Thomas J. Boschloo betracht een ietwat vileine vorm van mildheid aangaande de veiligheidsdiensten:

Ach, wat is gevaarlijk! Ze kunnen je niet martelen of zo en het ergste wat je kan overkomen is dat je voor een leuke baan niet in aanmerking komt omdat je te 'gevaarlijk' bent. Je moet je natuurlijk ook bedenken dat medewerkers van de AIVD ook mensen zijn, en zoals de meeste mensen dus niet zo slim vergeleken met 'ons' (de hackers en dergelijke met een creatieve en inventieve geest). Ik zou er bijvoorbeeld nooit willen werken en ik neem aan dat dit voor veel vrije geesten geldt. Informatie moet vrij zijn immers, is het niet?

Edwin Brouwer meent dat burgers niet nadenken over de gevolgen van hun roep om meer veiligheid:

De overheid lijkt gevaarlijker te worden. Dit is overigens wel het gevolg van de druk van het m.i. overtrokken gevoel van onveiligheid onder burgers, wat in dit en andere landen meer bevoegdheden uitlokt voor diensten die zich bezighouden met het tegengaan van gevaren.

Een groot deel van de burgers houdt volgens mij momenteel te weinig rekening met de mogelijke consequenties van het inleveren van vrijheden om maar aan het veiligheidsgevoel tegemoet te komen. Naast veiligheid zouden burgers daarom ook bestendiging van overheidswaarborgen op het gebied van de privésituatie moeten eisen die wettelijk verankerd zijn. Uitbreiding van parlementaire controle is evident en van groot belang, maar ik zou niet alleen een rol willen toebedelen aan de wetgevende macht.

Thomas J. Boschloo maakt zich geen illusies:

Ach, Edwin, weet je wat het is, je houdt het gewoon niet tegen. De inlichtingendiensten zijn gewoon te sterk voor peopletjes als ons om tegen te vechten. Kinderporno op je computer planten kunnen ze al lang, of het nu wettelijk geregeld is of niet.

Edwin Brouwer blijft optimistisch:

Wat we niet hebben kunnen tegenhouden is dat er een beveiligingsnetwerk om het wereldwijde netwerk is heen gebouwd. Waar we voor kunnen pleiten is om de veiligheid (betrouwbaarheid van informatie) te versterken door haar aan te vullen met informatie of te ontdoen van misinformatie vanuit de ingezetene, gewaarborgd door het rechtsstelsel met allerlei juridische mogelijkheden voor de burger. We kunnen bovendien onze inbreng leveren over nut en noodzaak en reikwijdte zodat verantwoordelijke personen (bewindslieden, burgemeesters en wethouders, provinciale en andere regionale of wereldbestuurders) zien waar redelijker- en menselijkerwijs grenzen liggen van een beveiligingssysteem. Regeerders kunnen dan anticiperen, en hun democratische organen kunnen daarop controleren.

PB plaatst, tot slot, een kanttekening bij het slot van Rodriguez' artikel:

Ook in zogeheten meer democratische landen zijn tal van voorbeelden bekend van destabiliseringscampagnes door geheime diensten. In Duitsland leefden hardnekkige geruchten over connecties tussen veiligheidsdienst en de Rote Armee Fraktion; in België zijn overtuigende argumenten aangevoerd voor de directe betrokkenheid van de overheid bij de CCC en de Bende van Nijvel; in eigen land waren er begin jaren 90 enkele onopgehelderde (pogingen tot) bomaanslagen die in de richting van de milieubeweging zouden moeten wijzen en zijn meerdere voorbeelden voorhanden van inlichtingendiensten die wapens probeerden te slijten binnen radicaal-linkse kring.

Dus laten we niet denken dat het "bij ons allemaal wel meevalt" en dat we slechts een voorbeeldfunctie hebben te vervullen tegenover minder verlichte naties.

[BK, 21-11-2002]