RECHTEN BELEMMEREN NIEUWE TV-DISTRIBUTIE
DSL-TV is een nieuwe distributie van een pakketje tv-kanalen via internet. Mocht dit al een concurrent kunnen worden van de tv-kabel, dan zal dat, net als met Digitenne, kunnen stuiten op een rechtenprobleem. Dat geldt ook voor glasvezelprojecten van woningcorporaties en gemeenten. De nodige juridische voetangels en klemmen dienen zich aan.
Het is een veel gehoorde klacht van kabelexploitanten, verenigd in de branchevereniging Vecai: de prijs van de tv-kabelabonnementen in Nederland is met gemiddeld 11,50 euro veel te laag, zeker in vergelijking met andere landen. De kabelbedrijven zijn met zo'n mager bedrag niet in staat om noodzakelijke investeringen in technologie te doen. Straks hoeft het niet meer.
Internetproviders en zelfs woningbouwcorporaties kunnen zich langzamerhand als doorgeefluik van tv-signalen opwerpen. Zeker voor de kleine, speciale pakketten kunnen ze de digitale distributie via de tv-kabel frustreren. Video-on-demand of losse programma's gaan over breedband.
Vroeger was alles nog duidelijk: kabelbedrijven leveren tv-signalen, internetbedrijven geven een internetverbinding. Digitenne komt erbij, de satelliet rukt op, en tot overmaat van ramp willen steden en woningcorporaties glas aanleggen.
Auteursrechtprobleem
John Konijn, als adviseur werkzaam bij M&I Partners was betrokken bij een aantal projecten waarbij behalve de techniek ook het auteursrecht een voorname rol speelde. Buma/Stemra vertegenwoordigt groepen rechthebbenden, maar er zijn zo veel rechthebbenden: vaak zijn tv-programma's eigendom van de productiemaatschappij. Een tv-zender krijgt toestemming voor uitzending, en meestal geen toestemming voor uitzending via internet, laat staan dat een herdistributie door derden makkelijk geregeld is.
Recentelijk gaf Konijn de bewoners van Kersentuin, een glasvezelwijk in aanbouw, advies over auteursrechterlijke kwesties rondom de doorgifte van tv-signalen via glas. De bewoners hebben zelf het projectmanagement op zich genomen. Daarnaast is Konijn betrokken bij woningbouwbedrijven die de schotels van de muren willen houden, door zelf de gewilde satellietzenders centraal te gaan doorgeven.
Over de woningbouwcorporaties zegt Konijn: 'Je komt een aantal auteursrechtelijke problemen tegen. Als duizend afzonderlijke bewoners per schotel zenders ontvangen, is er niets aan de hand. Als de woningbouwvereniging dat gaat doen, spreekt Buma/Stemra opeens van herverspreiding van het signaal'. Voor deze herverspreiding wil Buma/Stemra geld zien.'
Konijn voorspelt dat er binnen nu en twee jaar flinke druk zal ontstaan op deze eis van de Buma/Stemra. Ook juridisch is de zaak nog niet helemaal uitgekristalliseerd. Iets wat Simon Hania, technisch directeur van Xs4all, en betrokken bij DSL-TV', kan beamen: 'Buma ziet [de doorgifte van de tv-kanalen op DSL-TV] als nieuwe openbaarmaking. Het is nog een beetje een juridisch mijnenveld. We hebben een overeenkomst gesloten met Buma/Stemra, maar de hoogte van het bedrag maken we niet bekend, omdat dat een verkeerd beeld kan oproepen. Het gaat tenslotte nog om een technische proef.'
Omdat het onder de noemer van 'proef' gebeurt, krijgt DSL-TV de mogelijkheid om in alle rust de juridische voetangels uit te zoeken, zonder dat de levering van tv-beelden via internet juridisch dichtgetimmerd is. Buma/Stemra is volgens Hania erg geïnteresseerd in het project.
Volgens Hania is internetprovider Xs4all geen contentleverancier, en zal de provider dat ook niet worden. De provider speelt, via een stichting, de rol van technische faciliteerder. In tegenstelling tot Konijn ziet hij het aanbieden van televisiebeelden via internet niet als een alternatief voor de (digitale) tv-kabel: 'Theoretisch hadden we dat al geconcludeerd, maar we zien het nu ook met de proeven, het is vooral geschikt voor narrowcasting, bedoeld om kleine groepen te bereiken, of om televisie tijdens het werk te bekijken.'
Om de beelden te mogen uitzenden heeft stichting DSL-TV financiële afspraken gemaakt met de zenders, en sommige zenders hanteren een 'om niet'-afspraak, dat wil zeggen dat het DSL-TV in ieder geval geen geld kost, bij voorbeeld in ruil voor informatie uit de proef.
Toch hoeven kabelbedrijven niet volledig buitenspel te worden gezet denkt Konijn: 'Je kunt ook denken aan een constructie waarbij een woningbouwvereniging een afspraak maakt met een kabelaar, voor de levering van signalen.'
Zo is Telecom Utrecht in overleg geweest met de bewoners van de eerder genoemde Kersentuinwijk voor de mogelijke levering van tv-signalen via glas. Telecom Utrecht is een samenwerkingsverband van Casema en Remu, het bedrijf levert digitale netwerkdiensten.
Volgens een dit jaar verschenen rapport voor de gemeente Amsterdam, genaamd Slagkracht door glas, zou een glasvezelverbinding in een Amsterdamse nieuwbouwwijk, de eindgebruiker 50 euro per maand kosten, inclusief internet en televisie.
Koffiedik kijken doet Konijn liever niet, maar hij ziet wel gebeuren dat bijvoorbeeld KPN en UPC elkaar per glasvezelwijkje zullen gaan beconcurreren over wie welke signalen zal gaan leveren aan de bewoners.
Binnenkort komt M&I Partners voor bewoners van glasvezelwijken met een gebruiksaanwijzing hoe ze dergelijke kwesties het beste kunnen aanpakken, op grond van ervaringen met ervaringen die werden opgedaan bij het Kersentuinproject.
[AW - 20 maart 2003]
