Arjan Dasselaar

Broodje gehaktstaaf

Drie redenen waarom privacybewegingen zichzelf belachelijk maken met hun verzet tegen Gmail, de nieuwe e-maildienst van Google.

Winkeldiefstal is een groot probleem. En om die reden is het misschien maar het beste om alle winkels te sluiten. Dan kan er ook niet meer gejat worden.

Overdreven? Nogal.

De aanpak van winkeldiefstal is lastig, anders was het aantal mogelijke tegenmaatregelen niet zo groot: beveiligingspersoneel in burger, anti-diefstalpoortjes, exploderende verfcapsules: de lijst is lang en ongetwijfeld kostbaar. Toch heeft zelfs de botste LPF-demagoog nog nimmer voorgesteld om dan maar het concept 'commercie' te heroverwegen. De onuitgesproken veronderstelling bij het probleem winkeldiefstal is dat diefstal het probleem is, en niet de winkels zelf.

Voor het omgaan met persoonsgevoelige informatie gelden minder intuïtieve gedragsregels. Toen onlangs zoekmachine Google aankondigde met een gratis e-maildienst te komen, protesteerden onmiddellijk 28 privacyorganisaties. Google wil klanten van Gmail van persoonsgebonden reclame voorzien. Daartoe gaan computers de inhoud van de e-mails doorzoeken op steekwoorden. Komen ze regelmatig het woord 'gehaktstaaf' tegen, dan krijgt u vermoedelijk aanbiedingen te zien van de Keurslager of een condoomfabrikant. Aan dit proces komt geen mens te pas, dus de kans op eigenaardige blikken van Brilmans naast je in de kroeg is nihil.

En toch kan het niet, vinden de privacyorganisaties.

Het 'waarom' blijft wat onduidelijk. Doet Google geheimzinnig over de tegenprestatie die ze verlangt ter financiering van een gratis dienst? Nee. Werken er bij Google levende computers à la HAL 9000 die de inhoud van de gescande mails kunnen doorkleppen bij de kapper? Ook niet (al weet je maar nooit waar de Illuminati mee bezig zijn tegenwoordig). Heeft Google een vreselijk beroerde staat van dienst waar het op privacy aankomt? Nope, de bij nerds geliefde zoekdienst is zelfs beroemd om zijn welwillende houding ten opzichte van digitale burgerrechten.

Zou Google er dan misschien belang bij hebben om niet te doen wat het belooft? Ook al niet. Er staat notabene een beursgang voor de deur. Google-oprichters Larry Page en Sergey Brin kunnen wel wat anders gebruiken dan een voorpagina-artikel in de Wall Street Journal over hoe het bedrijf persoonsgegevens van klanten misbruikt.

Wat valt hieruit af te leiden over de principes van de hedendaagse privacyvoorvechters?

Drie dingen. Ten eerste lijkt het onbelangrijk of privacygevoelige gegevens daadwerkelijk worden misbruikt. Het gebruik ervan is al ernstig genoeg. Blijkt bijvoorbeeld uit de op WebWereld.nl geciteerde woorden van Gary Ruskin van Consumer Alert: "Vanuit privacyoverzicht is het totaal onacceptabel dat Google de e-mail scant, zelfs als ze zeggen dat de gegevens niet worden doorgegeven of zijn terug te voeren op personen." Het is wachten op een verbod op benzine, daar kun je immers molotovcocktails van maken.

Ten tweede geldt voor instanties die persoonlijke gegevens gebruiken, een omgekeerde bewijslast. Het zijn niet de privacyorganisaties die misbruik moeten aantonen, nee, de gebruikers van persoonlijke gegevens dienen te bewijzen dat ze geen stoute dingen zullen doen. Ook al hebben ze - zoals Google - nog zo'n goede reputatie.

En ten derde interesseert het privacyorganisaties geen moer wat de zogenaamde slachtoffers van al die persoonlijke intrusies er zelf van vinden. Privacy is ooit gedefinieerd als 'het recht om met rust te worden gelaten'. Gmail-gebruikers kiezen daarentegen zelf voor hun affiliatie met Google. Mogen Google-klanten misschien zelf bepalen wat ze tot hun privacy rekenen, en hun privacyrecht opeisen in de vorm van een leven zonder bemoeienis van privacyorganisaties?

Privacy is een groot goed, en er zijn allerlei historische, morele en praktische redenen om te vrezen voor misbruik van aan personen gerelateerde gegevens. Maar dat misbruik is wellicht beter te voorkomen door pas te beginnen met schreeuwen als er daadwerkelijk wat aan de hand blijkt zijn. Zoals ook winkeldiefstal het beste wordt bestreden door dieven aan de politie te overhandigen, in plaats van ondernemers te kastijden die het wagen om een winkel te beginnen.

[15 april 2004]
Warning: include() [function.include]: open_basedir restriction in effect. File(/home/sites/www.netkwesties.nl/web/templates/column_kolomscheider.php) is not within the allowed path(s): (/home/netkwestie/:/tmp:/usr/local/lib/php/) in /home/netkwestie/domains/netkwesties.nl/public_html/editie91/column1.php on line 51

Warning: include(/home/sites/www.netkwesties.nl/web/templates/column_kolomscheider.php) [function.include]: failed to open stream: Operation not permitted in /home/netkwestie/domains/netkwesties.nl/public_html/editie91/column1.php on line 51

Warning: include() [function.include]: Failed opening '/home/sites/www.netkwesties.nl/web/templates/column_kolomscheider.php' for inclusion (include_path='.:/usr/local/lib/php') in /home/netkwestie/domains/netkwesties.nl/public_html/editie91/column1.php on line 51