Laurens Verhagen
Veel Nederlandse internetproviders leggen een wat schizofrene houding aan de dag ten opzichte van muziek en films op internet.
Uit diverse onderzoeken blijkt dat het uitwisselen van muziek een van de belangrijkste pijlers is van het succes van breedband in ons land. Dat is ook de providers niet ontgaan. De muziekindustrie mag dan bij monde van belangenclubs als Brein blijven hameren op het illegale karakter van diensten als Kazaa, in de publieke opinie staat het gebruik hiervan bepaald niet gelijk aan het proletarisch winkelen, zoals Brein dat graag wel ziet.
Ik althans heb nog nooit iemand op een feestje enthousiast horen vertellen over zijn laatste winkeldiefstal. Providers waarschijnlijk ook niet. Sinds het gebruik van 'illegale' diensten als Kazaa in razendsnel tempo is gestegen, kunnen ook de providers er niet omheen. Zij liften dolgraag mee met het 'coole' imago dat het downloaden van muziek en films aankleeft.
Zo zond een provider nog niet zo lang geleden een spotje uit via Radio 2 waarin een fictieve dj werd opgevoerd. De strekking was ongeveer als volgt: "Succesvolle dj's krijgen al hun muziek gratis toegestuurd. Als niet zo succesvolle dj moet je slim zijn. Je downloadt dus gratis al je muziek."
Provider Wanadoo heeft al enige tijd een campagne lopen waarin ook een rechtstreeks verband tussen muziek en breedband wordt neergezet. Dit gebeurt nogal associatief en op de klanken van het nummer Heroes van David Bowie. De uitsmijter van het onduidelijke spotje: 'Music. Internet. Positive Generation. Wanadoo'. Tja, daar moet je het dan mee doen.
Breedbandaanbieder @Home is iets concreter te werk gegaan. Voor sneller downloaden van een 'splinternieuwe film' en 'dat nieuwe album van The Stones' moet men volgens deze reclame-uiting bij @Home zijn. De belangenclub van de muziekindustrie Brein reageerde als door een adder gebeten. De provider zou aanzetten tot diefstal.
Dat is nogal overdreven, want juridisch gezien is er niets mis met het downloaden van muziek, of dat nu gebeurt via een officiële, legale dienst of via Kazaa of het steeds populairdere eMule. Wel is het duidelijk dat @Home zich - om het voorzichtig uit te drukken - niet distantieert van dergelijke diensten. Maar dat is uiteraard zijn goed recht.
De schoen wringt ergens anders. En dat is bij het streven van Nederlandse providers om illegale zaken, waaronder muziek en films, van het web te weren. De branchevereniging NLIP kwam onlangs naar buiten met een persbericht waarin dit streven wordt uitgedragen. Doel is een centraal meldingssysteem op te zetten waarin alle verdachte activiteiten op internet kunnen worden aangegeven.
Hoe dit systeem in de praktijk gaat werken, is vooralsnog de vraag. Allereerst is het totaal onduidelijk wie nu precies gaat beoordelen wat illegaal is en wat niet. Op dit moment wordt gesproken van een "objectieve beoordelingsorganisatie". Vermoedelijk krijgen providers hierin ook een stem. Waar zij aan de ene kant dus het downloaden van "die splinternieuwe film" promoten, zullen zij aan de andere kant optreden tegen illegale aanbieders van dergelijk materiaal. Een schizofrene situatie.
Volgens de NLIP is het idee achter het concept onder meer "het ontlasten van het justitiële apparaat". Een nobel streven, maar niet werkbaar. De belangen van de verschillende partijen zijn simpelweg te tegenstrijdig. Stichting Brein, die ook een rol krijgt toebedeeld, zal - bijvoorbeeld op het gebied van privacy - hele andere afwegingen maken dan de NLIP. Brein zal in een zaak van vermeende copyrightschending veel eerder geneigd zijn de privacy van iemand op te offeren dan bijvoorbeeld Xs4all dat is.
Bijkomend knelpunt is dat belangenverstrengeling op de loer ligt. Providers zorgen immers tegenwoordig voor veel meer dan alleen internettoegang. Partijen als Planet Internet en Chello hebben sinds enige maanden zelf ook een legale muziekdienst. Zij hebben geen baat bij de opkomst van diensten als eMule.
Internetters kunnen nu illegale zaken op internet aanmelden via meldpunten voor kinderporno, discriminatie en 'overig illegaal materiaal'. Over de werkwijze van het Meldpunt Discriminatie op Internet is al eerder de nodige kritiek naar buiten gekomen. "Ondoorzichtigheid, liegen over cijfers, onzorgvuldig bestuur en overijverige interpretatie van de wet", zo concludeerde Karin Spaink twee maanden geleden al in Netkwesties.
Binnen de verschillende organisaties bestaat bovendien onenigheid over de verantwoordelijkheden. De eerste barsten zijn nu al zichtbaar. "Gezien de inkrimping en bijna opheffing van NLIP en de groei van ons meldpunt, is het wat merkwaardig dat NLIP zo'n ronkend persbericht laat uitgaan waarin andere partijen, die toch een grotere rol spelen in het geheel, helemaal niet worden genoemd", zo meldde Christine Karman van het Meldpunt Kinderporno bijvoorbeeld tegenover WebWereld.
En volgens een ex-woordvoerder van de NLIP zouden ook het huidige meldpunt voor discriminatie weinig bereidheid tonen tot medewerking aan de nieuwe constellatie: "Ze zetten de hakken in het zand."
"Melding van gevallen van illegale informatie op internet aan, en toetsing door, zo'n meldpunt is nodig opdat dat meldpunt en/of een internetprovider op kan treden", zo stelt de koepelorganisatie hoopvol op zijn site. Het is echter geen geheim dat internetproviders alleen de NAW-gegevens van abonnees vrijgeven na een gerechtelijk bevel. Zij zullen dit ineens niet gaan doen na bericht van een meldpunt. Dit is althans niet te hopen. De hoop dat justitie werk uit handen zal worden genomen, is dan ook ijdel.
[12 februari 2004]
Warning: include() [function.include]: open_basedir restriction in effect. File(/home/sites/www.netkwesties.nl/web/templates/column_kolomscheider.php) is not within the allowed path(s): (/home/netkwestie/:/tmp:/usr/local/lib/php/) in /home/netkwestie/domains/netkwesties.nl/public_html/editie82/column1.php on line 56
Warning: include(/home/sites/www.netkwesties.nl/web/templates/column_kolomscheider.php) [function.include]: failed to open stream: Operation not permitted in /home/netkwestie/domains/netkwesties.nl/public_html/editie82/column1.php on line 56
Warning: include() [function.include]: Failed opening '/home/sites/www.netkwesties.nl/web/templates/column_kolomscheider.php' for inclusion (include_path='.:/usr/local/lib/php') in /home/netkwestie/domains/netkwesties.nl/public_html/editie82/column1.php on line 56