De revolutie tegen Big Tech begon in Limburg

Te Limburg, waar tot ver in de vorige eeuw de fabrieksdirecteur en mijnheer pastoor persoonsgegevens ongelimiteerd uitwisselden, wordt nu de digitale autonomie bepleit: “De gemeenten Venray en Horst aan de Maas investeren gezamenlijk fors in digitalisering en (digitale) infrastructuur. Daarbij bouwen zij onder meer aan een eigen AI-omgeving die volledig op zelf beheerde hardware draait. Afdelingsmanager informatievoorziening Stefan Maas en wethouder Riny Coenders vertellen aan Binnenlands Bestuur over de koploperspositie van hun gemeenten.”

“De koploperspositie” van Venray en Horst aan de Maas wordt gestimuleerd “onder invloed van geopolitieke ontwikkelingen”. Waarvan akte. En ook: “‘Omdat er een aantal “snelle jongens” bij onze gemeenten werkzaam zijn die zich hierin vastbijten en tot op de bodem uitzoeken hoe we om de ­vendoren [SEC] heen kunnen werken, slagen we erin om stappen te zetten.”

Concreet betekent dit dat de data in Microsoft-applicaties in een aparte back-up wordt gezet. Mocht Donald Trump Microsoft dwingen om de dienstverlening aan Venray en Horst aan de Maas te staken, dan zijn die data er tenminste nog. Deze gemeenten willen dat de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) net zo fel wordt op de digitale autonomie.

Forum voor Democratie maakt de ‘Ossenaren bewust’

Niet enkel in Limburg laait het vuur op, ook in Brabant. En wel dankzij Forum voor Democratie die te Megen, een stad (sinds 1357) binnen de gemeente Oss met zo’n 1.800 inwoners, de schalmei blaast over privacy:

“De lokale afdeling van Forum voor Democratie (FVD) organiseert op zondag 18 januari in Megen een lezing over de digitale transitie. “Digitale ontwikkelingen kunnen grote gevolgen hebben voor jouw privacy en vrijheid,” zo zegt Marjolein van Hattem van FVD.

Het gemeenteraadslid had eerder de motie ‘Big Brother is watching you’ over het onderwerp ingediend maar besloot die niet in stemming te brengen na een toezegging voor een technisch overleg door de burgemeester. Nu blijkt dat dit overleg besloten is en de Ossenaren daarom geen kennis kunnen opdoen over dit volgens Van Hattem belangrijke onderwerp besloot de partij op eigen initiatief de lezing te organiseren.” Gastspreker is Wesley Feijth van Proprivacy.io.  

Is kennis van autovoorkeur privacygevoelig?

In een vraaggesprek met NRC van maandag 4 januari 2026 vertelt Stefan Havik, Chief digital officer van DPG Media, dat het digitale platform om adverteerders reclame gericht op grond van profielen van bezoekers te tonen “tientallen miljoenen euro’s” heeft gekost.

“Om van Big Tech af te komen, bouwde DPG Media zijn eigen advertentiesysteem. Is dat privacyvriendelijker?”, zo luidt de kop boven het verhaal. Maar die vraag wordt niet beantwoord. Immers, het eigen onderzoek van NRC houdt op bij het opvragen van een profiel van de NRC-redacteur. Dat levert een “een lijst van vijftig vermeende interesses [met als] segmenten bijvoorbeeld„postmoderne hedonisten”, „huurders” en „hoogopgeleid”. Sommige interesses blijven aan de oppervlakte („politiek”), andere zijn heel gedetailleerd (een tiental aan auto’s gerelateerde onderwerpen, zoals specifieke merken)”.

Havik zelf noemt de profilering echter “oppervlakkig”. Bij het registreren door bezoekers staat het vinkje standaard op de keuze voor gerichte reclame, maar dat kun je uitzetten (opt-out). Volgens hem heeft Meta nog steeds een enorme voorsprong met 2 uur gebruik per deelnemer per dag, tegen DPG 20 minuten.

De vraag die NRC opwerpt verdient goed onderzoek, zeker gezien de Big Brother Award die DPG kreeg maar waarvan de gronden eveneens te vaag waren. Misschien eens oppakken voor Netkwesties?

Transparantie over bedrijfseigendom

VNO-NCW en MKB-Nederland, normaliter niet de clubs die pal staan voor privacy, zijn nu kritisch over het voornemen om het UBO-register (bij KvK) met namen van eigenaren van bedrijven open te stellen. Dit blijkt uit de reactie op het Wijzigingsbesluit toegang UBO-registers, dat onlangs is ingediend bij de verantwoordelijke ministers.

VNO-NCW en MKB-Nederland balen van de beoogde transparantie, omdat het UBO-register privacygevoelige informatie bevat. Die zou kunnen leiden tot misbruik, zoals intimidatie en afpersing.

Een opvallend punt in de reactie is de kritiek op de toegang voor journalisten. Iedereen met een perskaart of lidmaatschap van een beroepsorganisatie krijgt toegang. VNO-NCW en MKB-Nederland pleiten voor een aanvullende integriteitstoets, bijvoorbeeld via een Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG). Zou dat verschil maken?

Om dezelfde reden willen de werkgeversorganisaties ook dat de UBO’s kunnen observeren wie hun gegevens heeft ingezien.

Europarlementariërs vrezen Amerikaans reisplatform voor dienstreizen

Europarlementariërs roepen het Europees Parlement op om te stoppen met het gebruik van Carlson Wagonlit Travel voor het boeken van dienstreizen, nu dit bedrijf is overgenomen door American Express. De VS kunnen hun reisbewegingen volgen,  inclusief bestemmingen, tijdstippen en daaruit ontmoetingen afleiden. In het ergste geval kunnen boekingen worden verstoord.

Volgens Politico hebben enkele Europarlementariërs voorzitter Roberta Metsola per brief verzocht om het contract te beëindigen. Ze willen vervanging door een Europees systeem

Privacy presidentsvrouw

Een Parijse rechtbank in Parijs heeft tien personen schuldig bevonden aan online intimidatie van de Franse first lady, Brigitte Macron, door het publiceren en herplaatsen van kwaadaardige opmerkingen op sociale media. Ten onrechte werd beweerd dat zij voorheen een man was. Sommigen vergeleken het leeftijdsverschil met haar Emmanuel Macron met pedofilie.

Het waren niet de minsten en ook geen kinderen, maar volwassenen in de leeftijd van 41 tot 60 jaar, onder wie een sportleraar, galeriehouder en publicist. Ze kregen straffen opgelegd variërend van een verplichte cursus over online intimidatie tot een voorwaardelijke gevangenisstraf van acht maanden. De ergste querulant, een projectontwikkelaar, kreeg een gevangenisstraf van zes maanden opgelegd. Sommigen kregen een verbod op toegang tot de betreffende platforms.

De Macrons hebben ook een Amerikaanse rechtszaak wegens smaad aangespannen tegen de conservatieve podcaster Candace Owens omdat zij gelijkluidende laster heeft verspreid.

TikTokken voor China

Goed, we betalen niet in geld maar in data. En voorlopig nog even aan China. TikTok liet ditgebruikers netjes aan gebruikers weten in een “Update over Ierse AVG-beslissing:

In april 2025 stelde de Ierse gegevensbeschermingsautoriteit (DCP) vast dat TikTok zich niet heeft gehouden aan de AVG-voorschriften met de overdracht van bepaalde EER-gebruikersgegevens naar China via externe toegang. De DPC heeft TikTok opgedragen om de overdrachten binnen 6 maanden in overeenstemming te brengen met de AVG. Als dat niet gebeurt, moeten ze worden stopgezet. TikTok is het absoluut oneens met de DPC en gaat in beroep tegen dit besluit bij het Ierse Hooggerechtshof. Het Ierse Hooggerechtshof heeft het besluit in afwachting van de procedure opgeschort, zodat de overdrachten voorlopig kunnen blijven plaatsvinden. Je kunt er hier meer over lezen…

TikTok heeft NCC Group in de arm genomen om onafhankelijk toezicht te houden op onze gegevenscontroles en -bescherming, deze te controleren en te verifiëren, gegevensstromen te monitoren, onafhankelijke verificatie te bieden en eventuele afwijkingen te melden.

Onze Europese gebruikersgegevens worden nu standaard opgeslagen in een eigen Europese gegevensopslag, die momenteel wordt gehost in datacenters in Noorwegen, Ierland en de Verenigde Staten. Strenge toegangscontroles door beveiligingsgateways zorgen ervoor dat werknemers in China geen toegang hebben.”