Internet heeft een categorie ondernemers aangetrokken die de mores aan hun behoeften aanpassen. Eén ervan, Arjan de Raaf, viel door de mand met zijn dienst Realtracker. Site voor persoonlijke profielen Cu2 liet weten met onmiddellijke ingang te stoppen met de verspreiding van Realtracker. Cu2 bood zijn klanten gratis het pakket Realtracker aan om hun paginabezoek te meten.
Met het programma kwam code mee om in webbrowsers van beveiligingsgaten gebruik te maken. Realtracker installeerde daarmee onder meer de DotcomToolbar. De installatie darvan levert een extra taakbalk op om te navigeren over sites op internet. Maar het programma doet meer. Beveiligingsbedrijf Symantec kenschetst de DotcomToolbar als een programma dat bij het intikken van een webadres (URL) de zoeker eerst even naar een andere website loodst die gegevens van de pc meeneemt, en vervolgens diegene pas op de gewenste pagina brengt.
DotcomToolbar is een naargeestig goedje. Ondergetekende nam toevallig, net toen dit speelde, een pc over een wat onvoorzichtige collega die het had draaien. Het liet zich met geen enkel spywarebestrijder verwijderen. Symantec geeft aan hoe het handmatig is te verwijderen.
We belden de afgelopen dagen met wat klanten van Realtracker. Het gaat dan met name om de gratis versie, want in het zakelijk pakket speelt het probleem niet. Dat is betaald. Een aantal klanten van Realtracker, zoals Exxtra, een webbouwer in Twente, en ACE Group, een internetbureau in Valkenburg (ZH) meldden geen problemen met Realtracker. Opvallend was wel dat deze bedrijven weinig tot geen contact hadden met Realtracker.
Een potentieel grote klant van gratis bezoektellers is, na Cu2, de dienst voor indexpagina's Startkabel in Amsterdam. Startkabel zet hetzelfde programma uit als Cu2. Echter, Remon Zwaan en Léon Zelissen, uitbaters van Startkabel, zeggen niets te hebben gemerkt van het misbruik door Realtracker: "In het begin hebben we wel eens een onverklaarbare pop-up gesignaleerd die met Realtracker meekwam, maar verder is er nooit een probleem geweest. Maar we hebben ook contractueel uitdrukkelijk vastgelegd dat er geen spyware of advertenties mee mogen komen met Realtracker-software."
Zo leek Cu2 alleen te staan - tot we donderdagmiddag stuitten op Webguru, een Haarlems bedrijf in onder meer hosting en domeinhandel. "We zijn onmiddellijk gestopt met Realtracker na enkele klachten van klanten van ons", aldus Cornelis Parlevliet.
Ook maakte Webguru een einde aan de advertenties van Realtracker waarvoor al vooruitbetaald was. Parlevliet vindt het een zaak voor justitie, maar aangifte doet hij niet: "Je ziet dat de digitale recherche van de KLPD toch al handenvol werk heeft. Aan dit soort zaken komt ze niet toe."
Arjan de Raaf, oprichter van Realtracker, bevestigde tegenover Webguru de malversaties. Hij schoof de schuld echter in de schoenen van een ontslagen ex-medewerker die bezig zou zijn om Realtracker opzettelijk imagoschade toe te brengen.
Zelf krijgen we De Raaf ondanks vele pogingen bij Realtracker in Diemen en enkele andere opgedoken telefoonnummers niet aan de lijn. Collega Jelle Meindertsma belooft dat hij terugbelt, maar tevergeefs.
Nu maakt De Raaf het onderzoeken van zijn zaakjes ook wel erg eenvoudig. DotcomToolbar.com was geregistreerd door Arjen de Raaf zelf met zijn bedrijfje Media Highway International in Doetinchem. Aanvankelijk heeft hij er wellicht goed bedoelingen mee gehad, alvorens tot een malicieuze toepassing over te gaan. Symantec identificeert DotcomToolbar sedert oktober 2003 al als spyware, zonder de eigenaar erop aan te spreken. Spioneren is niet illegaal.
In de marge
Arjan de Raaf is in de afgelopen negen jaar behoorlijk ondernemend geweest met internet. Hij heeft vele soorten diensten opgezet, maar was al actief met nieuwe media. In de autobiografische gegevens zegt hij: "De Raaf - een ondernemer in hart en nieren - heeft zich omhoog gewerkt in de kabelkrantindustrie. Hij exploiteerde zijn kabelkranten op hiervoor vrijgemaakte televisiekanalen van de kabelmaatschappijen. Hij verkocht zijn bedrijf begin '96 aan Nederlands grootste uitgever VNU en ging op zoek naar een nieuwe uitdaging."
Dat werd Realtracker. Dat was aanvankelijk een dienst om meningen over een website op die site achter te laten. Dit mislukte. Vervolgens werd Realtracker software om bezoek aan sites te meten. Het 'monopolie' van Compass Interactive (Nedstat) werd het doel. De Raaf nam dit wat al te letterlijk want hij nam uitingen en strategie van Nedstat deels over. Hans Veldhuizen, medeoprichter van Nedstat, klaagde daar destijds over. "We hebben het hem laten weten en daar is het bij gebleven Nu maakt het ons weinig meer uit. Nedstat is een winstgevend bedrijf geworden."
De Raaf was goed in me-too activiteiten op internet. Zo begon hij Netpoll.nl om online opiniepeilingen te houden, in navolging van andere diensten. NetHit was er voor metingen op sites. Zowel Nethit.nl als Netpoll.nl verwijzen nu naar Realtracker.
Een volgens project was PageToStart, een van de klonen die internetsucces Startpagina moest dulden. In mei 2001 moest De Raaf de stekker eruit trekken. Hij claimde toen dagelijks 45.000 pageviews per dag, in vijf verschillende landen: Nederland, Duitsland, Italië, België en Engeland. De restanten zijn overgenomen door de eerder genoemde Startkabel, inclusief de domeinnaam die naar Startkabel.nl verwijst.
De Raaf gaf toen al op van de malheur in de internetmarkt die hem teisterde. Toch bleef Realtreaker bestaan, met minimale inspanning. Een paar man runt het bedrijf, en het afgebeelde bedrijfspand (ook een foto van De Raaf) is een paar maatjes te groot en de telefoon wordt er meer dan eens niet opgenomen.
Nietemin uitte De Raaf zich tegenover Maurice de Hond, een paar jaar terug verzamelaar van internetbedrijven met Newconomy: " Het feit dat RealTracker is benaderd door enkele partijen om overgenomen te worden zegt toch wel iets over het feit dat we wel degelijk de goede richting volgen. Vandaag de dag genereren we miljoenen bannerviews per dag, hebben we 1 miljoen actieve gebruikers en liggen er samenwerkingen klaar voor een groei naar 2,5 miljoen actieve gebruikers." De Raaf had gelijk, zijn imperium had perfect in Newconomy gepast.
Wereldwijd imago
Het vreemdste is nog dat in feite de reputatie van De Raaf en Realtracker op het internet, het wereldwijde internet, al jaren op het spel staan, zo bleek uit een verwijzing op Retecool.com dat in een recensie op Tellertest van 17 oktober 2002 al is gewezen op de kwalijke elementen van Realtracker. Het ging nog niet om spyware:
"De RealTracker Free code is op de webpagina geplaatst en vervolgens komen er klachten van bezoekers over ongewenste popup-reclame. Op een pagina met opvoedkundige raadgevingen voor jonge ouders kregen sommige bezoekers een window met reclame uit een geheel andere categorie die meer verband houdt met de activiteit die deze stellen reeds met goed gevolg hebben volbracht, maar waar ze niet noodzakelijkerwijs expliciete beelden van op hun computer hoeven te ontvangen. In andere gevallen was de popup-reclame minder aanstootgevend, maar uiteraard toch ongewenst."
En Realtracker wordt genoemd in een opsomming op IsCrimineel.nl als verspreider van Trojaanse Paarden - net als het beruchte SW10, waarover Netkwesties eerder schreef: De zevenkoppige draak achter autodialers.
Deze informatie biedt het internet, geroemd en gevreesd vanwege de transparantie die het teweegbrengt, nu al ruim anderhalf jaar. Kennelijk ontging het de 'twee miljoen klanten' van Realtracker, maar ook Cu2 en journalisten. Realtracker kan ondanks het geclaimde klantenbestand kennelijk nauwelijks op de been blijven, dus neemt zijn toevlucht tot discutabele, zij het niet onwettige praktijken.
[Peter Olsthoorn, 9 april 2004]
Warning: include() [function.include]: open_basedir restriction in effect. File(/home/sites/www.netkwesties.nl/web/templates/artikel_kolomscheider.php) is not within the allowed path(s): (/home/netkwestie/:/tmp:/usr/local/lib/php/) in /home/netkwestie/domains/netkwesties.nl/public_html/editie90/artikel2.php on line 61
Warning: include(/home/sites/www.netkwesties.nl/web/templates/artikel_kolomscheider.php) [function.include]: failed to open stream: Operation not permitted in /home/netkwestie/domains/netkwesties.nl/public_html/editie90/artikel2.php on line 61
Warning: include() [function.include]: Failed opening '/home/sites/www.netkwesties.nl/web/templates/artikel_kolomscheider.php' for inclusion (include_path='.:/usr/local/lib/php') in /home/netkwestie/domains/netkwesties.nl/public_html/editie90/artikel2.php on line 61