Sjoera Nas

Lekker christelijk griezelen

Buiten miezert het, binnen gloeit het groene oog van de radio. Moeder de vrouw blijft in de keuken, vader steekt een pijp op. Met warme stem leest EO-presentator Hans van der Linden...

... de volgende tekst:

"We gaan het hebben over veiligheid op straat. Er bestaat namelijk een straat in Nederland waar alles mag. Van bumperkleven tot middelvingers opsteken, van inbraak tot het verspreiden van enge ziektes. Die straat heet de digitale snelweg. Maar wie houdt er eigenlijk toezicht op deze straat? En waar kun je heen als je als burger weer eens bent klemgereden, of beroofd? Een nieuw centraal meldpunt is in de maak. Maar het is de vraag of dat aan alle ellende een einde zal maken."

Het is 8 maart 2004. Ik wrijf mijn oren nog eens uit. Internet een straat waar alles mag? Ik dacht eigenlijk het omgekeerde, dat je zo langzamerhand op internet veel minder mag dan in het dagelijks leven. In het 'echie' mag je een column schrijven waarin je fantaseert over erotische verstrengeling van een bekende Nederlander met een Palestijns staatshoofd. Je mag ook een boek schrijven zonder dat de uitgever je naam, adres en telefoonnummer op de omslag zet.

In de wonderlijke wereld van (het Nederlandse) internet kun je alleen onder je eigen domeinnaam publiceren als je toestemt dat al je gegevens in een openbaar en wereldwijd toegankelijk register belanden. Omdat een bedrijf wel eens een probleem zou kunnen hebben, naderhand, als blijkt dat je naam inbreuk maakt op de merkrechten van - pakweg - een autohandelaar in Arizona. In het 'echie' mag je al je cd's uitwisselen met je vrienden, en kun je niet gearresteerd worden als je onderweg bent met een mapje met meer dan 10 schijfjes. Omdat je wel eens de intentie zou kunnen hebben om muziek te delen.

Maar belangrijker nog, in het echt bestaat er al een hele tijd een driedeling tussen uitvoerende, wetgevende en rechtsprekende macht. Er is de afgelopen 250 jaar ook geen beter concept bedacht om alle baasjes in toom te houden. Voor de virtuele wereld lijkt die wijsheid losgelaten. Bedrijven als Vivendi dicteren wetten zoals de richtlijn handhaving intellectuele-eigendomsrechten, en mogen die wetten vervolgens ook zelf gaan handhaven. Wetgevers eisen dat providers op de stoel van de rechter gaan zitten, en aan de lopende band oordelen vellen over de inhoud van informatie die ze doorgeven. Of het nu gaat om websites, spam of virussen, providers moeten snelrecht spreken, zonder enige hoor en wederhoor.

Vooral christelijke volksvertegenwoordigers griezelen graag en wie het snelst de woorden kinderen en porno in één zin combineert, heeft gewonnen. Op aandringen van CDA-kamerlid Jan de Vries moet minister Donner daarom vaart maken met het inrichten van een nieuw centraal meldpunt voor alle vuiligheid op internet. Daar moet werkelijk alles onder gaan vallen wat tegen de 'nommuhwaaduh' indruist. Vergeten is het moeizame Europese compromis (uit 2000) dat e-commercerichtlijn heet, waarin internetaanbieders gevrijwaard zijn van aansprakelijkheid, waarin - omwille van de vrijheid van meningsuiting - de verplichting voor providers voor pro-actief toezicht is uitgesloten.

Niet de wet telt in het huidige debat, maar de emotie en de associatie. Blijkt uit een gesponsord onderzoekje dat ouders bang zijn dat hun kinderen vuiligheid op internet ontdekken? Dan roep je als progressief om een stevige Postbus 51-campagne, als conservatief om zelfregulering door het bedrijfsleven, bijvoorbeeld met filtermaatregelen.

Wat ook goed werkt: een debat organiseren over veilig internet, zoals EPN deed op 6 februari, waarbij je een politieagent reeksen plaatjes laat zien van choquerende, maar zeker niet illegale dingen, zoals een schilderij van een onthoofde blote vrouw of opnames van bloederige ongelukken. Typisch het soort griezeligheid waarnaar kinderen van alle tijden op zoek zijn. Maar als je dat aan Kamerleden laat zien, eisen ze onmiddellijk maatregelen.

Het nieuwe meldpunt heeft inmiddels de gespierde allure van een Rotterdamse stadsmarinier. Een simpele oplossing voor een complex probleem. Maar met zo'n marinier kun je nog discussiëren, als 'ie aanbelt en je van iets lelijks beticht. Bij het internetmeldpunt zal dat niet gaan. Zoals het er nu uitziet, duwen bedrijven straks hun klachten door de brievenbus van het meldpunt, en verwijderen providers prompt het beklaagde materiaal.

En daar blijft het niet bij.

Ik voorspel een stortvloed aan meldingen bij het nieuwe centrale meldpunt. Met lijstjes tot gevolg, heel veel lijstjes van heel veel ellende om, lekker christelijk, bij te griezelen.

[18 maart 2004]
Warning: include() [function.include]: open_basedir restriction in effect. File(/home/sites/www.netkwesties.nl/web/templates/column_kolomscheider.php) is not within the allowed path(s): (/home/netkwestie/:/tmp:/usr/local/lib/php/) in /home/netkwestie/domains/netkwesties.nl/public_html/editie87/column1.php on line 51

Warning: include(/home/sites/www.netkwesties.nl/web/templates/column_kolomscheider.php) [function.include]: failed to open stream: Operation not permitted in /home/netkwestie/domains/netkwesties.nl/public_html/editie87/column1.php on line 51

Warning: include() [function.include]: Failed opening '/home/sites/www.netkwesties.nl/web/templates/column_kolomscheider.php' for inclusion (include_path='.:/usr/local/lib/php') in /home/netkwestie/domains/netkwesties.nl/public_html/editie87/column1.php on line 51