NU.NL VERSUS ANP: ORDINAIRE CONTRACTBREUK?
De zaak Nu.nl versus persbureau ANP wordt in veel opzichten vergeleken
met de 'beruchte' Kranten.com zaak. Nu.nl verspreidt directe links naaar haar
artikelen (dieplinks) naar bijna 1.500 sites en zegt dat het om een principekwestie
over linken gaat. Volgens het ANP is het echter een ordinaire contractbreuk. Waar
liggen de pijnpunten.
Ilse en ANP hebben ruzie. Nieuwssite Nu.nl, onderdeel van Ilse mediagroep kaapt
volgens het ANP nieuwskoppen, geeft ze gratis weg aan potentiële klanten, en dat
terwijl ANP hier geen cent voor krijgt. Sterker nog, met de overname van het Internetpersbureau
(IPB) door het ANP is het schamele bedrag van 3.000 euro per maand voor het nieuws
van ANP overeengekomen. Nu.nl maakt nauwelijks nog eigen nieuws, en is een veredelde
gratis ANP 'newsfeed'. Zelfs de belofte dat nieuwskoppen 'bewerkt' worden zodat
ze niet langer een mogelijke auteursrechtenschending veroorzaken, komt Nu.nl niet
na. Zit Nu.nl voor een dubbeltje op de eerste rang?
Het gaat om de beperkingen die ANP aan Nu.nl heeft opgelegd, de belangrijkste:
het nieuws mag Nu.nl niet zelf doorverkopen. De uitgever, Ilse Media van Sanoma
Tijdschriften, is zelfs verplicht om geinteresseerde klanten zonder omhaal naar
ANP door te verwijzen.
Iedereen met zelfs een heel klein beetje verstand van internet kan natuurlijk
zelf weblinks naar Nu.nl maken op een willekeurige homepage, daar is Nu
op uw site dat Nu.nl daartoe aanbiedt niet nodig. Het ANP zal daartegen geen
bezwaren koesterren, maar wel tegen de 'industriële' manier waarop Nu.nl websitebeheerders
in staat stelt om automatisch het allerlaatste nieuws op een website te plaatsen.
Elke 15 minuten de laatste nieuwskoppen gratis op een website, welke sitebeheerder
wil dat nu niet? Wie op de nieuwskoppen klikt, komt automatisch bij de website
van Nu.nl uit. Het voordeel voor Nu.nl is verkeer, verkeer en nog meer verkeer.
Ook internetprovider Freeler dacht er zo over, zegde het - duurdere - contract
met het ANP op en verweefde de gratis nieuwskoppendienst van Nu.nl in haar eigen
internetportaal. Nu zijn weliswaar alleen nog de koppen op Freeler te lezen, maar
blijkbaar is dat geen enkel bezwaar voor de ING-dochter die zuinig aan moet doen.
Nu.nl biedt de nieuwskoppen aan in allerhande formaten; een java-applet (zie
hieronder) voor kant-en-klaar gebruik en halffabrikaten voor serieuzere webdevelopers
in XML en RSS-formaat. Daarnaast kan een gebruiker kiezen uit verschillende feeds,
zoals sport, achterklap of internetnieuws. Volgens Nu.nl maken zo'n 1425 websites
in Nederland gebruik van deze dienst. Het aantal intranetten dat profiteert van
de nieuwskoppen is onbekend. Op de speciale Deeplinkpagina
van Nu.nl zijn de koppen te vinden.
Zie hieronder de scroller in actie:
Het ANP heeft een dienst die daar veel op lijkt, Sitecast geheten. Het aantal
koppen dat ANP levert is iets beperkter, en de drempel is wat hoger. Volgens het
ANP maken 4.000 websites gebruik van deze dienst, maar dat is zwaar overdreven,
Wie bij Sitecast de directory van gebruikers doorploegt komt vooral rommel tegen;
pornosites en hobbysites waar de ANP-nieuwsfeed alweer van lijkt verdwenen. Volgens
de pleitnotities van de ANP-advocaat Josris van Manen van De Brauw Blackstone
Westbroek is Sitecast een direct gevolg van het succes van de nieuwskoppendienst
van Nu.nl. Het ANP verkoopt liever het hele nieuwsw.
Volgens ANP bedrijft Nu.nl 'content syndication', dat wil zeggen in feite
overdracht van berichten aan anderen. Dat gaat een stuk verder dan alleen het
doorsturen van nieuwskoppen, en is dus contractueel verboden. De ANP-advocaat
haalt zelfs hobbywebsite Smallzine erbij om zijn gelijk te bewijzen.
Met een principi&ële linkzaak heeft het niet zoveel te maken. Het ANP heeft
flink geklungeld met het contract: abusievelijk werden zelfs basale zaken zoals
de bedrijfsnaam verwisseld.
Voordat vorig jaar een nieuw contract werd getekend, moest Nu.nl de keuze maken tussen 5 portaldeals waarop content mocht
komen te staan, of een nieuwstikker. Nu koos uiteindelijk voor een contentdeal
met MSN en de voorwaarde 'geen tikker' werd uit het hernieuwde contract gelaten,
zo valt tenminste te lezen in de pleitnotities.
Uiteindelijk was het Nu.nl die ANP afgelopen week voor de rechter daagde.
ANP dreigde na een email-battle tussen uitgever Bert Wiggers van Nu.nl en Asha
Narain, de cheffin van ANP Nieuwe Media, om 'de stekker er dan maar uit te trekken':
geen levering van nieuws meer per 31 oktober. Dat was reden voor Nu.nl om zelf
de aanval te openen, de media in te schakelen en grote ophef te maken als zou
ANP Nu.nl het fundamentele recht ontnemen om zelf links aan te bieden, zoals Kranten.com
dat bij wet wel is toegestaan.
Uit de rechtbankstukken blijkt dat de zaken iets genuanceerder liggen dan
bij de zaak Kranten.com. Zelfs zou ANP er in slagen om Nu.nl te verbieden om een
tikker met nieuwskoppen aan te bieden, verloren klanten zoals Freeler krijgt ANP
nooit meer terug.
Het lijkt niet aannamelijk dat de rechter in het vonnis enkel de vraag zal
beantwoorden of het hyperlinken op deze wijze juist is. Talloze voorbeelden op
het internet tonen aan dat dit gewoonte is geworden.
Het gaat veel meer om de contractvoorwaarden: schendt Nu.nl die met het aanbieden
van koppen van ANP-artikelen aan derden?
Ook voor een bevestigend antwoord op de laatste vraag lijkt Nu.nl niet echt
bevreesd. Ze moeten dan het actief aanbieden van koppen bij derden staken, maar
houdt wel het goedkope ANP-nieuws. bovendien is de vraag of de rechter zal bevalen
dat Nu.nl van de ruim 1.400 klanten eist dat die stoppen met het gebruik van het
script.
Immers, het staat derden, vanwege de uitspraak in de zaak Kranten.com volledig
vrij om een 'headline ripper' te bouwen die koppen verzamelt op basis van Nu.nl
berichten. In een audio-interview met Planet Multimedia beaamt uitgever Wiggers
dit.
Zo zou Nu.nl op een gehaaide manier bijvoorbeeld Kranten.com kunnen vragen
om precies dezelfde 'deeplink' pagina voor ze te maken, alleen op een andere website,
ANP kan hier niets aan doen.
Wat de zaak interessant maakt is bovendien de vraag of de rechter mee zal
gaan in de bewering van de Nu.nl advocaat: heeft het ANP een monopoliepositie
op internet? Volgens Nu.nl zou ANP namelijk nooit 'de stekker' uit de dienstverlening
mogen trekken omdat het voor Nu.nl vanwege de vermeende monopoliepositie niet
mogelijk is om elders nieuws te betrekken.
Uitspraak
kranten.com
Op 13 november 2002 zal de rechter uitspraak doen in de zaak Nu.nl
versus ANP.
[AW, 7-11-2002]
