Borstkankeronderzoek

Volkskrant Wetenschap brengt een uitgebreide reportage: Mammobussen die vrouwen onderzoeken op borstkanker krijgen geen foto’s van ziekenhuizen die dat ook doen. Dat leidt tot nodeloze ongerustheid – vals alarm – en soms zelfs tot gemiste tumoren. 

“Dat heeft te maken met het medisch beroepsgeheim. Artsen mogen medische gegevens, waaronder foto’s, alleen delen met patiënten. En met andere zorgverleners die bij de behandeling betrokken zijn, omdat artsen ervan uit mogen gaan dat patiënten dat goed vinden.

De radiologen die de beelden in de bus beoordelen, mogen die doorsturen naar hun collega’s in het ziekenhuis omdat daar een vervolgbehandeling plaatsvindt. Andersom is dat niet zo, in de bus vindt alleen screening plaats, geen behandeling. En dus mogen de artsen in het ziekenhuis er niet van uitgaan dat de betrokken vrouwen hun foto’s willen delen.”

Sinds de invoering van de AVG in 2018, zijn ziekenhuizen angstig geworden. Gezondheidsgegevens zijn in die wet extra beschermd als ‘bijzondere persoonsgegevens’ met een ‘een verbod op verwerking’. Tenzij daarvoor een ‘geldende uitzondering’ bestaat’.”

Eerste inzageverzoek kan ‘buitensporig’ zijn

Onder de kop “Inzagerecht onder de AVG: toch misbruik van het recht?” schetst privacy-advocaat Femmie Schets van Holla de gevolgen van de uitspraak van 19 maart 2026 van het Hof van Justitie van de Europese Unie in de zaak C-526/24 (Brillen Rottler/TC). We schreven eerder over deze kwestie. In het arrest van 26 oktober 2023 (C-307/22, FT/DW) oordeelde het Hof nog dat het inzagerecht niet afhankelijk is van het motief van de betrokkene.

Het Hof oordeelde nu dat een allereerste inzageverzoek toch als "buitensporig" kan worden aangemerkt wanneer de verwerkingsverantwoordelijke aantoont dat de klager misbruik maakt van zijn rechten onder de AVG. Dat was het geval met de Oostenrijkse abonnee van de Duitse opticienketen Brillen Rottler, die korte tijd na abonneren al een inzageverzoek deed. De persoon zou inzageverzoeken indienen bij organisaties teneinde schadevergoedingen te claimen.

De Duitse rechter legde de kwestie voor aan het Hof en stelde prejudiciële vragen. Het stelt dat een allereerste inzageverzoek in uitzonderlijke gevallen ‘buitensporig’ kan zijn in het licht van artikel 12 lid 5 AVG. “Die drempel ligt echter hoog. Het begrip ‘buitensporig’ moet restrictief worden uitgelegd en de bewijslast rust volledig op de verwerkingsverantwoordelijke.”

Maar die intentie bewijzen gaat bijna niet. In dit geval had de klager online zijn verdienmodel uit de doeken gedaan. Dat mag worden meegewogen.

Scanauto’s relatief betrouwbaar, absoluut onbetrouwbaar

Gemeentelijke inzet van scanauto’s voor controle op parkeerbetalingen leidt jaarlijks wel tot een half miljoen onterechte boetes. Dat bracht de Autoriteit Persoonsgegevens (AP) naar buiten op grond van de schatting dat de toepassing van algoritmes in relatief weinig gevallen onjuiste resultaten oplevert, maar nominaal is het opgeteld in totaal wel heel veel.

Er worden onterecht boetes uitgedeeld bij kort stilstaan om te laden of lossen en zelfs met een gehandicaptenparkeerkaart. De berekening gaat uit van 250 tot 375 miljoen controles per jaar die tenminste 3 boetes opleveren. Jaarlijks worden er 500.000 tot 750.000 bezwaren ingediend tegen de naheffingen, waarvan er 300.000 tot 450.000 worden toegewezen. Terwijl het besluit op zich laat wachten, moet je wel betalen. Dat is niet eerlijk, stelt de AP.

“Slechts in 0,2% van de gevallen wordt onterecht geconstateerd dat géén parkeerbelasting is betaald (dat heet een false positive rate van 0.2%, oftewel een specificiteit van 99,8). Dit lijken hele gunstige prestaties van de scanauto en bijbehorende algoritmische besluitvorming. Echter, op een schaal van bijvoorbeeld 370 miljoen scans per jaar, leidt dit tot maar liefst 750.000 fout-positieve naheffingsaanslagen.”

Frontex mag geen data delen

De grenswachters van Frontex kunnen geen informatie over netwerken voor de smokkel van illegale migranten doorgeven aan wetshandhavers als nationale politie en Europol/Interpol, zo bericht Euractiv

Het Europese grensagentschap deelt geen inlichtingen over mensensmokkelnetwerken die zijn verkregen uit verhoren van migranten door de politie, onder verwijzing naar de grondrechten van de EU.

Honderden Frontex-medewerkers aan de buitengrenzen van de EU voeren dagelijks gesprekken met illegale migranten, die meer dan eens informatie over smokkelaars en hun telefoonnummers en locaties verstrekken.

Tot eind 2024 functioneerde Frontex als inlichtingenbron, totdat de Europese Toezichthouder voor gegevensbescherming EDPS in al haar wijsheid oordeelde dat Frontex te ver ging. Frontex, geleid door de Nederlander Hans Leijtens, mag wel jaarlijks 1 miljard euro verspijkeren, maar kennelijk niet meehelpen om smokkelaars te pakken.

Datadelen niet fijn voor drugscriminelen

De Telegraaf bericht dat ‘politieman Erik’ van de Rotterdamse Zeehavenpolitie in zijn eentje door goed onderzoek verantwoordelijk is voor het aanzienlijk terugdringen van drugscriminaliteit. Hij ontving de Eremedaille voor verdienste, de hoogste politie-onderscheiding.

“Al snel stuitte hij op de pincodefraude. Met een enkele code – nodig om een container op te halen – konden criminelen hun slag slaan. Die codes werden gestolen, gekocht of doorgestuurd door corrupte havenmedewerkers. „We zagen letterlijk screenshots van die pincodes rondgaan via berichten in de gekraakte communicatiedienst Sky ECC…en foto met een code kon al 150.000 euro opleveren. Bij een arrestatie van een havenarbeider werd zelfs zeven miljoen euro cash aangetroffen.”

Zo’n 6.000 havenbedrijven, Openbaar Ministerie, douane, FIOD, gemeente en de Zeehavenpolitie begonnen een nieuwe aanpak. “Pincodes werden versleuteld, processen aangepast en bedrijven en opsporingsdiensten gingen intensiever samenwerken in wat inmiddels bekendstaat als de ’vertrouwensketen’. Informatie wordt gedeeld en risico’s worden gezamenlijk aangepakt. De impact is groot. Waar in de hoogtijdagen in 2020 nog 64 gevallen met pincodefraude werden geregistreerd, daalde dat aantal in 2024 naar zes. In 2025 kwam de methode in Rotterdam vrijwel niet meer voor. Ook het aantal uithalers nam sterk af. In 2025 werden er tachtig opgepakt, in 2026 tot nu toe twee.

“DUO schond geen privacy”

Telegraaf-columnist Ronald Plasterk komt terug op de veroordeling van studietoelageclub DUO wegens discriminatie. Dat lijkt me terecht want ik heb me er destijds al over verbaasd. De AP kapittelde DUO omdat ze onevenredig veel kinderen van Nederlanders met een migratie-achtergrond zou hebben gepakt die onterecht een uitwonende-beurs ontvingen.

Maar, betoogt Plasterk, daar werd niet op gezocht. Het algoritme selecteerde onder andere op de afstand van de universiteit tot het woonadres. “Nu bleken die geselecteerde adressen relatief vaker voor te komen in buurten waar veel allochtonen wonen. Het zoeken van die lijst studenten is dus niet discriminerend gebeurd; dat zou wel zo zijn als er bijvoorbeeld geselecteerd was op personen met bepaalde namen. Hoe het komt dat er meer van die adressen voorkomen in dezelfde buurten waar meer allochtonen wonen, is onbekend; het zou bijvoorbeeld kunnen dat die gemiddeld wat langer bij hun ouders blijven wonen. Dit DUO-onderzoek wordt nu niettemin aangemerkt als ’indirecte discriminatie’. Een vreemd begrip, want wat is nou indirect, en hoe moet je het fraudeonderzoek anders doen? Maar ’discriminatie’ wordt nu als feit gebracht in de media.”

Amerikaanse techbedrijven willen vrijwillige 'chatcontrole’ houden

Google, Meta, Microsoft en Snap lobbyen bij de Europese Unie om de huidige vrijwillige controle op communicatie, die ze ‘Chat Control 1.0' noemen, wettelijk mogelijk te blijven maken. Voormalig Europarlementariër en privacylobbyist Patrick Breyer meent dat techbedrijven de angst voor gebrekkige controle op kinderp. misbruiken om aan de data te kunnen komen.

Een tijdelijke uitzondering op de ePrivacy Verordening om deze 'chatcontrole 1.0' mogelijk te maken verliep vorige week, omdat het Europees Parlement het ongericht, grootschalig gluren in data wil beëindigen, in tegenstelling tot de meeste lidstaten en Europese Commissie