Stichting ECP is een platform voor overleg tussen bedrijfsleven en overheden over digitale zaken. Economische Zaken betaalt het met een forse subsidie, en deelnemende bedrijven betalen lidmaatschapsgeld. Daartoe behoren Microsoft en Meta. Ze worden lid omdat directeur Arie van Bellen hen een laagdrempelige lobby bij de overheid bezorgt, en ze kunnen meepraten over beleid. ECP organiseert een groot jaarlijks congres (video 2024).

Nieuwsuur, waarvoor Milena Holdert en Fleur Damen onderzoek deden (video): “ECP heeft geen mensen in dienst, en huurt vrijwel al haar personeel bij LunaVia BV. Van secretaresse tot de directeuren zelf. En die twee directeuren worden niet alleen ingehuurd via LunaVia, ze zijn ook mede-aandeelhouder van dit bedrijf.

Naast Arie van Bellen, die tot 2020 enig aandeelhouder was, is plaatsvervangend ECP-directeur Daniël Frijters ingestapt. Net als een senior-medewerker van ECP. Via hun holdings zijn de drie mannen tevens gezamenlijk bestuurder van de BV. De afgelopen jaren ging er zo'n 5.5 miljoen euro van de stichting ECP naar de BV.

…ECP ontving de afgelopen jaren van nog acht andere ministeries geld. In totaal gaat het om ruim 50 miljoen euro overheidsgeld sinds 2018. Daardoor bestaat meer dan de helft van de ECP-inkomsten uit publiek geld. Voor de opdracht aan LunaVia zou daarom een openbare aanbesteding moeten gelden, zodat meerdere bedrijven kunnen meedingen naar de opdrachten. Toch kiest ECP nog steeds exclusief voor LunaVia.”

Een blik in het handelsregister

LunaVia  BV is eigendom van:

•  Mr A.J.M. van Bellen Beheer & Management B.V van Arie van Bellen
•  Frijters Innovatie, Programmamanagement en Advies BV van Daniel Frijters
•  Montenarie Interim en Programma Management BV van René Montenarie

Wellicht zijn er meer aandeelhouders. Nieuwsuur noemt Sander Ruiter. Hij is van de AI-coalitie en daaraan verbonden stichting AiNed, inmiddels bekend als AIC4NL. Deze betrekt personeel via LunaVia, een opdracht van 800.000 euro. LunaVia was de enige inschrijver op de openbare aanbesteding daarvoor. Daarna wordt de tender nog twee keer verlengd. Bij de toezichthouders doen ECP-mensen mee, zoals Eppo van Nispen tot Sevenaer, voorzitter van ECP.

Winstcijfers van LunaVia worden niet vermeld. Het gaat om ruwweg 40 werknemers. ECP vermeldt in het verkorte jaarverslag van 2024 personeelslasten van 5,4 miljoen euro. Bij een winstopslag van 10 procent maakt LunaVia hier per jaar een half miljoen winst op. Wat over een aantal jaren tot miljoenen oploopt.

Niet enkel ECP is klant van LunaVia. Ook DIVD (cyberveiligheid), Stichting Digital Infrastructuur Nederland (DINL) van (ex-)directeur Michiel Steltman en Coalitie Leefstijl & Gezondheid huren personeel en soms diensten in. 

Arie van Bellen

Bij de BV van Arie van Bellen staat in het jaarverslag over 2024 een reserve onder het eigen vermogen van 2,4 miljoen euro. Dat is een fors bedrag, maar zegt niet alles over de totale verdiensten in de loop der jaren. ECP bestaat al 28 jaar.

Van Bellen richtte met VNO-NCW en het ministerie van Economische Zaken (Mark Frequin als DG Energie & Telecom) ECP.nl begin 1998 op als Electronic Commerce Platform Nederland. Later heet dat Platform voor de Informatiesamenleving. Van Bellen is als “oliemannetje” de heerser van ECP, geliefd vanwege zijn enorme enthousiasme en kracht om te verbinden, verguisd om zijn autoritaire optreden en ijdelheid.

Van Bellen gaat prat op een relatie met koning Willem-Alexander en heeft er op gepreludeerd dat hij minister of staatssecretaris van Digitale Zaken kon worden. In 2022 werd hij geridderd vanwege onder meer verdiensten voor de renbaan Duindigt en de Gereformeerde Kerk Oegstgeest.

Montenarie was tot 2024 17 jaar in verschillende functies bij ECP betrokken, onder meer als ‘directeur operations’. Hij is zes jaar betrokken bij LunaVia dat hij als volgt omschrijft: “LunaVia helpt onder andere stichtingen en verenigingen samenwerking te creëren en te organiseren. Dit doen we met name in sectoren en branches en voor samenwerkingsverbanden waar gewerkt wordt aan maatschappelijke thema’s, met veel stakeholders.”

Frijters was van 2015 tot 2017 directielid van ECP en vanaf 2024 wederom. Hij deed  verder adviesfuncties op het snijvlak van bestuur en quantumtechnologie.

Chinese muur, beetje poreus

Eppo van Nispen tot Sevenaer, voorzitter van ECP en directeur van Beeld & Geluid, en eindverantwoordelijk, dekt dit handelen Met LunaVia BV tegenover Nieuwsuur toe met de uitdrukking ‘Chinese muur’; zoals die wordt gehanteerd door banken die stellen dat hun verschillende afdelingen volstrekt onafhankelijk zijn. Hij “erkent dat daardoor de schijn van belangenverstrengeling kan ontstaan”, maar vindt dat niet problematisch… “voor ons is het heel helder!”.

Na vragen van Nieuwsuur heeft voormalig minister van Economische Zaken Vincent Karremans de Tweede en Eerste Kamer per brief geïnformeerd dat sprake is van overtreding van subsidieregels bij het verstrekken van subsidie aan ECP.

Er is jaarlijks direct en indirect jaarlijks zo’n 6 miljoen euro van EZ naar ECP overgemaakt sinds 2019, in 2025 3,7 miljoen. Dat laatste is een opvallend scherpe daling, waarvan ik de reden moet uitzoeken. Net als hoeveel geld er voorheen naar ECP ging.

Behalve Van Nispen zitten in het ECP-bestuur Frans van Paassen (accountant), Lisa van Ginneken (ex-Kamerlid D66), Ivo Poulissen (KPN), Marc Zegveld (TNO, ex-IBM), Ronald Verbeek (CIO Platform Nederland), Thomas Grosfeld (VNO-NCW) en Larissa Zegveld (stichting Kennisnet).

Kwink alert

In 2023 evalueerde onderzoeksbureau Kwink de relatie tussen ECP en EZ. De onderzoekers waarschuwden over LunaVia dat “wat ons betreft de vraag is of de constructie vanuit het ministerie van EZK gezien voldoende wenselijk en uitlegbaar is”.

Verder: “In de huidige situatie koopt ECP zowel de uitvoering van de directiefunctie (of: de directeuren) áls de uitvoering van tal van andere taken in bij één en dezelfde partij. Dit is historisch zo gegroeid, maar ook hiervoor geldt dat het de vraag is of het wenselijk is dat te continueren. Immers, het gevolg is dat de ECP-directeuren vanuit hun ECP-pet kritisch moeten reflecteren op kwaliteit van de uitvoering van de taken, maar tegelijkertijd een belang hebben vanuit hun rol als eigenaar van LunaVia B.V. (een onderneming met winstdoelstelling).”

In het financiële jaarverslag 2024 staat het uitbesteden vermeld: “ECP heeft zelf geen personeel in dienst. Het bestuur heeft ervoor gekozen de uitvoering van de activiteiten uit te besteden. De opdrachtnemer is LunaVia. LunaVia is een onderneming (BV) met als doelstelling het ontzorgen van stichtingen en verenigingen en het bieden en onderhouden van een relevant netwerk. De uitbesteding heeft het voordeel dat de stichting flexibel is bij de aanname en uitvoering van werkzaamheden.”

Het is een verkort jaarverslag. Sinds 2024 zijn er geen jaarverslagen van ECP meer gedeponeerd bij de Kamer van Koophandel. In het genoemde boekjaar ging er zo’n 13 miljoen euro om in ECP, voornamelijk uit ‘partneractiviteiten’ die vaak deels uit subsidie en deels uit bijdragen van bedrijven bestaan. Zoals Nederlandse AI Coalitie (NLAIC) voor 2,5 miljoen en Dutch Blockchain Coalition (DBC) voor 1,5 miljoen.

Soms is een project geheel gesubsidieerd, zoals Project Online Content Moderatie (Justitie & Veiligheid) voor 400.000 euro. Bij dit soort projecten is onduidelijk wat de betekenis is. Maar het jaarlijkse congres en de verschillende gremia van ECP helpen Nederland digitaal vooruit volgens betrokkenen, directie en deelnemers en Raad van Advies.

*) Beeld: Arie van Bellen (van site ECP.nl)