Softwarepatenten
Weliswaar werd het Europees Parlement genegeerd inzake softwarepatenten, maar dat maakt parlementariërs slechts strijdbaarder.
Ze richten zich nu onder meer op het stemgedrag van Nederland in Brussel. Deze week berichtte Planet Multimedia dat zes partijen een spoeddebat eisen, daar ze vermoeden dat minister Brinkhorst van Economische Zaken geen juiste informatie heeft verstrekt over zijn stemgedrag. Inmiddels is een datum vastgesteld voor dit debat: donderdag 3 juni om 16.30 uur.
Brinkhorst zou ten onrechte hebben gemeld dat er binnen de EU "overeenstemming was bereikt tussen de Raad [van ministers] en het Europees Parlement". Dat was niet het geval. Het was een eenzijdig besluit van ministers, daarin geleid door eurocommissaris Bolkestein van de Interne Markt.
Reeds één dag na de roep om een spoeddebat kwam een brief van Brinkhorst aan de Tweede Kamer dat de aantijging openbaar werd. Zijn stemgedrag verklaart Brinkhorst helder: patenten zijn goed voor de industrie vindt hij, en de Europese beperkingen eveneens:
"De richtlijn maakt duidelijk dat er in Europa geen octrooi kan worden verleend op de broncode van de software." Maar dan: "Octrooirechtelijke bescherming is alleen bedoeld voor technische uitvindingen die met behulp van computers worden toegepast."
Dat wil zeggen, meent Brinkhorst, dat vindingen aan twee voorwaarden moeten voldoen voor een patent: ze moeten "technisch" zijn en "met behulp van een computer" worden toegepast.
Brinkhorst merkt nog op dat software open moet zijn om er met andere software op aan te kunnen sluiten. Ook kun je altijd nog naar de rechter ingeval van monopolisering. Gaat het dan nog niet goed, dan zal dat uit een evaluatie moeten blijken. Daarin zullen vooral de gevolgen van patenten voor kleine bedrijven worden beschreven.
Deskundige Reinier Bakels van het Centrum voor Intellectueel Eigendomsrecht van de Universiteit van Utrecht is het duidelijk oneens met Brinkhorst over de gevolgen van het raadsvoorstel. Hij uit op de site van activisten tegen softwarepatenten op negen punten kritiek.
Volgens Bakels is de vereiste van een technische bedrage 'boterzacht'. "Er is niet expliciet gedefinieerd wat 'techniek' hier betekent. Het memorandum bij het voorstel spreekt zichzelf ook tegen door te beginnen over de grootte en de belangen van de Europese software-industrie. Dan gaat het dus toch over software in het algemeen."
Bakels: "Het richtlijnvoorstel is juridisch broddelwerk van de Commissie. Het heeft er alle schijn van dat zij zich voor het karretje laat spannen van Microsoft en andere grote bedrijven. (...) Op langere termijn is een structurele, brede herziening geboden, want veel van de problemen met softwareoctrooien gelden ook voor octrooien op andere gebieden zoals een rapport van het Ministerie van EZ zelf begin 2002 al duidelijk aangaf."
Inmiddels liet Frank Hoen, die met Netpresenter software maakt voor intranetten, met grote afnemers als politiediensten en Nokia, ons weten in het geheel niet gelukkig te zijn met het voorstel. Zo stuit hij op een poging van het Amerikaanse bedrijf AlivePromo om een deel van de informatievoorziening voor beeldschermen te patenteren. Volgens Hoen is dit een technische toepassing met de computer en valt het onder de nieuwe Europese regels. Ondanks de sussende woorden van Brinkhorst is Hoen niet gerust op de afloop.
Deur op slot
Schrijver van geschiedenisboeken Ton Biesemaat, die binnenkort een boek publiceert over Prins Bernhard en de doofpotten rondom hem, reageerde op het interview met Bob de Graaff over de geslotenheid van de veiligheidsdienst AIVD:
De doofpotcultuur binnen de AIVD de BV Nederland is verbijsterend, vind ik. Waarom toch die angst voor openheid?Ex-BVD-medewerker Dick Engelen mag een boek over de BVD en de Koude Oorlog schrijven waarin hij mag dolen door de AIVD-archieven. Hij moet zich laten begeleiden door een commissie met onder meer Cees Fasseur. Deze persoon kreeg zelf exclusief, in dienst van Oranje, toegang kreeg tot het 20e-eeuwse gedeelte van het Koninklijk Huis-archief voor zijn Wilhelmina-biografie.
Zo'n geleerde heer Fasseur, nu raadsheer te Amsterdam, lijkt dan opeens een mooie beschermer van het onderzoek van Dick Engelen te zijn. Dat wekt wel heel sterk de indruk van een grote cover-up. Te meer daar we Fasseur ook terugvinden in een commissie die de inlichtingendienst moet beoordelen.
Ik had liever dat Bob de Graaff die taak van Fasseur gekregen zou hebben, of desnoods zelf open toegang tot archieven zou krijgen voor zo'n boek. Ik vind Bob de Graaffs 'Spion in de tuin' over Lindemans/King Kong nog altijd een van de beste werkjes op dit gebied.
In de VS is openheid van archieven uit de Koude Oorlog normaal, Engeland is beter en in Duitsland kun je grasduinen in het Stasi-archief. Maar als ik de AIVD vraag om wat gegevens voor een onderzoek krijg ik een paar 'lousy' krantenknipsels. Dit kan twee dingen betekenen: of ze bezitten niets beters dan wat knipsels en dat toont dan inderdaad aan dat ze gebruik maken van openbare bronnen of ze doen geheimneuzig over iets van de jaren zestig, 40 jaar geleden.
Nog wat voorbeelden:
- Historici en schrijvers krijgen geen toegang tot de jaren 50-archieven van de BVD, 50 jaar en meer geleden! Igor Cornelissen, ex-Vrij Nederland, kreeg een tijdje op hapsnap-basis toegang tot BVD-archief voor wat specifieke informatie, maar alleen maar omdat bepaalde BVD-vriendjes hem dat gunden.
- Het Koninklijk Huis-archief over 20e-eeuwse zaken is niet openbaar, slechts voor de goedgekeurde goden als Fasseur. Men verschuilt zich achter het feit dat het geen staatsarchief is.
- Bij de Nederlandsche Bank werkt de Wet Openbaarheid van Bestuur (WOB) niet omdat het onderhevig is aan aparte wetgeving. Ik vroeg toegang tot archieven van de Commerciële Bank en Teixeira de Mattos. Na ellenlange correspondentie meldde men mij dat ze zelf een onderzoekje hadden uitgevoerd naar die banken, nota bene naar aanleiding van mijn vragen, maar verder geen uitkomsten. We hebben het over banken die 40 en 50 jaar geleden op de fles gingen.
- Ook de staat zelf houdt zich niet aan haar archiefwetten. Zo vind ik op ministeries toch echt steeds archieven die al lang hadden moeten zijn overgedragen aan het Nationaal Archief. Die zijn daarom minder toegankelijk dan vereist is.
- Ik weet bijna zeker dat er stukken verdwijnen als ik daarnaar op zoek was en een formele aanvraag van te voren moest indienen bij een of ander ministerie.
Kortom het is droevig gesteld met de openbaarheid van informatie in Nederland, wel degelijk een 'netkwestie' want internet is het ideale medium voor openbaarmaking!
En keep up the good work met Netkwesties.