Radio frequency identification, oftewel RFID
is een methode die bedacht is om logistieke processen te stroomlijnen,
en, uiteindelijk, om geld te besparen. Een product, dat kan
een pak vla zijn of een postpakketje, kan worden voorzien
van een kleine chip die een 512 bytes, een halve kilobyte
en soms meer, aan informatie kan opslaan. De chip wordt op
een 'parasitaire' manier van energie voorzien: het elektromagnetische
veld van het uitleesapparaat is genoeg om de chip tot leven
te wekken zodat de informatie uitgelezen kan worden.
Een RFID-chip, ook wel een AutoId-chip genoemd, is tegenwoordig
in ideale situaties tot ongeveer 5 meter uit te lezen. Een
jaar geleden was dit nog maar 1,5 meter. De prijs van een
goedkoop type RFID chip -in grote hoeveelheden- is ongeveer
dertig cent tot een halve euro. Onder andere Philips
Semiconductor ontwikkelt de chips, onder de naam I-code.
Slimme winkelrekken
Op het Massachusetts Institute of Technology (MIT) is een
voorbeeld gemaakt van een slim winkelrek. Het winkelrek merkt
dat er bijvoorbeeld een pak scheermesjes uit het rek gehaald.
Als dat niet de bedoeling is, wordt er een foto gemaakt van
de dief. Maar ook denkbaar is dat het rek een presentatie
geeft van het product, zodra deze door een klant in de handen
genomen wordt.
Dat het serieuze business is blijkt wel: Ahold heeft zich
kort geleden aangesloten als sponsor, de Amerikaanse winkelketen
Tesco, maar ook Gilette en nog 80 andere sponsors zien wel
wat in de datatags. De Europese Bank denkt in 2005 de chips
in papiergeld te kunnen stoppen: van enige privacy is dan
geen sprake: een overvaller 'scant' u even om te zien of u
niets aan contanten achterhoudt. De politie zet verborgen
scanners in op strategische plaatsen om mensen met verdachte
hoeveelheden cash geld te kunnen aanhouden. De scenario's
en mogelijkheden zijn eindeloos.
Alles wat meer kost dan een pakje kauwgom kan van de identificatiechip
voorzien worden, zodat alle spullen in het winkelwagentje
kunnen blijven zitten en middels een scanpoort kan worden
betaald. Gillette heeft aangekondigd een half miljard van
de chips in te slaan, zodat elk product straks van RFID te
voorzien is.
Critici vinden de RFID-tags echter een slechte ontwikkeling:
een van de grootste problemen is dat de 'tags' niet altijd
uit te zetten zijn. Ze worden actief zodra er een lezer in
de buurt is. Nu kan een chip op slechts anderhalve meter worden
uitgelezen, maar critici zoals CASPIAN,
een organisatie die het verzamelgedrag van winkelketens kritisch
volgt, denkt dat straks anders gaat. 'Het is straks niet langer
mogelijk om nog te ontsnappen aan de koude, ijzeren greep
van de marketeer en zijn surveillancemethodes', aldus CASPIAN.
Wie denkt dat het gaat om een echte chip, zoals de primitieve
beveiligingsstickers op veel producten, heeft het mis: de
chip zelf is net zo groot als een halve korrel zand, even
zelf 'uitbouwen' is bijna niet mogelijk. Hoewel een magnetron
wel uitkomst biedt: elektronische circuits kunnen slecht tegen
hoogfrequente straling.
Volgens een columnist van Cnet
zijn RFID-chips te omschrijven als 'big brother in little
packages', hij denkt dat er een wereld ontstaat zoals in de
film Minority Report, waar reclamezuilen tegen je beginnen
te blaten omdat ze zien dat je in een GAP-trui loopt.
Om aan de critici tegemoet te komen heeft Gillette gezegd
dat kassa's met een speciaal apparaat worden uitgerust dat
de tags buiten werking kan stellen. Het AutoID-Center, dat
aan de specificaties van de chip werkt, raadt aan dat er een
speciale 'kill-switch' op de chip gezet wordt: door het veranderen
van een bitje van 1 naar 0 zou de chip voor altijd moeten
zwijgen.
De ontwikkelaars van het MIT lijken er niet op te vertrouwen
dat een dergelijke specificatie ook altijd zal worden uitgevoerd
door de chipsfabrikanten. De onderzoekers gaan er vanuit dat
het over een aantal jaar een ware kakofonie van signalen zal
zijn in de straten en in winkels, rondom het uitleesgebied
van de RFID-lezer. Ze hebben kortgeleden speciale managementsoftware
gemaakt, zodat het voor de persoon achter de uitlezer allemaal
wat overzichtelijker wordt.
(zie ook het filmpje
van de proefopstelling, gebouwd voor Gilette)
[AW, 23 januari 2003]
