Berend Botje: de weg was recht, de weg was krom

Moltbook: de zoveelste AI-keizer zonder kleren

Vorig weekend gonsde het van een buitengewone innovatie van een sociaal netwerk dat geheel met AI-agenten in stand blijft. De toekomst van de zelfstandige machine is geboren. Een hype, mooi aangekleed met filosofische bespiegelingen. Ondertussen is daar Claude.AI, wel baanbrekend maar nuchter gebracht.

Het begon met OpenClaw in november 2025 uitgebracht als Clawdbot maar die naam leek te veel op de Claude-bots van Anthtropic. Dat was de eerste correctie van maker Peter Steinberger die een slimme ‘agent’ maakte die zelfstandig taken op computers van individuen kan uitvoeren. Een belofte die al heel lang in zwang is, zoals met het initiatief Tryllian van de Nederlandse Christine Karman die in denken voorop liep vanaf 1998, 28 jaar geleden. Het ging op de fles.

Maar anno 2026 is de opwinding niet minder: een bot die allerhande taken op je computer overneemt, zoals chatten, mail beantwoorden, productie van artikelen, afbeeldingen en video, en natuurlijk pindakaas bestellen; de ‘domme’ taken en de taken waarvoor mensen te onbenullig, te weinig creatief of te lui zijn. Hoezee!

Daar zal je haar hebben, de singulariteit!

Slimme (pas op) agentjes komen er wel hoor. Zodat je ’s morgens niet met een volle inbox begint, maar veel antwoorden al verstuurd zijn, en nieuwsbrieven uitgeplozen op onderwerpen die ertoe doen. En tien minuten later belt de melkboer aan, terug van decennia weggeweest, omdat je koelkast een signaal verstuurde nadat je kind ‘s nachts de slaap niet vatte en je de laatste melk opwarmde.

Goed, als je pech hebt is er net een mail van een vriendin in een heftige depressie onhandig beantwoord door je Berend Botje (“de weg was recht, de weg was krom”), of belt de melkboer je uit bed omdat je langer wilde slapen na de nachtelijke onrust.

Maar niet getreurd, de OpenClaws gaan je leven volgens de echte kenners op een gigantisch hoog niveau brengen. Het is maar een kleine stap naar singulariteit, het zichzelf in stand houdende leven, verheven boven elk menselijk vernuft. Waar Ray Kurzweil beroemd mee werd. Als 78-jarige icoon mag hij nog meedoen bij Google (het zou wel grappig zijn als Kurzweil dement werd en dat dit dankzij singulariteit niet merkbaar zou zijn) In Nederland in Yuri van Geest de singularity-guru, een prettige denker gelukkig.

Nu dan: Moltbook

Maar het bleef niet bij Clawdbot. Deze vormt de inspiratie om een sociaal netwerk geheel van AI-bots te lanceren: Moltbook op 28  januari 2026. Je mag een bot inzetten, maar er daarna geen invloed op uitoefenen. Zeg maar inzetten op nummer 23, je geboortedatum, en maar afwachten wat er daarna gebeurt. En dat bleek het dan te zijn: een beetje gokken dat er wat zinnigs zou uitkomen.

Maar de experts betoonden zich spoedig lyrisch. Elon Musk ziet het als het bewijs van singulariteit, dan weten we het wel. De naam Moltbook had Nederlanders al moeten waarschuwen: een mol in het spel. Oftewel een sympathiek, maar wel blind beestje.

En ha ja hoor cyberbeveiliginger Wiz ontdekte een gat in de software waardoor ieder menselijke wezen zonder authenticatie volledige lees- en schrijftoegang tot Moltbook kreeg. Hierdoor kwamen 1,5 miljoen API-sleutels (inclusief OpenAI-tokens), meer dan 35.000 e-mailadressen en duizenden privéberichten van agenten bloot te liggen, en konden mensjes de berichten bewerken of verwijderen en kwaadaardige code invoegen.

Undercover held

De jubel daarover uitte eerst journalist Reece Rogers van Wired: “Ik infiltreerde in Moltbook, het sociale netwerk dat alleen voor AI is en waar mensen niet zijn toegestaan.” Hij had het zelfs over ‘undercover’ gaan, het journalistieke heldendom in optima forma. Dat ondertussen al duizenden nerds – doorgaans slimmer dan journalisten - hetzelfde deden, mocht zijn pret niet drukken.

Kort en goed: Moltbook deed natuurlijk niet anders dan uitingen geplukt van het wereldwijde web vermenigvuldigen in zogenaamde wijsheden. In de app-groep met Nederlandse deskundigen schreef ik direct: “Een hype, over twee weken spreekt niemand er meer over.” Daar kwam gepruttel over, ik bergreep de diepere betekenis niet.

Ondertussen hadden nagenoeg alle serieuze media de vraag gesteld of hier niet de grens van menselijke superintelligentie overschreden is, en we er angst voor moeten hebben. Zelfs Economist, de broodnuchtere Britse zakelijke uitgave, deed eraan mee. Je kunt de Berend Botje-boot tenslotte missen, en dan sta je daar in je uppie in de haven als het enige dommerdje dat de revolutie heeft gemist.

Maar volgens mij is het wezen van een sociaal netwerk dat de uitingen zijn gekoppeld aan mensen die je kent, persoonlijk opf uit de openbaarheid, omdat je ze mag, ze verstandige en/of boeiende uitingen bezigen, of om je gruwelijk te kunnen ergeren. Bij een AI-botnet ontbreekt die persoonlijke noot, dus de essentie.

Anthtropic zelfkritisch

Ondertussen laat AI soms wel verassend serieuze resultaten zien. Neem bijvoorbeeld Claude van Anthropic, het bedrijf waarvan ik hoop dat ze OpenAI zullen wegblazen. (Ofschoon er al zo veel geld in OpenAI zit dat een overname van Claude niet uit te sluiten is.)

Zo kwam Anthropic met software om leken te helpen programmeren. Je kunt een botje maken om op je eigen computer (telefoon) werk te doen. Zo ga ik proberen om de zwakheden in mijn schrijfstijl in het vizier te krijgen aan de hand van wat code.

Het mooie van Claude is dat er geen onbegrensde zelfoverschatting speelt zoals bij Sam Altman van OpenAI en Elon Musk met xAI. Anthropic blijft zelfkritisch. Zo bracht het afgelopen week zelf onderzoek uit om kritisch te kijken naar het effect van programmeren met AI en kwam met een kritische conclusie:

Van 52 beginnende softwarebouwers mocht de helft AI gebruiken. Vervolgens kregen beide groepen een toets en een vragenlijst over het verrichte werk. Weliswaar waren degenen die AI toepasten een paar minuten sneller, maar de resultaten van hun toets waren slechter. Vooral de controle op fouten blijft een heet hangijzer.

Met wederom de conclusie: de machine die wordt bediend met het grootste menselijke vernuft brengt de beste resultaten voort. En je kunt wel alles snel doen met AI, maar je wordt er, letterlijk, niet wijzer van.

Misschien moeten we daar nog eens over nadenken als we menen het barre leven te gaan verbeteren met inzet van AI-bots. Gaan we met de dan gewonnen tijd de filosofieboeken lezen die Moltbook zo handig in citaten vervatte waarvan intelligente mensen menen dat superintelligentie was ontstaan. Of gewoon wat meer Netflixen?

En dan heb ik het nog niet eens over de melkboer die vanwege ijzel languit onderuitgaat en je flessen in scherven bezorgt, de melk als witte laag uitstortend over je bevroren tuin…

 

 

 

Gepubliceerd

8 feb 2026
Netkwesties
Netkwesties is een webuitgave over internet, ict, media en samenleving met achtergrondartikelen, beschouwingen, columns en commentaren van een panel van deskundigen.
Colofon Nieuwsbrief RSS Feed Twitter

Nieuwsbrief ontvangen?

De Netkwesties nieuwsbrief bevat boeiende achtergrondartikelen, beschouwingen, columns en commentaren van een panel van deskundigen o.g.v. internet, ict, media en samenleving.

De nieuwsbrief is gratis. We gaan zorgvuldig met je gegevens om, we sturen nooit spam.

Abonneren Preview bekijken?

Netkwesties © 1999/2025. Alle rechten voorbehouden. Privacyverklaring

1
0