Ongehoord Nederland (ON) heeft Arnold Karskens onterecht ontslagen en hij heeft recht op een vergoeding van 100.000 euro. Dat vonnist het gerechtshof Den Haag in hoger beroep van Karskens tegen ON. Hij kan niet terug als hoofdredacteur, maar krijgt verder gelijk van de rechters J.S. Honée, M.J. van Cleef-Metsaars en E.I. Mentink.

Het hof weerlegt het oordeel van rechtbank Den Haag van maart 2025, van mr. M.E. Groeneveld-Stubbe, dat ON reden genoeg had om hem te ontslaan, maar dat de opzegtermijn met voeten getreden was. Karskens werd bijgestaan door Lex Takkenberg van Benthem Gratama in Zwolle, ON door Joachim van Vlijmen van FRIM.

Karskens was de oprichter in 2019 en belangrijkste man van ON tot het ontslag in 2024, met het accent op de “ongehoorden” in Nederland, een equivalent van het lelijke “deplorables” dat in de VS gangbaar werd via Hillary Clinton.

Blommestijn kwade genius

Zijn ontslag ging gepaard met een brandbrief met de beschuldiging van het creëren van een “giftige afreken- en angstcultuur”, opgesteld door een “collectief van bezorgde medewerkers” dat het lef ontbeerde de namen eronder te zetten. Er volgde eerst intern onderzoek van de Raad van Toezicht, dat de staf brak over Karskens’ personeelsbeleid en omgang met andere ON’ers.

ON heeft Karskens grootste tegenstander, Raisa Blommestijn, dat onderzoek laten uitvoeren. In het vonnis staat: “Ter zitting heeft ON! verder bevestigd dat zij Blommestijn heeft ingeschakeld bij de uitvoering van het interne onderzoek. Zo heeft Blommestijn onder meer de interviews van de medewerkers voor haar rekening genomen, terwijl zij zelf ook als klager zeer verstrekkende verklaringen over het – gestelde – grensoverschrijdend gedrag door Karskens heeft afgelegd. Karskens heeft erop gewezen dat twee verklaringen van Blommestijn zelf afkomstig zijn (één op naam en één op nummer), terwijl bovendien niet duidelijk is gemaakt dat het hier ging om één en dezelfde persoon. Dit heeft ON! ter zitting erkend.

Deze gang van zaken is uiterst onzorgvuldig. Het staat immers vast dat Blommestijn eerder dat jaar een conflict had met Karskens over haar uitlatingen op X (die volgens Karskens niet door de beugel konden), dat zij vanwege die conflictsituatie in januari 2024 bij ON! is vertrokken, dat zij haar vertrek betreurde en dat zij als oud-medewerker medeondertekenaar en medeopsteller van de brandbrief was en dat zij graag wilde terugkeren bij ON!. Zij had dus alle belang bij het vertrek van Karskens.

Onder die omstandigheden had de RvT Blommestijn op geen enkele manier moeten betrekken bij het interne onderzoek. Nu dat wel is gebeurd, kan aan de inhoud van het onderzoek geen enkele waarde worden toegekend.”

Daar komt Siebertje

Daarop mocht SVision van de heer Siebe Slagter in Ermelo onderzoek doen. Dat ging er dunnetjes overheen met de beschuldiging van “intimidatie, verbaal geweld, pesten, machtsmisbruik, angstcultuur, zwijgcultuur, hoge werkdruk, mismanagement, seksueel getinte opmerkingen, afrekenmentaliteit”. Ook daarop had Blommestijn invloed. Volgens ON was dat enkel voor correcties, maar het hof zegt dat helder is dat ze “zich ook inhoudelijk bemoeide met de conclusies”.

De Raad van Toezicht vond dat er sprake was van “wetenschappelijk onderbouwde conclusies” aangaande “disfunctioneren en ernstig verwijtbaar handelen”. Bovendien had Karskens “onder andere door zijn berichten op X, zijn geheimhoudingsplicht uit de arbeidsovereenkomst geschonden”. Dat laatste was al goed voor 13 keer een boete van 25.000 euro volgens de RvT.

De brandbrief had op zich geen aanleiding mogen zijn voor de onderzoeken, die vervolgens volgens het hof “uiterst onzorgvuldig” tot stand zijn gekomen. Karskens zat nog in Spitsbergen voor een reportage toen de brandbrief en gevolgen al naar buiten werden gebracht, zonder dat een brief van medestanders van Karskens werd meegewogen.

Drankgelag

Er was overigens al eerder onderzoek uitgebracht door bureau PIC in april 2024 met als conclusie:

“(…) Uit zowel de vragenlijst als enquête blijkt dat het grootste deel van de werknemers de sfeer als prettig ervaart, zich zowel fysiek als mentaal veilig voelt op de werkvloer en zich durft uit te spreken. Werknemers ervaren plezier in hun werk en omschrijven de cultuur als familiair. Ook worden de directieleden beschouwd als goed benaderbaar en besteden zij volgens werknemers voldoende aandacht aan het voorkomen en aanpakken van ongewenst gedrag.

Wel hebben wij geconstateerd dat vier van de zes risicofactoren (…) in enige mate aanwezig zijn binnen de organisatie (…).”

En bij ON gaat het er verder gezellig aan toe, blijkt uit notulen: “Om te voorkomen dat mensen in hun dronken bui publiekelijk rare dingen doen of roepen, wordt besloten de borrel voortaan in huis te houden én dat er minimaal één bestuurslid tot het einde blijft.”

Nog een passage van Karskens uit het vonnis: “Er lopen een paar antisemieten rond (…). Sommigen wilden op een gegeven moment zelfs complotdenker [naam 8] een podium geven. Het sloop er gewoon in. De kant gaan ze nu helemaal op en dat moet je niet willen. Dat gaat mis. Dit is gewoon een coup van Forum voor Democratie, ik zat meer op de lijn van de PVV, realistisch rechts. (…)”

Karskens spreekt op X van “eerherstel”.

Herstel?

De (inmiddels) emeritus hoogleraar bestuurskunde Michiel de Vries verzet zich tegen veel van dit onderzoek dat hij vaak als flutwerk omschrijft. Over het onderzoek naar Karskens stelt hij: “Wie stopt zulke onderzoeksbureaus die zo slecht werk verrichten? Gegeven deze uitspraak van het Hof zou de Raad van Toezicht van ON! ontslag moeten nemen, Karskens weer in dienst moeten nemen als bestuurder, en zijn tegenstandster bij ON! de wacht aan moeten zeggen.”

Docent Veiligheidskunde Ronald Meijer reageert met: “De onderzoeksclub vermeldt op hun website dat ze "...honderden organisaties [hebben] doorgelicht op bedrijfsvoering". Als dit op dezelfde kwalitatief uiterst teleurstellende manier is uitgevoerd vrees ik het ergste voor deze organisaties.”

Nieuwsuur en EO

Eerder toonde onderzoek van Nieuwsuur van november 2024, van Judith Pennarts en Lizzy van Winsen, de bedenkelijke rol van onderzoeksbureaus, die in groten getale op deze groeimarkt duiken. Als voorbeeld wordt genoemd Jaap van Engelenburg, de beheerder van de Utrechtse domtoren, die hierover kan meepraten. Hij kreeg te maken met vage en soms anonieme beschuldigingen. De rechter bepaalde dat hij zich absoluut niet verwijtbaar had gedragen.

In augustus 2023 besteedde de EO aandacht aan integriteitsonderzoek: “En daar gaat het vaak mis: het onderzoek rammelt aan alle kanten en kan veel ellende opleveren.”

Directeur ON: geweigerd in de avond

In een kritisch interview in de Telegraaf van 25 april 2026 van Pepijn van den Brink met ON-directeur Peter Vlemmix staat niets over de rechtszaak, maar wel:

De Ombudsman schrijft dat jullie onwaarheden brengen, niet doorvragen, geen wederhoor toepassen en feiten verwarren met meningen. Als je je met een rechtse invalshoek aan de journalistieke principes houdt, dan…

„Denk je dat ze je dan niet kunnen pakken? Wij maken een live-programma, als een gast dan iets zegt, moet een presentator dan bij alles, altijd weten of iets wel of niet klopt? Of dat iets een mening is? Hoe zit dat bij talkshows van andere omroepen? Daar hoor ik ze zeggen dat er tientallen miljarden naar klimaat moeten omdat we anders een heel groot probleem hebben. Dat de boeren weg moeten, ’want anders’. Dan hoor ik presentatoren ook niet doorvragen.”

Aan Ongehoord Nederland kleeft een bepaald stempel. Hoe zorgen jullie dat ON meer acceptabel wordt?

„Wij zijn er niet per se op uit om acceptabel te worden. We zijn ergens voor opgericht, en daar zijn we trouw aan gebleven ondanks alle tegenwerking.”

Een derde van Nederland stemt rechtser dan de VVD, dat is grofweg jullie doelgroep. Als ON dan een rol in de marge speelt, gaat er toch iets niet goed?

„Online hebben wij een groot bereik. Als je kijkt naar het aantal reacties en views op sociale media, gaat dat hartstikke goed. En met Ongehoord Nieuws scoren we voor de middag ook goede kijkcijfers. Wij kunnen er niets aan doen dat we ondanks vele voorstellen geen programma in de avond krijgen. Dus ik denk dat we het naar omstandigheden behoorlijk goed hebben gedaan.”

Niemand wil met ON

In een brief aan de Tweede kamer van 24 april 2026 over de toekomst van de publieke omroep zegt minister Rianne Letschert een expert in te schakelen om een oplossing te zoeken voor de weigering van omroepen om Ongehoord Nederland op te nemen in één van de omroephuizen. Daarop kan ze een omroephuis dwingen om ON op te nemen.

De meest logische opname van ON is bij WNL, maar die gaat in één organisatie met KRO-NCRV en Omroep Max. De Telegraaf, grondleger van WNL, is (dus) kritisch over ON. De andere bundelingen zijn van EO, VPRO en Human en AVROTROS en PowNed en BNNVara met Zwart, terwijl de NTR bij de NOS komt. Signaturen blijven behouden, de organisatie moet efficiënter worden. Dat gaat pas in 2029 in.