Peters Privacyjournaal week 6, 2026

Chinese hotelseks; Washington weer contra DSA; Privacy ten koste van contact; AP beboet moslimregistratie; Spanje en Brussel contra TikkieTokkie; Vordering kiezersdata in VS

TikTok is te verslavend, zo ontdekte zelfs de Europese Commissie na twee jaar, en overtreedt daarmee de DSA. Zou Brussel Instagram, dat eveneens al sinds 2024 wordt onderzocht, zo durven aanpakken en een oorlog met regime-Trump ontketenen?

Sexy China

Terwijl wij onze DigiD met hand en tand verdedigen tegen die Amerikaanse rotzakken, komt de BBC met de onthulling dat hotelgasten in China op grote schaal worden gefilmd gedurende… ja, raad eens!

De beelden van zo’n 180 verborgen camera’s worden tegen betaling aangeboden op Telegram, dat in China verboden is maar juist daarom wordt gebruikt voor illegale activiteiten.

De BBC vond een aanbieder die omgerekend 55 euro per beurt beurt, maar in totaal gaat het om zeker tien exploitanten. 

Vraagtekens van Bromet

Documaker Frans Bromet laat ons nadenken over de zin en onzin van het beroep op privacy, wat ik probeerde te doen in m’n proefschrift. De tweede aflevering van zijn serie Bromet over de schutting heeft ‘privacy ’als thema. Hoe mensen hoge schuttingen en heggen optuigen om gevrijwaard te blijven van contact met de omgeving.

Meest hilarisch: een influencer, Kimberly Barkey, die met het Instagram-account HuisjeinBorne ruim 150.000 volgers trekt met het weergeven van interieurs van anderen en zichzelf, en vervolgens haar tuin hermetisch afsluit. Aan de andere kant logisch natuurlijk, maar het zet ook aan tot nadenken. Zijn we doorgeschoten met privacyclaims, of juist met het online blootgeven?

Trumpje eist kiezersdata op

Amerika-correspondent van De Telegraaf Paul Jansen over een over het hoofd gezien belangrijke kwestie in de VS: 

“De Trump-regering voert rechtszaken tegen een groeiend aantal staten, die weigeren hun kiezersdata te delen. Voor zover bekend zijn bij zeker 44 staten de gegevens opgeëist. Tegen 23 van hen loopt nu een juridische procedure.

Verkiezingen zijn in de VS een zaak van de afzonderlijke staten. Pogingen van het federale Washington om de volledige gegevens van alle kiezers in de staten in handen te krijgen, worden dan ook gewantrouwd. Volgens de Trump-regering is dat noodzakelijk om verkiezingsfraude te voorkomen. De vrees bestaat evenwel dat Trump probeert de stembusgang te nationaliseren.”

Zelfs Brussel ontdekt het: TikTok te verslavend

Het ontwerp van TikTok is in strijd met de digitale regels van de EU. In een eerste bevinding van een onderzoek zegt de Europese Commissie dat TikTok het basisontwerp van zijn dienst moet wijzigen om te voldoen aan de vereisten van de Digital Services Act. 

De Commissie heeft maar liefst bijna twee jaar nodig gehad om tot deze uitkomst te  komen. Ze stelt dat het platform onvoldoende maatregelen heeft genomen om de risico's voor het fysieke en mentale welzijn van kwetsbare gebruikers, met name kinderen, aan te pakken.

Brussel noemt het “oneindig scrollen, het automatisch afspelen van video's, pushmeldingen en de sterk gepersonaliseerde aanbevelingen” als grootste euvels van TikTok, alle terug te voeren op de inzet van algoritmes.

Naar verwachting gaat de Commissie TikTok opdragen om het eindeloos scrollen op te geven, de schermtijd te beperken en de aanbevelingen anders in te richten. Anders dreigt er een boete van maximaal 6 procent van de wereldwijde jaaromzet. In een reactie zei TikTok het oneens te zijn met de bevindingen. Tegen beter weten in natuurlijk, maar het is een signaal dat TikTok de juridische strijd zal aangaan om uitstel te forceren.

Spanje mee in TikTok-verbod

De Spaanse premier Pedro Sánchez heeft tijdens de World Governments Summit, notabene in de dictatuur van Dubai gehouden, een verbod aangekondigd voor sociale mediagebruikers onder de zestien jaar. Er ligt al een wetsontwerp. Spanje volgt Australië en Frankrijk, is Nederland net vóór

Ook wil Spanje een wet om bonzen van socialemediabedrijven strafrechtelijk aansprakelijk te stellen voor schendingen van regels op hun platforms, zoals van de DSA. Dus geen vakantie voor Mark Zuckerberg in Benidorm meer.

…of komen er sancties van de VS?

De Verenigde Staten voeren de druk op Europese beleidsmakers en ambtenaren die zich bezighouden met het reguleren van Amerikaanse Big Tech verder op. Ook Nederlandse organisaties worden daarbij voor het eerst beschuldigd van pogingen om Amerikaanse bedrijven te censureren.

Het is een volgende stap van de Verenigde Staten om Europeanen af te schrikken die zich bezighouden met het bestrijden van online haat en desinformatie. Eerder werd aan vijf personen, onder wie oud-EU-commissaris Thierry Breton, de toegang tot de VS ontzegd wegens het reguleren van Big Tech.

De commissie Justitie van het Huis van Afgevaardigden noemt de Europese Digital Services Act (DSA) censuur en vindt deze ingaan tegen het recht van Amerikanen op vrije meningsuiting. Het rapport is het tweede deel, nadat in juli 2025 het gelijkluidende eerste deel verscheen. Nu:

“Sinds de DSA in 2023 van kracht werd, heeft de Europese Commissie druk uitgeoefend op platforms om inhoud te censureren in de aanloop naar nationale verkiezingen in Slowakije, Nederland, Frankrijk, Moldavië, Roemenië en Ierland, naast de EU-verkiezingen in juni 2024.”

En over de pogingen van Nederland om platforms in het gareel te houden met verkiezingen in 2023 (en 2025) te beginnen met TikTok: “Dit is een duidelijk belangenconflict: in de aanloop naar verkiezingen waarbij Nederlandse kiezers de invloed van het ministerie van Binnenlandse Zaken konden wegstemmen, heeft de Europese Commissie het ministerie van Binnenlandse Zaken specifiek de bevoegdheid gegeven om speciale censuurmaatregelen te nemen.”

Het horen van organisaties zoals Bits of Freedom en Justice for Prosperity door de Autoriteit Consument en Markt (ACM), dat in de aanloop naar de Tweede Kamerverkiezingen een discussie met experts organiseerde, wordt eveneens gezien als een poging tot censuur.

Hoop ketelmuziek, maar goed voor een pittige reactie van Bits of Freedom.

Boete voor registratie Moslims

Delft, Ede, Eindhoven, Gooise Meren, Haarlemmermeer, Hilversum, Huizen, Tilburg, Veenendaal en Zoetermeer krijgen een boete voor het onrechtmatig verzamelen van persoonsgegevens over moslims, voor totaal 250.000 euro.

Ze hebben dossiers over islamitische inwoners opgebouwd, zonder hun medeweten, onder meer met gevoelige persoonsgegevens over religie en politieke voorkeuren. Een aantal gemeenten heeft de dossiers gedeeld met politie, NCTV en ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, daarmee de gelovigen tot verdachten makend.

Ze vreesden radicalisering en deden op aandrang van de NCTV mee aan ‘krachtenveldanalyses’ of ‘quickscans’ om de sociale structuren en belangrijke mensen binnen moskeeën in kaart te brengen.

AP-voorzitter Aleid Wolfsen in het persbericht: “De gemeenten hadden geen enkele grond om die informatie te hebben.” Ze trekken het boetekleed aan en proberen de relatie met de moslimgemeenschappen te herstellen.

Floor Terra levert commentaar, onder meer: “De AP benoemt ook het verzamelen van gegevens uit online bronnen: "Het college kan zich weliswaar beroepen op een uitzondering op dat verbod ten aanzien van een deel van de gegevens (namelijk de gegevens die door de betrokkenen zelf op online platforms openbaar zijn gemaakt), maar dat geldt niet voor de gegevens die niet afkomstig zijn uit openbaar toegankelijke online bronnen, ...". Helaas beschrijft de AP niet wat deze verwerking inhoudt.”

AP: focus op massasurveillance, AI en digitale weerbaarheid

De Autoriteit Persoonsgegevens (AP) stelt drie prioriteiten voor de periode 2026-2028: massasurveillance, kunstmatige (AI) en digitale weerbaarheid. Dat begint met het jaarplan 2026. In theorie klopt het alllemaal wel.

Naar lek rechtspraak

De telefoonnummers, namen en mailadressen van medewerkers van de Autoriteit Persoonsgegevens en de Raad voor de Rechtspraak zijn gehackt. Dat hebben demissionair staatssecretarissen Arno Rutte (VVD, Justitie en Veiligheid) en Eddie van Marum (BBB, BZK) vrijdag in een brief aan de Tweede Kamer gemeld, aldus NRC.

Het Nationaal Cyber Security Centrum waarschuwde organisaties voor een hack in servers waarmee mobiele apparaten worden beheerd: “Inmiddels is duidelijk geworden dat dit misbruik veel breder heeft plaatsgevonden dan eerder bekend was. Gebruikers van Ivanti EPMM moeten ervan uitgaan dat het systeem al was gecompromitteerd voorafgaand aan het installeren van de patch. Patchen verhelpt deze voorafgaande compromittatie niet. Daarom adviseren we om een 'assume breach’-scenario te volgen.

Bovendien verwijdert de actor mogelijk de sporen van compromittatie na het misbruik, waardoor dit niet meer eenvoudig is vast te stellen.

Daarom luidt het advies:

  • Verander alle wachtwoorden van accounts die op het systeem aanwezig zijn.
  • Vernieuw de private keys die in gebruik zijn op het systeem.
  • Monitor het interne verkeer dat vanaf het systeem komt om te controleren op mogelijk laterale beweging. Lees meer over een assume-breach scenario.”

Rechter verbiedt camera’s in de flat

Besluiten van een Vereniging van Eigenaren (VvE) om camera’s te plaatsen in de gemeenschappelijke ruimten van een flat en om bewoners  toestemming te geven om deurbelcamera’s te plaatsen, zijn niet toegestaan.

Dat vonniste rechtbank Limburg in januari 2026 in een zaak aangespannen door een bewoner tegen de VvE en nog zo’n dertig ‘belangenhebbenden’. De naam van de VvE wordt niet vermeld, wat volgens mij censuur is want rechtspersonen hebben geen privacy. De Raad voor de Rechtspraak gaat hierin al jaren veel te ver. Hoe lang nog?

Uit het vonnis: 

“Meerdere eigenaren geven aan dat er een gedragsverandering moet plaatsvinden bij zowel eigenaren als gebruikers van het pand. Zo wordt benadrukt dat men dient te wachten tot de voordeur volledig gesloten is bij het betreden of verlaten van het gebouw. Daarnaast wordt aangegeven dat bezorgdiensten, zoals postbezorgers en maaltijdbezorgers, geen toegang tot het pand zouden moeten krijgen; bewoners dienen in dat geval zelf naar beneden te komen om de levering in ontvangst te nemen…

Er wordt benadrukt dat het van belang is dat een onafhankelijke partij toegang heeft tot de camerabeelden. De beelden zullen maximaal 14 dagen worden bewaard en uitsluitend worden geraadpleegd in geval van een calamiteit. Uiteindelijk stemt de vergadering, met een meerderheid van stemmen, in met de offerte van Securitas…”

Er was niet de vereiste twee derde van de stemmen aanwezig tijdens de vergadering, dus is het besluit nietig verklaard. De mogelijkheid voor deurbelcamera’s had niet besloten mogen worden, ook op formele gronden.

Commentaar van Jeroen Terstegge

“Uiteraard kan de VvE nu nieuwe besluiten nemen met dezelfde uitkomsten, waardoor het alsdan wél nodig is om aan de privacybelangen en de AVG te toetsen. Het is …niet zo dat de privacybelangen van een lid van de vereniging in beginsel boven de belangen van de vereniging gaan. Het komt uiteindelijk neer op een afweging van belangen…”

Microsoft en Google heulen met FBI

“Het idee dat data op uw laptop veilig is zolang u de enige bent met het wachtwoord, is een illusie. Recent nieuws bevestigt wat privacy-experts al langer vreesden: Microsoft overhandigt encryptiesleutels van BitLocker aan Amerikaanse opsporingsdiensten zoals de FBI”, zo bericht Innovation Origins bericht Innovations Origins.

BitLocker is  de standaard encryptiesoftware van Microsoft die de harde schijf versleutelt, gericht tegen inbraak. In een recente strafzaak in Guam werd duidelijk echter duidelijk dat de FBI via een gerechtelijk bevel de herstelsleutels van drie laptops bij Microsoft kreeg

En Liz Oyer, die strijd voert tegen regime-Trump sinds ze werd ontslagen bij het Amerikaanse ministerie van Justitie, verhaalt op Instagram hoe makkelijk Google hele e-mail boxen verstrekt op vorderingen van de FBI en het department of Homeland Security, ook als die politiek zijn ingestoken. Barre tijden… 

*) Photo by Yiran Ding on Unsplash

 

Gepubliceerd

8 feb 2026
Netkwesties
Netkwesties is een webuitgave over internet, ict, media en samenleving met achtergrondartikelen, beschouwingen, columns en commentaren van een panel van deskundigen.
Colofon Nieuwsbrief RSS Feed Twitter

Nieuwsbrief ontvangen?

De Netkwesties nieuwsbrief bevat boeiende achtergrondartikelen, beschouwingen, columns en commentaren van een panel van deskundigen o.g.v. internet, ict, media en samenleving.

De nieuwsbrief is gratis. We gaan zorgvuldig met je gegevens om, we sturen nooit spam.

Abonneren Preview bekijken?

Netkwesties © 1999/2025. Alle rechten voorbehouden. Privacyverklaring

1
0