Waar Brussel momenteel angst toont om nog hele hoge boetes op te leggen aan Big Tech, slaat een rechtbank in het VS van Trump toe: 375 miljoen dollar boete voor Meta, 5.000 dollar per overtreding en dat waren er dus welgeteld 75.000!

De jury van de rechtbank van de Amerikaanse staat New Mexico stelde vast dat Meta consumenten heeft misleid over de veiligheid van zijn platforms en schade, waaronder seksuele uitbuiting van kinderen.

De rechtszaak werd in december 2023 aangespannen door Raúl Torrez, procureur-generaal van New Mexico. Die volgde op een twee jaar durend onderzoek van The Guardian van april 2023 waarin werd onthuld hoe Facebook en Instagram marktplaatsen waren geworden voor seksuele uitbuiting van kinderen. Dat onderzoek werd meerdere keren aangehaald in de aanklacht.

Het bewijsmateriaal voor de jury omvatte bovendien details over de arrestatie in 2024 van drie mannen die via de platforms van Meta kinderen seksueel benaderden en pogingen deden om hen te ontmoeten. Dit maakte deel uit van een undercoveroperatie die de naam Operatie MetaPhile kreeg.

Ten derde waren er bandopnames van Meta-baas Mark Zuckerberg en andere directeuren die zeiden dat schade aan kinderen, zoals seksuele uitbuiting en nadelige gevolgen voor de geestelijke gezondheid, onvermijdelijk zijn op de platforms vanwege hun enorme gebruikersbestand. Het verweer van “miljardeninvesteringen” om misbruik te voorkomen, zoals in Instagram Tieneraccounts, mochten niet baten.

“Het vonnis van de jury is een historische overwinning voor elk kind en elk gezin dat de prijs heeft betaald voor Meta’s keuze om winst boven de veiligheid van kinderen te stellen,” zei Torrez. “Leidinggevenden bij Meta wisten dat hun producten kinderen schade toebrachten, negeerden waarschuwingen van hun eigen medewerkers en logen tegen het publiek over wat ze wisten. Vandaag heeft de jury zich aangesloten bij gezinnen, opvoeders en deskundigen op het gebied van kinderveiligheid om te zeggen dat het genoeg is geweest.”

Het is nog niet afgelopen. In de volgende fase van de rechtszaak, die op 4 mei van start gaat, zal het Openbaar Ministerie van New Mexico aanvullende geldboetes eisen, plus aanpassingen aan Facebook, Instagram en WhatsApp die “een betere bescherming voor kinderen bieden”, aldus Torrez. Dat behelst onder meer het invoeren van effectieve leeftijdsverificatie, het verwijderen van kindermisbruikers van platforms en het beschermen van minderjarigen tegen versleutelde communicatie.

Ook YouTube

In een andere zaak deze week oordeelde een jury in Los Angeles dat Facebook, Instagram en YouTube een 20-jarige eiseres (‘Kaley’ of K.G.M.) verslaafd hadden gemaakt en aansprakelijk zijn voor geestelijk letsel. Ze maakte op 8-jarige leeftijd een YouTube-account aan en meldde zich op haar negende aan bij Instagram. Verslaving ging gepaard met angstgevoelens, depressies en problemen met haar lichaamsbeeld.

Meta verklaarde tijdens het proces dat haar gezondheidsproblemen het gevolg waren van huiselijk geweld en onrust in het gezin. Het bedrijf had notabene medische dossiers overlegd om aan te tonen dat verslaving aan sociale media geen centraal thema was in haar therapiesessies.

Het beroepen op de Communications Decency Act van 1996, die internetaanbieders vrijwaart van aansprakelijkheid voor wat gebruikers doen, was hier niet in het geding. Het ging niet om uitingen en vrijheid van meningsuiting.

De sociale media zijn volgens de uitspraak met opzet ontworpen om mensen, vooral jongeren, verslaafd te maken. De vergelijking met de tabaks- en de gokindustrie werd gemaakt. TikTok en Snap zagen de bui al hangen en schikten voorafgaand aan de rechtszaak. Meta moet de jonge vrouw 4,2 miljoen dollar betalen, YouTube 1,8 miljoen.

Buiten de rechtszaal in Los Angeles hielden familieleden foto's omhoog van tientallen jongeren die volgens hen zijn overleden door de negatieve kanten van sociale media, vooral door zelfdoding. Er liggen nog duizenden aangiften bij Amerikaanse rechtbanken gericht tegen de sociale media

Amerikaanse wetgevers zeiden woensdag dat de vonnissen de noodzaak van wetgeving onderstrepen. Senatoren Marsha Blackburn, Republikein uit Tennessee, en Richard Blumenthal, Democraat uit Connecticut, riepen wetgevers op om hun wetsvoorstel, de Kids Online Safety Act, goed te keuren.

Nederlandse deskundigen Ina Koning van de Vrije Universiteit Amsterdam en Regina van den Eijnden en Helen Vossen van de Universiteit Utrecht betonen zich tegenover de NOS content met de uitspraak