CARNIVORE PERSONAL EDITION: AFLUISTEREN VOOR IEDEREEN
Carnivore, het afluistersysteem van de FBI voor internet en
netwerken van de FBI is eigenlijk een 'dummed down' versie van
de gereedschappen die systeembeheerders al 20 jaar gebruiken.
Voor wie daar geen genoegen mee neemt, is er nu iets beters: Carnivore
Personal Edition. Installeer Carnivore PE op je pc en gegarandeerd
dat je goed en smaakvol wordt afgeluisterd.
De makers van Carnivore PE beloven dat het programma beter is
als het Carnivore systeem van de FBI zelf. En inderdaad, het doet
alles wat het belooft, het luistert al het packetverkeer op het
lokale netwerk af, en verstuurt dit naar 'cliënten'. De cliënten
zijn kleine programma's die de alle netwerkdata opvangen en omzetten.
Klinkt aardig, maar wie wil er nu vrijwillig een afluisterprogramma
op een pc zetten?
Het afluisterapparaat blijkt bij nadere inspectie niet te zijn
uitgebracht door een overheidsinstelling, maar door een groep
mediakunstenaars. De groep met de naam Radical
Software Group (RSG) maakt zeker geen grapje met Carnivore
PE. Het systeem werkt echt, en wordt van Berlijn tot New York
tentoongesteld in musea. De zogenaamde cliënten worden door andere
internetkunstenaars gemaakt. Ze komen niet zozeer overeen in het
afluisteren maar vooral in het gebruik van data van een netwerk
als 'input' voor vloeiende, bewegende beelden. Het is, zoals dat
heet 'conceptuele kunst'.
Voor de echte rechtgeaarde Netkwestieslezer is het installeren
van een afluistersysteem mentaal vast een brug te ver. Maar de
redactie waagde zich wel aan de proef, het risico lopend dat het
FBI-agenten vermomd als kunstenaars betrof. Carnivore PE werd
notabene een aantal weken na de 9/11 aanslagen als Linux-programma
in omloop gebracht. Een Windowsversie volgde later.
Carnivore PE bestaat uit twee delen; het programma dat de basis
vormt voor alle afluisterpraktijken, en de 'cliënts', de kleinere
programmaatjes die de afgeluisterde data ontvangen en verwerken.
Het handjevol cliënts dat nu beschikbaar is, zijn gemaakt door
andere webkunstenaars, maar omdat het geheel open source is, staat
het iedereen in principe vrij, om zelf een cliënt te maken.
Het programma wordt omschreven als 'conceptuele kunst', in eerste
instantie lijkt het programma zo conceptueel dat een juiste werking
niet nodig blijkt, maar na flink doorzetten en vele neigingen
het ding weg te gooien onderdrukkend, lukt het toch: de computer
is voorzien van een versie van Carnivore 'The Real Thing'. Alle
packets aan internetverkeer die vanaf de pc naar internet stromen
worden grafisch en in alle mogelijke vormen weergegeven. Het 'werkt'.
In de praktijk doet Carnivore PE niets anders dan echt dataverkeer
in mooie schema's en vloeiende beelden weergeven; prettig om naar
te kijken, maar meer dan een kunstuiting is het dus niet. Het
doet het meest denken aan een leuke screensaver of 'visualisatie'
zoals deze in Mediaspeler en Winamp te vinden zijn.
Teleurstellend voor echte spionnen dus; dat het niet zomaar
mogelijk is om andermans pc af te luisteren. Alleen het eigen
kantoornetwerk mag mee doen. Het 'afluisteren' beperkt zich tot
het grafisch weergeven van het internetverkeer, de inhoud van
mailtjes ontvouwt zich niet voor onze ogen. Maar in de uitleg
van de makers wordt er op gewezen dat het wel mogelijk is zelf
clients te programmeren, een handige hacker kan Carnivore PE dus
wel voor andere doeleinden gebruiken.
Maar in principe doen de Carnivore PE clients niets anders dan
de data weergeven als een pulserende stippen of een rijdende autootjes
of draaiende wereldbollen.
Echt afluisteren, het verkrijgen van nuttige informatie, is
uiteindelijk niet de bedoeling van de makers: 'Ons doel is om
een nieuwe manier uit te vinden hoe men met data surveance kan
om gaan. Iets dat breekt met het held/terrorisme dilemma, maar
ons laat dromen over een toekomstig nut van 'networked data'.
Zo is de verklaring van de makers.
Een speciale installatie reist de hele wereld af, en luistert
in galerieën en musea tijdelijk het internetverkeer af. In de
wereld van mediakunst doet Carnivore het goed. Carnivore PE won
al enkele prijzen en werd getoond op onder andere het Berlijnse
Transmediale en het Ars
Electronica 2002 een Oostenrijks festival.
De makers konden we niet zo snel aan de telefoon krijgen. Zo
weten we nog steeds niet precies wat- en of- Carnivore PE nu aan
data 'de wereld' in stuurt, ook weten we niet wat er na verwijdering
van de software in de Windows directory is overgebleven, voor
zover dit mogelijk is. Die blijvende paranoia beschouwen we maar
als uniek onderdeel van de beleving van dit kunstwerk.
Voor wie hobby- of beroepsmatig in afluisteren is geïnteresseerd
is Carnivore PC in ieder geval een leuk zomerspeeltje.
[AW, 19 juli 2002]
Links:
homepage
van Carnivore PE
Thuispagina
van Carnivore corporate edition, de DCS1000
Transmediale
kunstfestival te Berlijn.
