Anderhalf jaar na de moord op Pim Fortuyn buldert nog altijd het geschut vanuit de virtuele loopgraven. De oogst van afgelopen week: vermeende dierenactivisten en rechtse Kamerleden worden met de dood bedreigd. En de hoofdredacteur van het NOS Journaal waagt zich in een Fortuyn-forum.
Daar was eerst de maker van Groenfront.web-log.nl, ene 'Peter', die schreef dat "moord in sommige gevallen een oplossing is om je idealen te verdedigen".
"De extreemrechtse politicus Pim Fortuyn was een bedreiging voor de idealen voor hen die de natuur een warm hart toedragen. [...] Afgelopen weekend hebben we een bijzondere kaart gestuurd met de namen van alle Leflaven van het Entenwoud. Er is dus niets mis met Volkert, er was juist iets mis met de idealen van Pim."
Dat bericht haalde 'Peter' ijlings weg na meer dan 100 woedende reacties. De reden om te beginnen met de weblog was volgens Peter de sluiting van het gastenboek op de officiële GroenFront-site: "Omdat een aantal rechtse malloten denkt de wereld te verbeteren door thuis achter de pc hun rotzooi te spammen op onze geliefde site."
Leflaven
Maar is 'Peter' echt een medestander van GroenFront, of een rechtse internetter die zich voordeed als milieuactivist, of toch - nu wordt het lastig - een linkse actievoerder die deed alsof hij een rechtse bal was die weer poseerde als een linkse militant?
De Leflaven waarover Peter het had, zijn de actievoerders van GroenFront, die willen voorkomen dat de Efteling in het Entenwoud zijn pretpark uitbreidt. Milieuactivisten kregen in de juridische strijd hierover woensdag hun gelijk bij de Raad van State.
De woordvoerder van de activisten in het Entenwoud, Bastiaan Verburg, houdt vol dat de "maker van de weblog niet tot zijn groep behoort", zo verklaart hij tegenover Netkwesties. "We zijn druk bezig te achterhalen wie hier achter zit. Onze groep is zelf is heel klein. We hebben iedereen op deze weblog aangesproken, maar niemand zegt het te zijn. We zijn het absoluut niet eens met zijn opvatting over de moord. Wij vinden dit opruiing."
Verburg heeft contact gezocht met de beheerder van de gratis weblogdienst Web-log.nl, Joris Leermakers, om de IP-adressen te bemachtigen van de maker van het GroenFront-weblog. Daarmee zouden ze misschien de identiteit kunnen achterhalen.
Leermakers bevestigt een e-mailwisseling met GroenFront, en het doorsturen van enkele mails naar 'Peter'. Maar het IP-adres komt er niet. "Uit privacyoverwegingen kunnen we dat soort informatie niet vrijgeven."
Zelf haalde Leermakers onlangs nog de woede van enkele webloggers op zijn hals, toen hij een onwelgevallige reactie op een weblog zou hebben weggehaald, hoewel hij dat ontkent. De beheerder van Web-log.nl had de GroenFront-weblog "tot eergisteren nog niet opmerkt". "Mijn site is ook maar een lichtelijk uit de hand gelopen hobby," aldus Leermakers, die een paar weken geleden een overeenkomst sloot met Ilse Media.
Maar wie is het?
Enkelen dachten dat het de bestaande GroenFront-activist Peter Polder was. Maar woordvoerder Verburg ontkent desgevraagd. Polder had zelf ook al gereageerd op het weblog dat hij niet de maker ervan was. Leermakers vergeleek bovendien de IP-adressen van de beide Peters en pleitte Polder vrij.
Maar daarmee bleven er voldoende complottheorieën over. De leukste luidt dat het "een amateur-antropoloog zou zijn die een extreemrechts figuur nadoet die doet alsof 'ie een rooie rukbeer is die zich uitgeeft voor een nazi die voor Peter [...] speelt en snel een weblog in elkaar flanst om leven in de brouwerij te brengen in weblog-land." Dat deed het in ieder geval, blijkens reacties als op Kladblog.com: "Een nekschot [voor 'Peter' - red.] is een veel betere optie."
Bezoekers van Indymedia, waar ook veel actievoerders berichten plaatsen, beweerden direct dat de site nep was. "Het is zeer waarschijnlijk bedoeld om (linkse) activisten in een kwaad daglicht te stellen en als poging de samenleving te polariseren."
Leermakers concludeert nuchter: "We zullen waarschijnlijk nooit te weten komen wie het was." Want het GroenFront-weblog is niet meer. 'Peter' trok de stekker eruit. De redenen: "Een enorme massa negatieve reacties, doodsbedreigingen, beschuldigingen over en weer van voor- en tegenstanders van GroenFront, het links en rechts beschuldigen van een hoax te zijn, en de plotselinge aandacht van de pers."
VVD-kamerleden onder vuur
Ook politici, Gert-Jan Oplaat en Geert Wilders, werden met de dood bedreigd. Bij Oplaat gebeurde dat onlangs naar aanleiding van een nepbrief over nertsenfokkerijen op de veganistische site Militant-vegan.com, die inmiddels niet meer bestaat. Actievoerders dachten dat het Oplaat zelf was en werden woedend.
In dat licht is een uitspraak van minister Donner van Justitie deze week in de Tweede Kamer interessant: "De activisten groeperen zich vrij onzichtbaar via internet. Ze zijn tot nu toe slimmer geweest dan wij." Dit beweerde de CDA-bewindsman in een kamerdebat waarin de meerderheid van de volksvertegenwoordigers ervoor pleite om gewelddadig dierenactivisme als 'terrorisme' te bestempelen.
Maghrebonline.nl
Gisteren deed ook een ander VVD-kamerlid, Geert Wilders, aangifte bij de politie na bedreiging met de dood in het forum van de site Maghrebonline.nl. Daar schreef ene Farid26: "Wilders, de figuur waarvan het lijkt alsof hij elke ochtend met de vingers in de stopcontacten zit, moet echt met de dood bestraft worden voor zijn facistische uitspraken over Islam, moslims en de palestijnse zaak!"
Wilders is geen moslimvriend. Deze week lanceerde hij in de Kamer een voorstel om moskeeën die de rechtsorde bedreigen definitief te sluiten.
Ondanks de aangifte van Wilders bleek Mohammed Elmakkaoui, webmaster en voorzitter van de stichting MaghrebOnline, niet op de hoogte van de doodsbedreiging op zijn forum, zo bleek toen Netkwesties hem opbelde. Hij weet dat aan een gebrek aan tijd. Vrijwilligers onderhouden de site, die dagelijks zo'n 300 nieuwe bijdragen trekt.
Elmakkaoui zou het bericht verwijderen en de schrijver ervan eventueel verbannen. "Ik doe dat wel vaker", aldus de webmaster. "Als we een bericht moeten verwijderen geven we die persoon eerst een waarschuwing. Maar als hij herhaaldelijk dingen post die niet kunnen, dan verbannen we hem."
Volgens Elmakkaoui is dat tot nu toe met circa tien forumgebruikers gebeurd, al komen ze wellicht onder andere IP-nummers snel weer terug. Zeker vorig jaar, na de dood van Fortuyn, nam de heftigheid van de uitingen op MaghrebOnline toe. "Tachtig procent van onze bezoekers is autochtoon. Een deel van hen doen zich voor als allochtoon met als doel ons zwart te maken."
De woordvoering van de VVD-fractie wilde niks toevoegen aan de aangifte door Wilders. Of hij nu persoonsbeveiliging krijgt, zoals partijgenote Hirsi Ali vorig jaar, liet de fractievoorlichter in het midden.
Journaal-baas als Gekke Gerritje
De politiek geëngageerde internetters richten hun gifpijlen ook op de media. Journalisten reageren zelden. Dus is het opmerkelijk dat uitgerekend de hoofdredacteur van de belangrijkste nieuwsbron van Nederland zijn criticasters op internet wel van repliek bedient.
Dat doet Hans Laroes, hoofdredacteur van het NOS Journaal, op PimFortuyndiscussie.com. Als forumdeelnemer reageert 'Hans Laroes' op de honderden kritische berichten aan zijn adres.
Is het werkelijk de baas van het NOS Journaal zelf? Antwoord: jawel. Dat liet Laroes afgelopen weekend aan Netkwesties weten vanuit Amerika, waar hij voor een werkbezoek verbleef.
Laroes: "Ik ben uitgenodigd via het gastenboek op onze eigen site, en na aanvankelijke aarzeling - vooral om de soms heftige toonzetting - ben ik op de uitnodiging ingegaan."
In het begin had Laroes nog zo zijn twijfels, schreef hij: "Ik ben toch al Gekke Gerritje dat ik hier meedoe, maar bij een discussie is 't vruchtbaarder (vind ik) om niet meteen elkaar volstrekt onderuit te halen."
Laroes vindt deelname zinvol, gezien de kloof die hij "heeft opgemerkt tussen 'de' journalistiek en een deel van de kijkers". Volgens Laroes wordt er op dit moment in Nederland niet gediscussieerd. "Men schiet louter harde oordelen vanuit de loopgraven op elkaar af."
Zo gaat dat ook in de discussie op Fortuyndiscussie.nl. Veelal richten de forumgasten hun frustraties over het in hun ogen politiek gekleurde NOS Journaal direct op de hoofdredacteur. Laroes in het forum: "Wat ik ook zeg, of wat het Journaal ook doet, het wordt verklaard vanuit de bijbel van de Linkse Kerk."
Ondanks de soms ruwe taal bevalt Laroes het reageren tot nu toe wel. Na zijn Amerika-bezoek pakte hij de laatste dagen de draad weer stevig op. Laroes per e-mail: "Ik ontmoet naast veroordeling ook respect, en dat is al heel wat. Ik ben niet geschrokken, want juist omdat ik weet dat er een groep is die zich niet bij 'de' journalistiek thuisvoelt ben ik de discussie aangegaan."
"Ik probeer uit te leggen dat wij fouten maken (vanzelfsprekend) maar niet fout zijn", vervolgt hij. "Sommige mensen vermoeden samenzweringen: ik neem niet altijd hun uitlatingen en voorbeelden daarover serieus, maar wel hun achterliggende opvatting en emotie."
'Hoernalist'
Veel tijd heeft hij niet om de discussies op internet te volgen. Laroes schrijft ook al regelmatig columns over de gang van zaken op de website van het Journaal. Zijn online activiteiten passen bij het beleid dat hij bij zijn aantreden vorig jaar uitstippelde in het beleidsplan 'Ten Aanval'.
Laroes' deelname aan PimFortuyndiscussie.com leverde tot nu toe al een paar aardige citaten op. Bijvoorbeeld over de financiën van het Journaal: "Een minuut televisie kost, alles bij elkaar bij 't Journaal althans, 430 euro; dat is spotgoedkoop voor een nieuwsorganisatie en de helft goedkoper dan 't pakweg tien jaar geleden was."
En deze: "Hoernalist? Ach, als ik een hoernalist ben is Bram een veelvuldige hoerenloper. Misschien is dit een leuk zinnetje voor hem: publieke omroep, 't is net als een publieke vrouw; 't kost flink wat geld en 't schenkt geen totale bevrediging."
De Journaal-hoofdredacteur sluit niet uit dat hij zich in de toekomst ook mengt in discussies op andere sites, als hij daartoe aanleiding ziet. Over de relevantie van PimFortuyndiscussie.com is de opvolger van Nico Haasbroek duidelijk: "Ben er niet van overtuigd dat deze discussie ergens toe leidt."
Laroes mengt zich tussen het volk, dat bevestigt 'Corneel' op PimFortuyndiscussie.com: "Ik wil slechts aangeven dat U voor mij niet meer van belang bent dan ieder ander hier op dit forum. Al bent U tien keer bobo bij de NOS."
[Tonie van Ringelestijn, 2 oktober 2003]
Warning: include() [function.include]: open_basedir restriction in effect. File(/home/sites/www.netkwesties.nl/web/templates/artikel_kolomscheider.php) is not within the allowed path(s): (/home/netkwestie/:/tmp:/usr/local/lib/php/) in /home/netkwestie/domains/netkwesties.nl/public_html/editie70/artikel3.php on line 98
Warning: include(/home/sites/www.netkwesties.nl/web/templates/artikel_kolomscheider.php) [function.include]: failed to open stream: Operation not permitted in /home/netkwestie/domains/netkwesties.nl/public_html/editie70/artikel3.php on line 98
Warning: include() [function.include]: Failed opening '/home/sites/www.netkwesties.nl/web/templates/artikel_kolomscheider.php' for inclusion (include_path='.:/usr/local/lib/php') in /home/netkwestie/domains/netkwesties.nl/public_html/editie70/artikel3.php on line 98