INNOVATIEF MUZIEKGEHEUGEN MAAKT WANADOO BENAUWD
Wanadoo Nederland plaatste onlangs een speciale server die het Kazaa-verkeer drastisch versnelt voor eigen abonees door liedjes en films lokaal op te slaan. Min of meer per ongeluk kwam dit in de media, tot ongenoegen van Wanadoo, want het zou slechts gaan om een 'experiment'. De cache is omstreden omdat Wanadoo de illegale content zelf lokaal opslaat, zodat gebruikers er sneller bij kunnen. Is het hulp bij diefstal of zijn alleen de gebruikers verantwoordelijk voor hun daden?
De Kazaa-cache is een bijzonder stukje technologie. De software wordt ontwikkeld door Joltid, een softwarebedrijfje dat, niet geheel verrassend, een onderneming is van de Kazaa-oprichters Niklas Zennström en Erwin Metselaar. Kazaa deden ze van de hand, JoltID is hun nieuwe onderneming, die wel nauw gelieerd is aan de nieuwe Kazaa-onderneming. Het product Peercache, waarvan Wanadoo als enige internetprovider durft toe te geven het te gebruiken, is eigenlijk een enorme downloaddatabase. Het begrip 'cache', moet in dit geval zeer ruim opgevat worden. Peercache werkt namelijk alleen maar met Kazaa, het is een soort natuurlijke aanvulling.
Hoe werkt het?
Peercache analyseert de zoekopdrachten naar bestanden van Wanadoo-gebruikers.
Het is een onzichtbare schakel tussen de gebruiker en de content. Als een zoekopdracht
is opgegeven, kijkt Peercache of het bewuste bestand al lokaal op een harde
schijf staat. Is dit niet het geval, dan gaat Peercache voor de gebruiker op
zoek naar bijvoorbeeld het laatste nummer van Madonna, stuurt het liedje door
naar de gebruiker, en slaat het vervolgens zelf op in de cache, zodat een volgende
zoeker het liedje vanaf de cache kan downloaden. De cache is een naadloze plugin
voor het 'Fasttrack-netwerk', Wanadoo-gebruikers die de cache niet willen gebruiken
hebben pech, Kazaa werkt onzichtbaar en transparant via de cache.
Fasttrack is een 'distributietunnel', maar werkt ook als een soort verduisterde
servicetunnel waar eveneens berichtjes en zoekopdrachten over verstuurd worden.
De Altnet-beheerders
kunnen
desgewenst
de besturing van een PC gedeeltelijk overnemen, om er rekentaken mee te kunnen
uitvoeren. De precieze specificaties en werking van het Altnet-netwerk zijn
een streng bewaard geheim, behalve voor JoltID natuurlijk.
'Vooral een kostenbeparing'
Voor Wanadoo heeft de cache kostenbesparende voordelen: het intensieve Kazaa-verkeer kan gedeeltelijk lokaal worden afgehandeld, dat scheelt transportkosten voor internationaal dataverkeer. Bovendien ondervinden Wanadoo-abonnees minder vertragingen op het web. "Dat wil ik benadrukken: de cache hebben we geplaatst vanwege kostenbesparende maatregels. Dat het Kazaaverkeer sneller verloopt is slechts een bijverschijnsel. In de pers is dat nogal verdraaid naar buiten gekomen", aldus de Wanadoo-woordvoerster.
Volgens JoltID kan een provider met Peercache op 0,6 terrabyte aan schijfruimte al 70 procent van de zoekopdrachten lokaal afhandelen. Dat heeft te maken met het feit dat de meeste Kazaagebruikers op zoek zijn naar dezelfde dingen: films die nu in de bioscoop draaien, of liedjes die momenteel in de top 40 staan.
Auteursrechtenspagaat
"We doen er alles aan om auteursrechtelijk beschermd materiaal te weren, dat staat beschreven in onze algemene voorwaarden", zo zegt de woordvoerster.
Wat doen jullie voor moeite om te voorkomen dat er auteursrechterlijk beschermd materiaal in de cache komt?
De Nederlandse woordvoerster past, en verwijst naar haar internationale Franse collega in Parijs. Wanadoo maakt deel uit van France Telecom, dankzij de internationale aandacht voor de Nederlandse Kazaa-cache wil 'Wanadoo Corporate' de zaak inhoudelijk afhandelen. Het antwoord kwam niet tijdig.
JoltID wijst op een Europese regel waar in vermeld zou staan dat een 48-uurs
cache is toegestaan. Dit is een juridische maas in de wet, en de regel heeft
alleen betrekking op een echte webcache. De vraag is of Peercache nu een echte
cache is. Peercache wist hooguit het eerder genoemde Madonnanummer na 48 uur,
om deze vervolgens direct weer te downloaden zodra een gebruiker er om vraagt.
Door middel van een simpele aanpassing in de 'registry' van Windows, is deze
beperking eenvoudig te omzeilen zodat nummers langer in de cache bewaard
worden.
RIAA: onderzoeken
De RIAA, de Amerikaanse organisatie voor platenbazen, maakte onlangs bekend individuele gebruikers van Kazaa te willen aanpakken. Vooral de zogenaamde 'hubs' zijn de RIAA een doorn in het oog. Deze hubs zijn de superknooppunten in het Kazaa-distributienetwerk, de snelle verbindingen, vaak in het bezit van studenten die beschikking hebben over een snelle glasvezelverbinding. Deze campushubs zijn volgens de RIAA niets minder dan Sodom en Gomorra van internet, omdat ze niet alleen razendsnel bestanden en zoekopdrachten kunnen verwerken, maar ook omdat de hubs vaak terrabytes aan muziek- en filmbestanden delen met de buitenwereld.
Volgens de woordvoerster bij de RIAA beraadt de organisatie zich nog over een standpunt over de Kazaa-cache, maar de verrichtingen van JoltID blijken nauwlettend gevolgd te worden door de RIAA: "Ja, reken maar dat we het bedrijf kennen. We gaan na welke ondernemingen er gebruik maken van dit systeem en hoe ze dat doen, en komen daarna met een reactie".
en de Buma?
De Buma/Stemra, de Nederlandse organisatie die toeziet op de belangen van de
platenindustrie overlegt momenteel met anti-piraterijorganisatie Brein of,
en welke actie ze moeten ondernemen tegen deze cache van Wanadoo. Brein bekijkt
of deze cache echt een 'cache' is, aan de hand van onder meer de technische
specificaties.
De woordvoerder: "In principe heeft Wanadoo nu de content in feite op voorraad, als door de rechthebbenden is vastgesteld dat er auteursrechterlijk beschermd materiaal in de cache staat, dan moet Wanadoo dat verwijderen als deze rechthebbenden dat eisen."
Buma/Stemra noch Brein heeft al direct contact met Wanadoo gehad over de kwestie, omdat ze eerst willen onderzoeken wat de cache precies is.
Lof voor JoltID?
Illegaal of niet, het idee van JoltID is wel veelbelovend: de cache werkt uitstekend.
Daarentegen zijn platenbazen er in de afgelopen vijf jaar niet in geslaagd
om een eigen database voor snel zoeken, downloaden en betalen op te bouwen.
Mochten ze daar ooit zelf of via derden wel in slagen, dan zullen ze met Peercache-achtige
technologie goed af zijn. En dan heeft het nu zo angstige Wanadoo er alvast
ervaring mee opgedaan.
[10 juli 2003, Ambroos Wiegers]
