Kees Jan Kuilwijk

EU-richtlijn op komst over privacy op de werkplek

Bedrijfsjuristen verantwoordelijk voor bescherming van persoonsgegevens praten over het algemeen niet met hun collega's die zich bezighouden met de veiligheid van het bedrijfsnetwerk. Misschien hebben zij het wel eens over de Champions League of de benen van de kantinejuffrouw, maar niet over de inhoud van hun werk.

Waarschijnlijk is dat omdat geen van beiden wil weten wat de ander nu eigenlijk precies doet. Dit teneinde de lieve vrede op de werkvloer te bewaren. Veiligheid van netwerken en privacy staan immers lijnrecht tegenover elkaar. Discussies over wat belangrijker is, verzanden al snel in een puberaal welles-nietes.

Het is niet zo vreemd dat sinds 11 september 2001 de Verenigde Staten een beetje genoeg hebben van privacy en meer de nadruk leggen op veiligheid. Niet helemaal terecht, denk ik, maar wel begrijpelijk. Security is er 'hot' en privacy 'out'. Een lawine aan nieuwe wetgeving maakt de bescherming van de persoonlijke levenssfeer in Amerika nog meer een wassen neus dan zij al was in het pre-terroristische tijdperk.

In Europa ligt het anders. 9/11 heeft de voorstanders van meer veiligheid wel wat mondiger gemaakt, maar dat heeft nog niet tot veel concrete resultaten geleid. Weliswaar was het recentelijke overhevelen van vliegtuigpassagiersgegevens naar de VS in strijd met privacywetgeving, maar dat kwam meer door de diplomatieke druk van de regering-Bush, niet omdat wij de achterliggende gedachte nu ineens meer serieus nemen. De privacygemeenschap houdt vast aan haar eisen en blijft een gewillig oor houden bij uitvoerende, rechtelijke en wetgevende macht. Dit tot grote ergenis van de Amerikanen.

In Brussel is inmiddels een begin gemaakt met het ontwerpen van een richtlijn die deze kwestie flink op scherp zal zetten.

Het European Industrial Relations Observatory (EIRO) heeft in augustus een rechtsvergelijkende studie gepubliceerd: New Technology and Respect for Privacy at the Workplace. Het rapport geeft een goed overzicht van huidige wetgeving en rechtspraak op het gebied van de bescherming van de persoonlijke levenssfeer op de werkplaats in EU-lidstaten. Het zal als leidraad dienen voor de eerste voorstellen van de Commissie, wellicht begin volgend jaar.

De studie laat zien dat nog maar een paar lidstaten specifieke wetgeving hebben op dit gebied, maar dat zich wel een aardig beeld begint af te tekenen in de jurisprudentie. Kort gezegd: in de meeste landen heeft een werknemer een basisrecht ('core right') op privacy. In Frankrijk en België bijvoorbeeld houdt dit in dat een werknemer in beginsel voor privédoeleinden mag surfen en e-mailen. Niet de hele dag natuurlijk, maar wel moet hem voldoende tijd worden gegund om even de webkrant te bekijken en naar huis te e-mailen om te vragen hoe het met de baby gaat.

In Frankrijk heeft de rechter in hoogste instantie bepaald dat een werkgever niet de uitgaande en inkomende e-mailberichten van een werknemer mag lezen, ook al heeft hij het gebruik van de computer voor privédoeleinden verboden. In België mag een netwerkbeheerder controleren op de hoeveelheid dataverkeer per computer. Pas als het downloaden van gegevens verontrustend grote vormen aanneemt, mag de werkgever bekijken waar die bytes eigenlijk over gaan.

Zoals vaker in het recht zijn er ook in verschillende lidstaten breed geformuleerde uitzonderingen die de pret kunnen bederven. Het monitoren van een werknemer om redenen van "de bescherming van de economische, commerciële of financiële belangen van de onderneming" klinkt natuurlijk niet best.

Laten we hopen dat de richtlijn wat meer houvast zal bieden. Bijval van de Amerikanen mogen wij natuurlijk niet riskeren.
Warning: include() [function.include]: open_basedir restriction in effect. File(/home/sites/www.netkwesties.nl/web/templates/column_kolomscheider.php) is not within the allowed path(s): (/home/netkwestie/:/tmp:/usr/local/lib/php/) in /home/netkwestie/domains/netkwesties.nl/public_html/editie70/column2.php on line 42

Warning: include(/home/sites/www.netkwesties.nl/web/templates/column_kolomscheider.php) [function.include]: failed to open stream: Operation not permitted in /home/netkwestie/domains/netkwesties.nl/public_html/editie70/column2.php on line 42

Warning: include() [function.include]: Failed opening '/home/sites/www.netkwesties.nl/web/templates/column_kolomscheider.php' for inclusion (include_path='.:/usr/local/lib/php') in /home/netkwestie/domains/netkwesties.nl/public_html/editie70/column2.php on line 42