet van. Spoedig volgt een nieuwe affaire.

Columnist Sylvain Ephimenco schreef in zijn column van 1 mei 2026 met als titel “Water, stroom, huizen: drie tekorten met dezelfde oorzaak”:

“Wat die drie T’s (tekort) met elkaar linkt is de bevolkingstoename: Nederland heeft al, na Malta, de hoogste bevolkingsdichtheid (ongeveer 500 inwoners per vierkante kilometer). En nu moet ik, risico’s niet schuwend, de olifant in de kamer aanspreken.

De bevolkingstoename in Nederland is de laatste jaren volledig op het conto van migratie te schrijven. Sinds 2021 tot vorig jaar is door netto saldo (immigratie min emigratie) de bevolking met 669.000 mensen gegroeid (cijfers CBS). Dit is in vijf jaar de grootte van een stad als Rotterdam (673.000 inwoners) of zes keer Delft (110.000 inwoners). Overigens zijn de totale aanvragen voor asiel maar een derde van dit totaal voor dezelfde periode.”

Dat liet hij volgen door:

“Ik ken natuurlijk en verafschuw de gewelddadige incidenten rond asiellocaties zoals in Loosdrecht. Maar ik weiger ook een karikatuur te maken van de zorgen die bij een deel van de bevolking leven. Niet alle bezorgde burgers over de drie tekorten in relatie met de bevolkingstoename zijn ‘extreemrechtse racisten’.

Volgens een opinieonderzoek van Maurice de Hond vorige week vindt 75 procent van de geënquêteerden dat ‘instroom asielzoekers fors moet worden beperkt’. Zou de Nederlandse bevolking voor driekwart uit fascisten bestaan?”

(gezien het belang van de hele context moet ik meer citeren dan auteursrechtelijk wenselijk is)

Weerwoord van een lezer

Daarop publiceerde Trouw direct op 4 mei 2026 een tegenwerping van ‘een lezer’, Brendan Thesingh in Zaandam, met als titel “Ephimenco, migratie is niet ‘de olifant in de kamer’”: “Het echte gevaar voor onze drinkwatervoorziening is niet de consumptie door nieuwkomers, maar de structurele vervuiling door grootverbruikers…

Het stroomnet kraakt onder de explosieve groei van datacenters en de ongecontroleerde elektrificatie van industriële zones die jarenlang voorrang kregen boven de verzwaring van de publieke infrastructuur…

De woningcrisis is een directe consequentie van politieke keuzes: het afschaffen van het ministerie van Volkshuisvesting, de introductie van de verhuurderheffing (die woningcorporaties miljarden kostte) en het openzetten van de markt voor buitenlandse vastgoedbeleggers.”

Hoofdredactie treedt op

Daarop reageerden Wendelmoet Boersema en Karel Smouter in hun wekelijkse Brief van de hoofdredactie van 9 mei 2026, onder de kop “Een columnist geeft zijn mening – maar wel met respect voor de feiten”. Ze deden dit na “honderden reacties” van verontruste lezers:

“Terecht wezen lezers ons erop dat deze drie problemen niet verdwijnen door een stop op migratie. Ook onze eigen verslaggeving, bijvoorbeeld in dezelfde krant met een genuanceerd stuk over netcongestie, weerspreekt dit idee. Daarin wijzen we op de vele andere oorzaken die deze tekorten verklaren. Migratie is in het huidige politieke klimaat overigens bepaald niet meer de olifant in de kamer, zoals in de column gesteld wordt…

…Een krant moet bovendien meerstemmig zijn. Dat een columnist een invalshoek kiest die afwijkt van de lijn in onze commentaren en in onze verslaggeving is dan ook van harte welkom. Tegelijk vragen we ook van al onze columnisten om hun meningen te onderbouwen met controleerbare feiten.

In een tijd waarin een gedeelde werkelijkheid steeds meer onder druk staat is dat van groot belang. De columnistenvrijheid is daarom niet absoluut: het staat ons vrij columnisten aan te spreken op de onderbouwing van hun stellingen. We doen dat met enige regelmaat ook. En als er toch een fout in staat, dan corrigeren we die.

We zijn het dus met onze kritische lezers eens: deze column had zo niet moeten verschijnen. Dat dit wel gebeurd is, dat is onze verantwoordelijkheid, als hoofdredactie. Wij bieden daarvoor onze excuses aan.

We hadden onze lezers én onze columnist hiervoor moeten behoeden. De kern van ons werk blijft immers: feiten, feiten en nog eens feiten.”

Arthur van Amerongen: complot

Rechtse commentatoren zien in deze dubbele response in Trouw een poging om Ephimenco weg te werken bij Trouw. Arthur van Amerongen meent dat de eigenaar van Trouw-uitgever DPG, Christian van Thillo en zijn Directeur Journalistiek Remarque erachter zitten:

“Het is allemaal zo doorzichtig, vrienden. Ephi is de best gelezen columnist van Trouw maar het Belgische baasje van DPG en zijn laaf Philippe Remarque zijn niet zo blij met de boodschap van Ephi. De jacht is geopend na deze column, die vermoedelijk de laatste druppel was voor DPG…En dan zegt DPG: die Ephimenco, die is pro-Israel en tegen AZC’s. Die moet weg. En dat deed DPG precies op dezelfde manier als bij Theodor Holman. Die vertelde mij dit, voor HP/De Tijd.”

Dat laatste is de mening van Holman (73) zelf. Feitelijk was hij voorspelbaar geworden, vooral met politieke meningen en bij Het Parool aan vervanging toe. Nu heeft Holman het vrije woord op Substack met Slordig Leven en daar verschijnen behalve zijn bekende politieke gezeur vooral prachtige columns.

Maar gaat Ephimenco hem achterna? Gezien zijn leeftijd, dit jaar wordt hij 70, mag hij met pensioen. Dat DPG achter de kritiek op Ephimenco zou zitten, is niet op feiten gebaseerd.

Feitenonderzoek naar Ephimenco

Eerst de inhoud: de vraag naar woningen, water en elektriciteit neemt toe met iedere immigrant, voor arbeid en asiel. CBS over asiel: “In 2025 vroegen 24,1 duizend mensen voor de eerste keer asiel aan, 8 duizend minder dan in 2024. Er kwamen 16,5 duizend nareizigers naar Nederland, 39 procent meer en het hoogste aantal sinds de start van deze meting in 2013.”

Ephimenco noemt echter aanvankelijk de totale immigratie als belangrijkste reden voor bevolkingsgroei, waarvan het overgrote deel arbeidsmigratie behelst. Hij laat dit volgen door: “Overigens zijn de totale aanvragen [SIC] voor asiel maar een derde van dit totaal voor dezelfde periode.”

Vervolgens gaat hij eenzijdig door op asiel en legt een link met de rellen in Loosdrecht. Dat is opinie die je kunt betwisten, wellicht zwakke argumentatie, maar die vrijheid heeft Ephimenco. De vraag naar woningen en energie stijgt ook met, bijvoorbeeld, iedere scheiding. Jaarlijks zijn dat er volgens CBS-cijfers zo’n 30.000, over tien jaar gezien ook een stad van bijna de grootte van Utrecht. (cijfers grootste steden). Is het zelden genoemde aantal scheidingen, mede oorzaak van een ongebreidelde toename van het aantal eenpersoonshuishoudens, als oorzaak van woningnood ook een olifant in de kamer?

Feiten van de weerlegging

Dan de tegenwerping van Brendan Thesing. Hij is docent digitale marketing aan de Hogeschool van Amsterdam en consultant, geen specialist, evenmin als Ephimenco. Zijn belangrijkste argumenten behelzen dat “de industrie” tekorten aan water en elektriciteit veroorzaakt en de overheid geen woningen bouwt.

Daarop: feitelijk is het juist dat de industrie grootverbruiker is, maar industrie verbruikt meer water naarmate ze meer produceert voor consumenten. Dus een groeiende bevolking draagt eraan bij. Echter, veel industrie (en landbouw!) produceert voor export. Zeker de datacenter-capaciteit in Nederland, een grote energieslurper, is voor het overgrote deel voor ‘export’ bestemd. (Ofschoon het waterverbruik relatief meevalt). Dus bevolkingsgroei door immigratie is zeker niet de hoofdoorzaak van stroomtekort, maar telt wel.

Dan de woningnood die evenzeer een kwestie is van vraag en aanbod. Thesing stelt dat de Nederlandse overheid faalt. Hij heeft gelijk, ofschoon er in totaal genoeg woonruimte is. Maar ook hier geldt dat het falen van de aanbodzijde van de markt niet wegneemt dat iedere immigrant (en elke scheiding en toename van eenpersoonshuishoudens) de vraag naar woningen doet toenemen.

De Trouw-hoofdredactie benoemt geen feitelijke onjuistheden van Ephimenco, maar “vele andere oorzaken die deze tekorten verklaren”. En zegt: “Tegelijk vragen we ook van al onze columnisten om hun meningen te onderbouwen met controleerbare feiten.”

Het werkelijke probleem is, blijkt uit het commentaar, dat de hoofdredactie vindt dat Ephimenco - om nog maar een olifant te noemen - argumentatie van de zondebok bedrijft. Ook politici, zoals Mona Keijzer, hebben benadrukt dat asiel een belangrijke oorzaak is van woningnood. Aanvankelijk werd gezegd dat 8 procent van de sociale huurwoningen naar statushouders gaat, later is toegevoegd dat 20 procent van de starters asielzoeker is. Immigratie als geheel is een belangrijke oorzaak van bevolkingsgroei en groeiende vraag naar woningen afgelopen jaren.

Chef opinie Trouw wil grenzen

Er speelt ondertussen nog meer. Ephimenco zelf betrapte zijn chef Leonie Breebaart op een feitelijke onjuistheid in zijn column van 8 mei 2026. Ze schreef dat premier Rob Jetten relschoppers tegen de komst van asielzoekerscentra “tuig” had genoemd. Dat was niet zo, hij gebruikte het woord “schoften”. Ze erkende haar fout in haar column van 5 mei 2026, die overigens voor de context van haar betoog niets uitmaakte; ‘tuig’ en ‘schoften’ zijn nagenoeg synoniem.

Dat is geen reden voor Breebaart om Ephimenco te laten vallen. Ze bekritiseert daarentegen de hoofdredactie van Trouw in haar column van 13 mei 2026. Ze vindt de schrobbering van Ephimenco niet onjuist, maar wil de discussie verbreden met de vraag naar de marges voor de columnisten en ingezonden brieven.

Immers, de tijd van Jan Blokker en Piet Grijs, die in hun columns er geen been in zagen om te schofferen, ligt achter ons. Breebaart vindt dat columnisten hun gehele uiting moeten “verantwoorden tegenover anderen en die zien als gelijkwaardige gesprekspartners…

Columnisten hebben wel een lastige taak. Enerzijds moeten ze steeds iets tegendraads beweren of een vraag opwerpen die ‘aan het denken zet’. Anderzijds moeten ze dat doen zónder lezers op hun tenen, laat staan op hun hart te trappen. Want anders volgen boze brieven naar de hoofdredactie.

Dus hoeveel vrijheid heeft de columnist? Is het mogelijk in deze krant een radicaal nationalistisch of antimigratiestandpunt te huldigen, ook als je niet betrapt kunt worden op onfeitelijkheid?

Daar ging de hoofdredactie zaterdag niet op in, want ze kon zich in dit geval beperken tot het criterium van feitelijke onjuistheid. Maar de vraag wat xenofobie is en wat deze krant daarin toelaat, blijft daarmee wel onbeantwoord.”

Conclusies

Dat laatste is nogal wat, want Breebaart zinspeelt op censuur. Die was ook in het geding met de genoemde kwestie met de seksrubriek: lezers mogen niet op hun tenen worden getrapt. Dat lijkt redelijk, maar komt neer op censuur. Bovendien heeft de ene lezer veel langere tenen dan de ander. Het verwachte antwoord van de hoofdredactie dit weekend blijft uit.

Het moet niet moeilijk zijn voor Ephimenco om die grenzen te tarten. Wat bevolkingsgroepen betreft discrimineer je bijvoorbeeld met de bewering dat Nederland minder Friezen of Limburgers moet huisvesten. (Zie de veroordeling van Geert Wilders). Maar als je zegt dat geëmigreerde blanke vetgemeste Nederlanders niet meer hoeven terug te keren, of je dat je het aandeel van een bepaalde religie in de immigratie wilt beperken, kan dat wel.

Maar niet voor Trouw-lezers? Kennelijk wil Leonie Breebaart dat de hoofdredactie van Trouw die regels vastlegt zodat ze bijdragen kan weigeren.

Dan over de inhoud van deze zaak: Ephimenco heeft in zijn column geen feitelijke onjuistheid geponeerd. De kop is tendentieus, maar die werd volgens Ephimenco gewijzigd door de opinieredactie. Verder wijst hij op de toename van bevolkingsgroei die nagenoeg geheel voor rekening komt van immigratie. Dat is volkomen juist. Dat is een belangrijke oorzaak van woningnood.

Dat hij in één adem de problemen met elektriciteits- en watervoorziening op conto van immigratie schuift, is niet onjuist maar (te) kort door de bocht. Die geestelijke luiheid gaat verder door het geweld in Loosdrecht te koppelen. Maar het is een democratisch feit dat de meerderheid van de bevolking asielimmigratie hoe dan ook wil minderen.

De hoofdredactie van Trouw gaat wijselijk niet in om het verzoek om grenzen aan de vrije meningsuiting van Breebaart. Maar het wachten is op het oordeel van Trouw van een column onder de kop: “Er is voorlopig genoeg islam in Nederland”. Discriminatie?

Nog niet zo lang geleden zeiden katholieken en gereformeerden hardop dat de groei van het andere bevolkingsdeel ongewenst was, met termen als ‘fokken als konijnen’ (paus zelf) en ‘tsunami van katholieken in Nederland’.

NRC en Beatrice de Graaf

Ephimenco kreeg ongevraagd enige bijval van wetenschapper Beatrice de Graaf in haar column in NRC van 7 mei 2026: “De stikstofcrisis houdt de woningmarkt op slot, en de asielcrisis zet het vraagstuk van beschikbare woningen onder druk.”

Prompt verscheen er een ingezonden brief in NRC: “Complexe maatschappelijke crises afschuiven op toch al gemarginaliseerde bevolkingsgroepen is iets wat helaas steeds normaler lijkt te worden. In het politieke debat, aan talkshowtafels en op straat. Dat nota bene een hoogleraar geschiedenis zich van dezelfde ongenuanceerde zondebok-retoriek bedient in haar column vind ik een zeer zorgwekkende ontwikkeling.”

Opnieuw: de opmerking van Beatrice de Graaf is eenzijdig, maar feitelijk juist. De hoofdredactie van NRC vond het niet nodig om Beatrice de Graaf te corrigeren. De hoofdredactie van Trouw antwoordt vooralsnog niet op mijn vraag waarin Ephimenco feitelijk onjuist is, of in zoverre tendentieus dat het onaanvaardbaar is. En biedt Trouw met de columns van Jamal Ouariachi, ook niet altijd even genuanceerd, afdoende tegenwicht voor Ephimenco?

Tot zo lang: een juist besluit van Trouw (Breebaart) om het opiniestuk te plaatsen dat tegen Ephimenco inging, maar onjuist van Wendelmoet Boersema en Karel Smouter om de columnist te willen corrigeren.

*) Beeld: Ephimenco, Breebaart, Smouter en Boersema, getekend door ChatGPT, met als input foto’s van hun Trouw-rubrieken.