De gemeenteraad van Noordwijk hield op maandagavond 22 september 2025 een vergadering over het azc-voorstel. Die werd gehouden in de Oude Jeroenskerk opdat er genoeg ruimte was voor de honderden belangstellenden.

Immers, de politieke interesse voor het azc was opnieuw groot, en heftiger dan bij de vorige aanvaring tussen groepen vóor- en tegenstanders in de gemeente Noordwijk: bij de bouw van appartementencomplexen van Hotels van Oranje. Dat ging nog gepaard met duizenden kaarten pro en contra de plannen bij de gemeente. En een ondernemer die de lokale verkiezingen naar zijn hand wilde zetten.

Dat ging er tien jaar terug hard aan toe, net als eerder in de lokale geschiedenis, overigens eerder al begin 15e eeuw, vanaf de 19e eeuw heftiger. Echter, de emoties met het azc leidden tot hooglopend verzet, met ruim 6.400 handtekeningen tegen de komst. Dat stond onder leiding van Noordwijker Rob Besselink (eerste foto onder) die ik ken als een alleszins redelijke activistische burger die soms doorslaat. Zo werd over het azc-plan in Noordwijk een huis-aan-huis krant bezorgd met tal van bezwaren alsof het dorp onder de voet gelopen zou worden door de beoogde 275 asielzoekers.

Al ver voor de vergadering was er bij de kerk het nodige tumult. De buiten gehouden meute zocht deels een aanleiding om te rellen, stak het nodige vuurwerk af en scandeerde “AZC, weg ermee”. Tegenstanders waren herkenbaar aan de Nederlandse vlaggetjes

Zo’n twintig insprekers kregen het woord. De meesten uitten bezwaren tegen de komst van een azc, met het accent op verwachte onveiligheid, kosten en gebrekkige woningbouw voor jongeren in de gemeente. Ook moest de gebrekkige mededeelzaamheid van de gemeente vooraf het ontgelden. Voorstanders bepleitten dialoog en medemenselijkheid. Ze spraken mede namens ruim 800 ondertekenaars van een petitie pro AZC.

Ik besloot buiten te blijven om te interviewen. Het leverde in korte tijd een interessant palet aan opvattingen op:

• Stratenmaker en reller Peter van Vliet tegen de komst van azc’s (8 minuten)
• Annemarie Rip (79), voorstander, over de goede sfeer (3 minuten)
• Bezorgde moeders Karin en Annemieke (7 minuten)
• Anonieme jongeman kritiseert gebrekkige transparantie (3 minuten, ruw onderbroken)

De toekijkende politie – minder dan tien in uniform, plus wat ‘stillen’ – greep niet in, maar rond 21:00 uur arriveerden agenten met honden en twee busjes van de Mobiele Eenheid die wapenstokken hanteerde. De relschoppers maakten zich uit de voeten, maar klappen vielen er niet.

Binnen in de kerk annex raadszaal deed de democratie haar werk. Het CDA deed een voorstel voor een lokaal referendum over de komst van een azc, maar dat was kansloos. Wel kreeg een motie van VVD en drie lokale partijen steun van een ruime meerderheid. Bij een volgende vergadering, drie dagen later, op donderdag 25 september, werd die aangenomen. De kern: alle voorbereidingen voor een azc, ambtelijk en politiek, onmiddellijk staken op grond van het gebrek aan draagvlak onder de bevolking vanwege angst voor de mogelijk negatieve effecten van het azc.

Welke beelden bereikten het Nederlandse publiek na afloop?

• Hart van Nederland: Vuurwerk en eieren gegooid bij azc-protest in Noordwijk, politie grijpt in
• NOS Nieuws: Rookbommen, eieren en vuurwerk: politie grijpt in bij azc-bijeenkomst Noordwijk

Dit leek overheersend. Ik had alle reden om hierin mee te gaan. Immers, de politie liet, tot drie keer toe, weten dat ik weg moest gaan van het tumult omdat ze niet voor mijn veiligheid kon instaan. Ik vond dat vreemd, maar dit is een dag later bevestigd door organisatie PersVeilig. Immers, de zaterdag ervoor waren bij harde protesten in Den Haag journalisten aangevallen en gewond geraakt.

Ik ontving wat nare opmerkingen van demonstranten, maar onderging die niet als bedreigingen. Het is de hitte van de keuken. Hoe gemakkelijk was het om mee te gaan in het frame van rellen en bedreiging van journalistiek en democratie! Dat beeld zou eenzijdig geweest zijn, zoals dat van landelijke media.

Was het dan allemaal netjes en pais en vree? Dat ook niet. Hierbij wat foto’s van een grimmige - maar geen gewelddadige - sfeer bij de Jeroenskerk in Noordwijk, waar binnen de raadsvergadering plaatsgreep. Het beeld boven bij de kerk is van Job, die zijn bezittingen moest opgeven maar een toonbeeld van geloof en volharding werd. Asielzoeker?