Afgelopen weekend was ik op een bijeenkomst in het pand van de Chaos Computer Club in Berlijn voor de oprichting van een Europese burgerrechten organisatie voor internet. We hadden Berlijn uitgekozen omdat daar in hetzelfde weekend een privacy conferentie van de Heinrich-Böll stichting plaatsvond.

Daar er toch al veel vertegenwoordigers van privacy- en burgerrechten organisaties in Europa richting Berlijn zouden vertrekken leek dat de beste manier om ieders krappe reisbudgetten zo efficiënt mogelijk te gebruiken.

De bijeenkomst van 10 organisaties uit 7 landen van de Europese Unie was een afsluiting van meer dan een jaar voorbereiding waarin ik samen met enkele anderen heb geprobeerd om alle organisaties langzaam te winnen voor ons idee. We wilden een Europese associatie van burgerrechten organisaties voor internet vormen, op basis van bestaande clubs in de verschillende landen.

Dat idee sloeg niet meteen aan. Er werden zoveel alternatieve organisatiesvormen genoemd door alle deelnemers in de loop van het jaar dat soms een focus leek te ontbreken en het uiteindelijke doel ondersneeuwde in het proces.

Een belangrijke stap was een bijeenkomst in Amsterdam in januari 2002 die ik organiseerde in het Theatrum Anatomicum van de Waag. Een historische ruimte heeft vaak een verbazingwekkende invloed op mensen en het lukte dan ook vrij makkelijk om overeenstemming te bereiken over de principes voor de oprichting van European Digital Rights.

Kern is lidmaatschap voor bestaande organisaties die dan een bestuur kiezen dat de dagelijkse gang van zaken regelt.

European Digital Rights is ontstaan vanuit de behoefte om aanwezig te zijn bij het Europese besluitvormingsprocen in Brussel. De bestaande clubs in de Europese landen willen dat wel maar kunnen het in de praktijk nauwelijks.

Ze zijn klein en hebben weinig geld en behalve dat ze vaak in beslag worden genomen door de ontwikkelingen in hun eigen land heeft het ook weinig zin om te proberen Brussel te bereiken vanuit je bureaustoel ergens in een Europese hoofdstad. Je moet gewoon in Brussel zitten, een kantoortje daar hebben met iemand die er de weg weet. Dat is dan ook het hoofddoel van European Digital Rights.

Op de langere termijn is het ook belangrijk om verder te kijken dan de West-Europese landen die nu zijn vertegenwoordigd in European Digital Rights. In Zuid-Europa en Oost-Europa is ook veel aan de hand op privacy- en burgerrechtengebied. Helaas zijn de betrokken civil society organisaties daar vaak nog veel minder ontwikkeld, of zelfs geheel afwezig.

Vooralsnog is het onze prioriteit om de organisatie op te bouwen, ook financieel en niet om onmiddellijk en snel te groeien. Dat leidt alleen maar tot een mooie lange lijst van slapende aangesloten organisaties.

De recente ontwikkelingen rondom het het aannemen van een richtlijn voor het bewaren van verkeersgegevens heeft iedereen wel weer met de neus op de feiten gedrukt. Brussel bepaalt grotendeels de agenda op ons terrein, ook al is het proces van besluitvorming vaak moeilijk te doorgronden. Wanneer het Europees Parlement besluit om van alle Europese burgers de gegevens over bel- en surfgedrag voor lange tijd te bewaren dan is wat in Brussel gebeurt dus heel interessant.

Zij het in dit geval op een negatieve manier. In de toekomst zullen we een Europese stem laten horen tegen dergelijke voornemens.

Maurice Wessling - 13 juni 2002

Een van de Finse aanwezigen op de bijeenkomst in Berlijn, Mikko Valimaki van Electronic Frontier Finland (EFFi), heeft een PDF-verslag gemaakt met foto's.