Online fotograaf Thomas Schlijper en het Meldpunt Discriminatie Internet kregen vorige week ongevraagd bezoek van drie jongeren met de gezichten bedekt en de camera in de aanslag. Schlijper verspreidde de vermeende namen van het trio, die talloze weblogs en de journalistenvakbond klakkeloos overnamen.
In de nacht van donderdag 4 op vrijdag 5 maart 2004 wordt er gedrukt op alle bellen bij de Amsterdamse woning van onder meer de 28-jarige freelance fotograaf Thomas Schlijper. Een huisgenote loopt als eerste naar beneden, Schlijper blijft op één hoog staan. De huisgenote doet de deur open en ziet drie mannen met sjaals en mutsen bedekte gezichten. Op hun vraag "Is Thomas er?" antwoordt ze verbouwereerd dat hij er niet is. Een flits. Het duistere drietal neemt nog een foto van haar, waarna de drie jonge mannen buiten nog een tijdje naar boven blijven kijken in de hoop hun 'vijand' Schlijper voor het raam aan te treffen.
"Het geheel - 's avonds zo laat aanbellen met bedekte gezichten en camera in de aanslag - kwam op ons intimiderend en merkwaardig over", zegt Schlijper tegen Netkwesties. Zijn huisgenoot belt de politie. Die reageert snel en houdt het trio aan. Een agent, zegt Schlijper, "zei dat het om Jonge Fortuynisten ging". Een dag eerder liepen ook drie vreemde mannen rond bij het pand van Stichting Magenta, dat betrokken is bij het Meldpunt Discriminatie Internet (MDI), zo meldde Ronald Eissens, de baas van MDI, tegen Schlijper enkele dagen later. Het MDI wilde hier echter tegenover Netkwesties verder niets over kwijt.
Politie Amsterdam-Amstelland bevestigt het voorval rond het huis van Schlijper. "Er zijn vorige week 's nachts drie mannen aangehouden die met bivakmutsen op ergens hadden aangebeld. Tegen een van hen is een proces verbaal opgemaakt voor het bezit van een vlindermes. Ze zijn na hun verklaringen heengezonden. De huisgenoot van de persoon die ze zochten wilde geen aangifte doen en de persoon zelf ook niet. Dan houdt voor ons de zaak ook op."
Maar op internet hield de zaak niet op. Schlijper kreeg van het links-radicale onderzoeksclubje Kafka de vermeende namen te horen van de verdachten. Die zijn volgens Kafka: de pas twee weken geleden verkozen landelijk coördinator van de Jonge Fortuynisten (de jongerenafdeling van de LPF), een ander lid van de Jonge Fortuynisten, en een vermeende aanhanger van Nieuw Rechts, die vorig jaar werd veroordeeld voor racistische uitingen op Stormfront.
Eissens van het MDI wist de freelance fotograaf ook de naam van een van de drie te noemen, A.K. De politie zou diens naam aan Eissens hebben gemeld. Bij navraag laat het MDI het tegen Netkwesties bij de reactie van secretaresse Suzette Brinkhorst dat "de informatie van Kafka afkomstig is". Ze verwijst louter door naar Kafka, en gaat verder niet in op het voorval.
'Willem Hart' van Kafka zegt tegen Netkwesties dat hij zijn bron niet wil prijsgeven, omdat hij dat had beloofd. "Maar die namen kloppen, anders hadden we ze niet opgeschreven. En als het echt niet klopt, dan moeten ze dat maar voor de rechter aanvechten." Volgens Hart belde verdachte A.K. eerder ook aan bij het Anti-Discriminatie Buro in Zaandam om van de persoon die de deur opendeed een foto te maken.
Reactie Fortuynisten
De genoemde drie jongeren beantwoorden email over de kwestie niet. Wel laat een van hen, de coördinator van de Jonge Fortuynisten, via MSN weten geen zin te hebben in een interview.
Voorzitter Wouter Wijnmalen van de LPF-jongerenafdeling reageert maandagavond nog onwetend, maar distantieert zich in eerste instantie van de actie. "We zijn al tijden bezig om afstand te nemen van extreem-rechts", zegt hij.
Wijnmalen betreurt het dat zijn vereniging opnieuw in verband wordt gebracht met extreem-rechts of partijen als de NNP en NieuwRechts. "In de statuten staat ook dat we noch extreem rechts of links zijn. Misschien moeten we zelf een keer een demonstratie tegen extreem-rechts houden, maar dan ook tegelijkertijd tegen extreem-links."
De volgende dag spreekt Wijnmalen echter in een telefoongesprek met Netkwesties van "een onzinbericht van Kafka". Donderdagochtend plaatsen de Jonge Fortuynisten dan weer een bericht op hun website waarin wordt toegegeven dat hun leden betrokken waren bij de actie tegen Schlijper:
"Een aantal Jonge Fortuynisten vond dat meer aandacht voor beveiliging onontbeerlijk was. Daarom hebben zij enig onderzoek gedaan naar de groeperingen die ons hebben bedreigd. Dit is de enige reden dat een aantal van onze leden vorige week donderdag een foto probeerde te maken van Thomas Schlijper", zo luidt de verklaring.
De Jonge Fortuynisten zeggen er in het bericht niet bij dat dit 's avonds laat gebeurde en met bedekte gezichten. De politiewoordvoerder bevestigt tegen Netkwesties ook de bivakmutsen, hoewel de LPF-jongeren die ontkennen. Volgens de Jonge Fortuynisten is freelance fotograaf Schlijper - met als opdrachtgevers onder meer kranten als de Volkskrant, persbureau ANP, enkele vakbladen, en het linkse blad Ravage - een van de belangrijkste leden van de Anti Fascistische Aktie. "Hij is een extreemlinkse activist met voorkennis van illegale handelingen."
Schlijper geeft alleen dat laatste - voorkennis van illegale handelingen - toe: "Ik weet af en toe waar en wanneer een actie gaat plaatsvinden. Daarbij hanteer ik een ethische afweging. Als journalist wil je enerzijds niet je kostbare netwerk kwijtraken en aan de andere kant maak ik alleen foto's als het geen schade toebrengt aan de maatschappij en zeker niet aan mensen. Bovendien worden er bij zoveel media van tevoren acties of demonstraties aangekondigd."
Hij wordt ook de huisfotograaf van Anti Fascistische Aktie genoemd. Ten onrechte, zo reageert de Amsterdammer. "Ik heb veel linkse acties gefotografeerd, veel milieuacties, kraakacties en heel zelden iets wat met AFA te maken had. Het probleem is waarschijnlijk dat ik uit principe altijd met volledige naam publiceer. Ik wil altijd aan te spreken zijn op m'n werk. Omdat in linkse blaadjes veel anoniem gebeurt, valt mijn naam des te meer op."
Kritiek rechts op weblogs en NVJ
Na het horen van de drie namen via Magenta verspreidde Schlijper deze per e-mail onder webloggers. Het bleek een prima manier om aandacht te krijgen, want een hele trits weblogs maakte er prompt melding van, de meeste namen de tekst van de oorspronkelijke e-mail over, zoals Verbal Jam en Vandervlies, net als Cindy Heykoop en Smoel plus collega-fotograaf Jan Edward en IPH'tjes.
De laatste site, gemaakt door een studentjournalist, ging het verst door allerlei privé-gegevens van de drie erbij te zetten, waaronder foutieve telefoonnummers en een verkeerde plattegrond. Het bericht van Schlijper werd ook overgenomen door GeenStijl waar in de reacties allerlei bedreigingen werden geuit jegens de drie verdachten. Zo schrijft een van de bezoekers in kapitalen boven een foto van Jonge Fortuynist M. van G. "M. van G.: Onthoud deze smerige kop goed! Revolvers in de aanslag! Deze meneer haalt 2005 niet."
Schlijper: "Internet wordt steeds kinderachtiger. Ik vind het heel vervelend hoe er gereageerd wordt op de betrokkenen. Ik wens hen natuurlijk niet iets soortgelijks toe."
Ook de website van de journalistenvakbond NVJ nam het bericht van een weblog over. Dat leidde tot forse kritiek van de Jonge Fortuynisten en ook Nieuw Rechts. "Dit bericht is zonder enige vorm van wederhoor geplaatst. Wij betreuren dat de NVJ zich voor het karretje van linkse figuren laat spannen door dit soort berichten op hun webstek te plaatsen", schrijft NieuwRechts. De politieke club eist onmiddellijke verwijdering van dit bericht van Villamedia en excuses voor de gang van zaken. "Indien hieraan niet zal worden tegemoet gekomen zal de partij vervolging vragen bij het Openbaar Ministerie wegens smaad en laster."
Ook de Jonge Fortuynisten eisen excuses van de NVJ, maar net als NieuwRechts blijft het verwijt bij het ontbreken van wederhoor. "De journalistenvakbond geeft met deze handelwijze niet bepaald het goede voorbeeld aan de beroepsgroep."
In een reactie laat Ren de Vree, webmaster van de NVJ-site Villamedia, weten dat noch JF noch NR hem precies heeft laten weten wat er incorrect was aan zijn bericht. Ook kwamen ze niet met bewijzen voor het tegendeel. De Vree geeft aan dat Villamedia nu eenmaal berichten meldt die door andere media worden geschreven. "Als je hier echt een vinger achter wilt krijgen, dan moet je er ook echt in duiken, maar dat kost je drie dagen." Die heeft hij niet. Wel plaatste De Vree donderdag een link naar het persbericht van de Jonge Fortuynisten.
Motieven vaag
Resteert nog de vraag waarom het trio de mensen van het Meldpunt Discriminatie Internet en Thomas Schlijper zo graag op de foto wilde hebben. Bij het MDI valt een verband met 'rechts' wel te bedenken, aangezien de club regelmatig in actie komt tegen racistische uitlatingen, overigens van beide uitersten van het politieke spectrum. Ook is een van de genoemde verdachten ooit veroordeeld voor uitingen op internet.
Schlijper kent geen van de genoemde verdachten. "Het is gissen. Mogelijk is de aanleiding dat ik heb gefotografeerd bij de botsing tussen links en rechts bij het Centraal Station in oktober. Ik was nota bene op de Stop Martijn-demonstratie afgekomen en wist niet dat er een tegendemo zou zijn."
Hij vervolgt: "Het merkwaardige van de focus van rechts op mijn persoon sinds die botsing in Amsterdam is dat ik ook door links op m'n vingers ben getikt: ik had gefotografeerd en gepubliceerd hoe een linkse activist een rechtse activist tikken uitdeelt. Jammer voor ze. Het geweld was belachelijk en ik ben onafhankelijk, dus moeten ze niet verwachten dat als ze me tippen dat ik dan aan een leiband ga lopen."
Daarnaast wordt Schlijper genoemd op de site Politiekincorrect.com in een rijtje personen die extreem-links zouden zijn. Op de site staat de aankondiging "binnenkort meer over Thomas en zijn vriendjes". Maar dat staat er al sinds oktober 2003, aldus Schlijper. "Dat is dus een beetje teleurstellend."
Op Politiekincorrect.com staat ook een pagina over MDI met foto's van de medewerkers en de beschrijving "De gedachtenpolitie op het internet". Ook wordt MDI-directeur Eissens uitgebreid tegen het licht gehouden op dezelfde site, voorzien van de uitdagende mededeling: "Hij woont (vermoedelijk) in het MDI-pand te Amsterdam".
Politiekincorrect.com staat geregistreerd op naam van een 'Stichting Ter Bev. Van De Vrijh. Van Meningsuiting' in Enschede.
Schlijper zegt niet bang te zijn geworden om in het vervolg bij het fotograferen van demonstraties lastig te worden gevallen. "Ben niet bang voor de jongens die donderdagavond voor m'n deur stonden. Ik neem aan dat het een vergissing was en dat ze inmiddels beter weten. Ik weet niet meer wat ik moet denken. Foto's zijn vaak door vóór- en tegenstanders als propaganda te gebruiken, heb ik gemerkt."
Voorlopig blijft hij acties en demonstraties op de gevoelige plaat vastleggen. "Deze actie heeft geen invloed daarop. Maar soms ben ik het gewoon moe om die voorspelbare demo's vast te leggen. Dan is het leuker om een slapende hond op een stoep in de Jordaan of een mooie soapie op een feestje te fotograferen."
[Tonie van Ringelestijn, 11 maart 2004]
Warning: include() [function.include]: open_basedir restriction in effect. File(/home/sites/www.netkwesties.nl/web/templates/artikel_kolomscheider.php) is not within the allowed path(s): (/home/netkwestie/:/tmp:/usr/local/lib/php/) in /home/netkwestie/domains/netkwesties.nl/public_html/editie86/artikel1.php on line 77
Warning: include(/home/sites/www.netkwesties.nl/web/templates/artikel_kolomscheider.php) [function.include]: failed to open stream: Operation not permitted in /home/netkwestie/domains/netkwesties.nl/public_html/editie86/artikel1.php on line 77
Warning: include() [function.include]: Failed opening '/home/sites/www.netkwesties.nl/web/templates/artikel_kolomscheider.php' for inclusion (include_path='.:/usr/local/lib/php') in /home/netkwestie/domains/netkwesties.nl/public_html/editie86/artikel1.php on line 77