Peters Privacyjournaal week 14, 2026

Kritiek op aard Algoritmeregister; AP houdt geld over; Paspoortkopieën gerechtvaardigd?; Politie mag openbare info verzamelen voor demonstraties

De hele IT is gebaseerd op, vaak ongecontroleerd ingrijpen in het menselijk handelen en besluiten. Wat voegt het Algoritmeregister werkelijk toe aan controle?

Pasfotokopie voor identificatie creditcard bewaren?

Een klant van International Card Services (ICS) wil niet dat de maatschappij een kopie van haar paspoort bewaart. Als het bedrijf de creditcard in 2020 opzegt, stapt ze naar de rechter. De Hoge Raad onderzoekt of de Wwft, in het licht van de AVG, een toereikende grondslag biedt voor het bewaren van kopieën van identiteitsbewijzen.

De kantonrechter heeft de vorderingen afgewezen. Het hof heeft het vonnis van de kantonrechter bekrachtigd. De conclusie van de Advocaat-Generaal B.J. Drijber strekt tot verwerping van het cassatieberoep.

De HR komt tot een tussenarrest om partijen gelegenheid te bieden zich uit te laten over het stellen van prejudiciële vragen aan het Hof van Justitie EU:

Hoe verhouden zich de plichten van de Wwft tot de AVG, wat betreft biometrische gegevens, bijzondere gegevens (ras, etnische afkomst) en beginsel van minimale gegevensverwerking?

  • Moet het pasfoto-deel van de kopie ook bewaard worden?
  • “Is in dit verband van belang of informatie over ras of etnische afkomst met een voldoende mate van zekerheid uit de desbetreffende foto kan worden afgeleid?”

Dus deze zaak loopt al bijna zes jaar en dat wordt wel acht jaar of meer ook…

Meer mogelijkheden politie online

Het kabinet-Jetten wil politieagenten de mogelijkheid geven om mensen online te volgen en hun gegevens te verzamelen – ook als er geen verdenking is dat zij iets strafbaars van plan zijn. De ministerraad heeft daarover een wetsvoorstel goedgekeurd. De politie moet demonstranten en relschoppers beter in het vizier kunnen houden, vindt het kabinet.

Het voorstel Wet gegevensvergaring openbare orde is van minister Van Weel. Tweakers berichtte er in 2025 al over. De nieuwe wet maakt het mogelijk dat de politie persoonsgegevens van Nederlanders verzamelt uit openbare bronnen zoals sociale media. Nu mag dat nog niet. Iedere Nederlander mag openbare gegevens verzamelen maar de politie niet, wat wellicht vreemd is. Er moet wel toestemming zijn van de burgemeester, die op zijn beurt vooraf toestemming moet vragen aan de rechter-commissaris.

Echter, wat tricky is aan dit verhaal is het bestempelen van burgers als verdachte door de politie terwijl ze nog niets op hun kerfstok hebben. Dus kwamen er veel negatieve reacties op. En uiteraard zijn er negatieve adviezen van de Autoriteit Persoonsgegevens, van de Nederlandse Orde van Advocaten en van van het College voor de Rechten van de Mens.

Geen dataverzameling om mensen aan bijstand te helpen

Was er na veel gedoe eindelijk instemming met de verwerking van persoonsgegevens om mensen te helpen aan een uitkering waarop ze recht hebben maar geen aanspraak maken, nu gaat het voornemen niet door vanwege bezuiniging. Dat bericht NRC.

 Het kabinet wil het geld dat hiervoor gereserveerd  is, 30 miljoen euro per jaar, gebruiken om gaten in de begroting te dichten, zo staat in de Voorjaarsnota. Arme mensen helpen, dat doe je niet, he…

AP houdt 3 miljoen over en behandelt meer klachten

Het Jaarverslag 2025 van de Autoriteit Persoonsgegevens geeft weer dat de AP bijna 7,7 miljoen euro meer ontving dan was verwacht en ruim 4,3 miljoen meer uitgaf dan was begroot. J&V stortte 7 miljoen meer dan was begroot en er kwam een miljoen euro van derden binnen:

“Daarnaast zijn via het ministerie van Justitie en Veiligheid bijdragen van andere departementen ontvangen voor voorbereiding AI Act € 3.724.000, voorbereiding Dataverordening € 871.000, het Toezichtsarrangement Belastingdienst € 2.000.000, Verordening Politieke Reclame € 1.093.000, Verordening DSA € 591.0000.” 

Het FG-congres leverde bijna 100.000 euro winst op.

Van het overschot stopt de AP ruim 2 miljoen euro in een bestemmingsfonds voor toezicht op de nieuwe Europese wetten zoals DSA en AI-act. Ruim 1 miljoen gaat naar de 'egalisatiereserve', een buffer om schommelingen in de toekomst op te vangen. Maar dit heeft het maximum bedrag bereikt dus blijft er een restant van welgeteld 60.000 euro dat de AP terugstort naar het ministerie van Justitie en Veiligheid.

De bezoldiging van de bestuursleden Wolfsen, Verdier en Mur bedroeg op jaarbasis bijna 200.000 euro per persoon

De AP zegt maar liefst 6.000 signalen te hebben afgehandeld, en ruim 5.500 klachten. Alle signalen zijn daarmee ‘afgehandeld’, maar van alle klachten bleven er 2.000 liggen. Er wordt efficiënter gereageerd, vaker telefonisch om snel tot een oplossing te kunnen komen.

De efficiency van de AP neemt toe. Er werden 22 nationale onderzoeken gedaan, veel meer dan de tien onderzoeken in 2024. Het aantal internationale onderzoeken daalde van 6 naar 5.

De AP zegt meer in te zetten op boetes, maar het aantal boetes in 2025 was vier, in 2024 nog zes. In 2025 is één keer een last onder dwangsom opgelegd, een jaar eerder nog vier keer. Het aantal berispingen nam af, de nieuwe ‘vereenvoudigde afdoening’ werd drie keer toegepast. Ofschoon organisaties geen recht op privacy hebben, noemt AP vaak geen namen van overtreders.

Het aantal gemelde datalekken kwam in 2025 uit op 44.000, ruim 8.000 meer dan in 2024. In 73 procent van de gevallen betrof het brieven en e-mails die niet bij de juiste personen terechtkwamen. Zo’n 5 procent van de lekken kwam door een hack.

Publicatie beelden slachtoffers wordt strafbaar, zo wil de regelreflex van Jeltje Straatman (CDA) en Songül Mutluer (Pro Nederland). De laatste had met Derk Boswijk van het CDA eerder het initiatief genomen voor strafrechtelijke ingrepen.

Aanleiding vormt de zelfdoding van twee tieners in Capelle aan den IJssel deze week. Er werden filmpjes gemaakt van hun verminkte lichamen, en online verspreid. In de toekomst kunnen de filmers en verspreiders maximaal één jaar celstraf krijgen.

Algoritmeregister, schijntransparantie en ‘transparancywashing’

Floor Terra schrijf een interessante blog over het algoritmeregister van de overheid. Volgens Terra zijn inzet en doel van het register verkeerd: “het zichtbaar maken van de meest impactvolle algoritmes, bijvoorbeeld omdat ze een belangrijke invloed hebben op besluiten over burgers.”

In de Handreiking Algoritmeregister staat: “Hoofddoel of algemene visie: vertrouwen in de overheid vergroten. De overheid is er onder andere om maatschappelijke meerwaarde te bieden. Dit kan de overheid alleen effectief doen als er vertrouwen in de overheid is en mensen zich gehoord en betrokken voelen. Het Algoritmeregister moet bijdragen aan het verbeteren van het vertrouwen in de overheid.”

Dus, zo stelt hij, het doel is vertrouwen verbeteren, het middel daartoe het register. Moet niet controle het doel zijn. Hier is de mooie term “transparency washing” van toepassing: zolang je maar openheid biedt, is het goed. Wat natuurlijk niet zo is. Pas na registratie moet het echte werk beginnen. Gemunt door Daan Kingma, een Jurist bij de Rijksoverheid, in een publicatie over het register.

Bovendien is de term “schijntransparantie” van toepassing: dat met het registreren ook duidelijk is hoe die algoritmes werken. Terra laakt ook de gebrekkige respons op inbreng van hem en anderen op de oproep van BZK tot open bijdragen aan de ontwikkeling van het register op Github.

 

Netkwesties
Netkwesties is een webuitgave over internet, ict, media en samenleving met achtergrondartikelen, beschouwingen, columns en commentaren van een panel van deskundigen.
Colofon Nieuwsbrief RSS Feed Twitter

Nieuwsbrief ontvangen?

De Netkwesties nieuwsbrief bevat boeiende achtergrondartikelen, beschouwingen, columns en commentaren van een panel van deskundigen o.g.v. internet, ict, media en samenleving.

De nieuwsbrief is gratis. We gaan zorgvuldig met je gegevens om, we sturen nooit spam.

Abonneren Preview bekijken?

Netkwesties © 1999/2025. Alle rechten voorbehouden. Privacyverklaring

1
0