Dertigduizend klanten heeft Digitenne na precies een jaar, zegt Digitenne-directeur Lex Nicolai in gesprek met Netkwesties. En dat op een bereik van op dit moment 1,5 miljoen mensen in West-Nederland (aan het eind van 2004: 2,7 miljoen). Op 23 april 2003 begon het bedrijf met aanbod van digitale televisie via de ether in een ruime straal rond Amsterdam. In eerste instantie liep het storm. Nicolai verwachtte toen nog 50.000 klanten eind 2003 en na een jaar (vandaag) circa 100.000.
Het werden er dus flink wat minder. Maar Nicolai wil niks weten van een flop. "Dertigduizend klanten is nog altijd conform ons businessplan", beweert Nicolai. "We zijn op het verkeerde been gezet door de stormachtige eerste weken. Toen zag je dat heel veel mensen die een hekel hadden aan UPC meteen overstapten. Maar in de zomer kwam het al stil te liggen. We vissen nog in een te kleine vijver om echt de massa te bereiken, dus breiden we de dekking uit."
Bij de oprichting van Digitenne besloot het ministerie van Economische Zaken dat KPN, Nozema en NOB elk niet meer dan 30 procent van de aandelen mochten hebben. De omroepen hebben samen de resterende tien procent in handen. Deze week werd echter bekend dat KPN zijn aandeel van 30 procent in Digitenne wil uitbreiden.
Kabelboeren boos
Het telecombedrijf wacht nog op de beslissing van het ministerie van Economische Zaken hierover. De Nederlandse Mededingingsautoriteit (NMa) is al akkoord, tot woede van de kabelsector. In een open brief aan minister Brinkhorst laat Vecai, de vereniging van kabelbedrijven, weten dat de NMa de uitbreiding van KPN's macht met Digitenne onderschat.
Volgens Vecai zijn de inspanningen van grote telecombedrijven om via ADSL de concurrentie aan te gaan met kabeltelevisie enorm. "Sterker nog, in Frankrijk, Duitsland, Oostenrijk en Noorwegen zijn al concrete aanbieden op de consumentenmarkt voorhanden", schrijft Vecai-directeur Rob van Esch in de brief aan Brinkhorst.
Volgens het NMa-advies is ADSL "in zijn algemeenheid niet geschikt" voor aanbieden van radio en televisie, zoals dat nu via kabel, satelliet en DVB-T (Digitenne) gebeurt. Vecai bestrijdt dat: "KPN moet wel degelijk in staat geacht worden om op korte termijn een vergelijkbaar aanbod te doen."
KPN-dochter Xs4all komt inderdaad later dit jaar met de dienst DSL-TV. Van Esch dringt er bij Brinkhorst op aan dat als KPN een groter aandeel krijgt in Digitenne, "deze toestemming zal vervallen zodra KPN televisiepakketten via ADSL gaat aanbieden".
Daarnaast vist kabelbedrijf Multikabel óók naar een percentage in Digitenne, dat wil zeggen naar de aandelen van Nozema die beschikbaar zouden komen. Multikabel wil Digitenne gaan gebruiken om de 'witte gebieden' te bedienen waar ze niet rendabel tv-kabel kan trekken, bijvoorbeeld in de kop van Noord-Holland: "Het aanbieden van digitale televisie via de ether is hiervoor een alternatief. Al eerder investeerde Multikabel ten behoeve van de 'witte gebieden' onder meer in de draadloze WiFi-technologie voor internetdiensten, in aanvulling op het door haar aangeboden internet via de kabel."
De KPN-strategie
Internet aanbieden via Digitenne is overigens - hoewel het voor downloaden mogelijk is - helemaal niet aan de orde, zegt Digitenne-baas Nicolai. "Dat zullen we nooit doen. Het is theoretisch wel mogelijk om via de ether te downloaden, maar voor de retourstroom heb je dan nog altijd landlijnen nodig. Internet aanbieden zou ten koste van tv en radio kunnen gaan."
Waarom wil KPN dan toch een groter aandeel in een bedrijf waarvoor tot nu toe alleen verstokte UPC-haters warm liepen?
Het antwoord schuilt misschien in een techniek die al jaren onder de oppervlakte smeult: Datacasting - digitale tv en radiosignalen naar mobiele apparaten, zoals telefoons en laptops. Dat kan nu met het internetprotocol (IP). Over IP Datacasting vertelt Digitenne-directeur Nicolai enthousiast na zijn terugkomst van een congres eerder deze week in Londen.
Volgens Nicolai komt Sony over acht maanden met een chip van 1,5 bij 1,5 centimeter die als antenne voor een speciaal digitaal tv- en radiosignaal kan fungeren. Ideaal voor gebruik in allerlei kleine apparaten. "Dit is meer dan state-of-the-art", aldus Nicolai. "UMTS is niet geschikt om met honderdduizend mensen tegelijkertijd naar het journaal te kijken op je mobiel, want het is on demand, dus het moet honderdduizend keer apart worden verzonden. Dat geldt niet voor digitale tv via de ether."
KPN zal zijn oog ook wel hebben laten vallen op deze techniek om tv en radio uit te zenden naar mobiele telefoons. Zelf wil het telecombedrijf, in afwachting van de beslissing van EZ, er niks over kwijt. Nicolai wil nog niet te hard van stapel lopen. "Laten we zeggen dat je over twee jaar zo naar tv kan kijken op je mobiel."
Stiekem (illegaal) opnemen
Wat eerder zijn intrede zal doen, zijn de harddisk-recorders in de huiskamer, zoals TiVo in de Verenigde Staten. Deze apparaten zijn de videorecorders voor digitale tv. Ze slaan de programma's digitaal op, maar volgens Nicolai is het met de harddiskrecorders gemakkelijk om de opgenomen programma's te kopiëren. Dat is namelijk iets waar de auteursrechthebbenden beducht op zijn bij de opmars van alle digitale technieken.
Nicolai: "Voor de professionale 'hacker' is er altijd wel een oplossing om te kopiëren. We willen voorkomen dat het voor de gemiddelde consument eenvoudig wordt om massaal tv-programma's te verspreiden via dvd's of internet. Via de harddiskrecorders is dat niet gemakkelijk, anders vervolgt Hollywood ons natuurlijk van hier tot Tokyo."
Toch is het allang mogelijk de digitale tv op te nemen, dankzij Digitenne. Al driekwart jaar biedt het bedrijf indirect juist de mogelijkheid om zijn signaal op de computer in hoogwaardige Mpeg2-kwaliteit op te slaan als bestanden op de harde schijf. Dat kan met een decoder van Hauppage met usb-aansluitmogelijkheid, die wordt verkocht in het winkelgedeelte van de Digitenne-site.
Maaar een proef van Netkwesties met digitenne op de pc leert dat de software die bij de Hauppage-decoder wordt geleverd, nog verre van vlekkeloos werkt. Nicolai beaamt dat: "De hardware is ok, maar de software vind ik zelf ook ver onder de maat." Ondanks tekortkomingen is het relatief eenvoudig om zeer grote Mpeg-bestanden van tv-programma's - van honderden megabytes - op te slaan, te kopiëren en desgewenst aan te bieden aan andere internetters via programma's als Kazaa.
Nicolai benadrukt dat Digitenne niet de partij is die de decoders verkoopt, dat is het bedrijf ConceptView. "Wij doen alleen naar het netwerk, we zijn zelf niet betrokken bij de randapparatuur."
Wel was dat het afgelopen jaar voor de klant in eerste instantie moeilijk te zien, behalve op de facturen. "We hebben sinds deze week de vormgeving van de webwinkel aangepast om het onderscheid duidelijk te maken."
In feite zendt Digitenne via een omweg ook uit via de computer, maar doordat het de decoder niet verkoopt en er ook geen helpdesk-ondersteuning voor biedt, probeert het bedrijf niet in de problemen te komen met auteursrechtenhebbenden. In het contract met contentbedrijven staat namelijk dat het bedrijf redelijkerwijs alles zal doen om illegale verspreiding te voorkomen. "Als bedrijf bieden we dit niet aan, want wij zijn natuurlijk de ideale partij om aan te pakken."
Rechtszaken tegen Digitenne
Met diverse auteursrechthebbenden heeft Digitenne het al aan de stok. Dat wil zeggen: alle rechtenorganisaties behalve de Buma, met wie wel een overeenkomst is gesloten. Maar onder andere de organisaties die onder Cedar vallen (onder andere Stichting Thuiskopie) en de filmrechtenclub Sekam zijn een bodemprocedure gestart tegen Digitenne, omdat het weigert hetzelfde tarief te betalen als de kabelbedrijven voor het uitzenden van beelden, geluiden en teksten waarop auteursrecht rust.
Dat is ook de reden waarom Digitenne - tot ongenoegen van veel klanten - nog altijd geen BBC en VRT aanbiedt: het bedrijf is het niet eens over de vergoeding voor de rechten. Dat geldt overigens net zo goed voor de Nederlandse zenders die ze nu reeds uitzendt. Daarover gaat de rechtszaak, die volgens betrokkenen nog zeker maanden zal duren.
Wim Verstappen van Sekam maakt zich er niet al te druk over. "Bij de kabelsector duurde het ook jaren voor ze accepteerden dat ze moeten betalen, en nu storten ze jaarlijks 70 miljoen euro." Bij de vergoeding wordt rekening gehouden met de kijkdichtheid van programma's. Maar volgens Verstappen gaat hij de harddiskrecorders en opname op computer zo'n principe volgens 'gebruik' niet op.
Voor de vergoeding voor de thuiskopie zijn er wel heffingen op lege videobanden en cd's, maar nog niet voor de harde schijven in televisie en computer. Verstappen: "In Frankrijk zie je dat wel. En in Duitsland zit er ook een heffing op de videorecorder."
"Met de stichting Thuiskopie pleiten wij dan ook voor een heffing op harde schijven", zegt Andre Beemsterboer van Cedar, dat onder andere dramaschrijvers, fotografen en beeldend kunstenaars vertegenwoordigt. "In de wet staat namelijk niet of de dragers of de hardware moet worden belast, maar het voorwerp waarmee iets kan worden vastgelegd. Die harde schijf in nieuwe types televisies zit er echt niet in om spaghetti mee te maken."
DSL-TV
De onderhandelingen met Xs4all over de rechten rond DSL-TV zijn volgens Beemsterboer van Cedar nog nauwelijks gestart. "We moeten nog zien hoe dat het beste geregeld kan worden. Bijvoorbeeld de vorm van doorgeven van televisiebeelden en het soort gebruik. Bovendien: internetrecht is toch net iets anders. De omroepwet is bijvoorbeeld niet toepasbaar - u en ik kunnen op elk moment een eigen zender beginnen op internet."
Toch lijken auteursrechtenorganisaties internetdiensten als DSL-TV wel te verwelkomen. Want: hoe meer manieren waarop hetzelfde wordt uitgezonden, hoe meer vergoedingen ze kunnen innen.
Nicolai van Digitenne ziet in DSL-TV ook geen gevaar, zoals de kabelbedrijven. "Ik zie het meer als een toevoeging op Digitenne. Het is waarschijnlijk ook meer on demand. DSL-TV lijkt me geen concurrent voor ons."
[Tonie van Ringelestijn, 23 april 2004]
Warning: include() [function.include]: open_basedir restriction in effect. File(/home/sites/www.netkwesties.nl/web/templates/artikel_kolomscheider.php) is not within the allowed path(s): (/home/netkwestie/:/tmp:/usr/local/lib/php/) in /home/netkwestie/domains/netkwesties.nl/public_html/editie92/artikel2.php on line 83
Warning: include(/home/sites/www.netkwesties.nl/web/templates/artikel_kolomscheider.php) [function.include]: failed to open stream: Operation not permitted in /home/netkwestie/domains/netkwesties.nl/public_html/editie92/artikel2.php on line 83
Warning: include() [function.include]: Failed opening '/home/sites/www.netkwesties.nl/web/templates/artikel_kolomscheider.php' for inclusion (include_path='.:/usr/local/lib/php') in /home/netkwestie/domains/netkwesties.nl/public_html/editie92/artikel2.php on line 83