FORUM: KLOKKENLUIDERS BEDREIGEN DE PRIVACY
De redactie van Netkwesties ontwaarde een mooi dilemma. Sites met onthullingen van vermeende missstanden vormen een fraai burgerrecht. Daar staat echter tegenover dat ze buiten de wettelijke macht om tot veroordeling kunnen komen, en dat tast de privacy aan, toch? De lezers waren daar niet bang voor, zij kozen de kant van de klokkenluider.
Thomas J. Boschloo vindt dat het recht van de klokkenluider zwaarder weegt dan dat van de beklaagde:
De geijkte reactie is: "Ik weet wie het zegt, als het nou iemand was die bij zijn volle verstand was had ik het erger gevonden". Niet dus! Over mij zeggen ze ook van alles op internet. Ik kan er alleen maar om lachen. De kunst van het gebruik van internet is je bewust zijn dat niet alles wat je er leest ook waar hoeft te zijn. Verder vind ik dat klokkenluiders ook het recht op anonimiteit zouden moeten hebben om zichzelf te kunnen beschermen. En het liefst technisch afgedwongen anonimiteit zoals bij het nu opgedoekte Freedom network van Zero Knowledge zodat zelfs tegen de meest martelgrage veiligheids diensten kan worden gelekt..
Ook een klokkenluider heeft volgens mij namelijk recht op privacy. Klokkenluiders zijn namelijk belangrijk voor het goed functioneren van de overheid en van de samenleving. Het recht van de Klokkenluider weegt voor mij zwaarder als het recht van de beklaagde omdat de klokkenluider in de meeste gevallen het slachtoffer is of voor mogelijke slachtoffers opkomt.
Henk de Boer pleit voor bescherming van de klokkenluider:
Je zou dit als dilemma kunnen zien wanneer de zaak er altijd zo zwart/wit uit zou zien. Dat is in werkelijkheid natuurlijk nooit het geval en we moeten heel erg oppassen wanneer we dit soort vermeende tegenstellingen juridisch dicht wensen te timmeren. Dan krijgen we een onleefbare samenleving die niets meer van doen heeft met het begrip democratie maar die wordt geregeerd door advocaten, de waan van de dag en door onzichtbare machten.
Ik las ooit een sf-verhaal waarin een maatschappij werd beschreven die door slechts twee wetten werd bepaald: je mocht een ander niet in zijn vrijheid belemmeren en die ander mocht zich niet te snel in zijn vrijheid belemmerd voelen. Nu lijkt dit nogal utopisch, maar er zit voor mij wel een belangrijk element in en dat is het begrip redelijkheid. Is die werkelijk zoek dan blijft het dweilen met de kraan open.
Absolute privacy bestaat er natuurlijk niet. Ieder normaal mens leeft temidden van anderen en laat wat betreft zijn handel en wandel een meer of minder zichtbaar spoor na. Een klokkenluider is niet iemand die een willekeurige persoon eruit pikt en op straat luidkeels gaat roepen 'moet je die eens zien'. Hij tracht integendeel een misstand aan de kaak te stellen en zal dit naar ik aanneem pas doen na een redelijke zekerheid daarover te bezitten.
Een absolute anonimiteit maakt zijn zaak echter niet bepaald sterk en misschien moeten we daarom een onafhankelijk instituut zoals een ombudsman inschakelen om daar naam en toenaam te deponeren. Met als restrictie dat uitsluitend bij bewezen laster of andere strafbare handeling deze informatie mag worden vrijgegeven. Zoals de zaak nu ligt is een klokkenluider bijna altijd de klos en dat is onrechtvaardig en zeker ook onmaatschappelijk.
Emile van Bergen is niet zo bang voor de gevolgen van anonieme beschuldigingen door een klokkenluider:
Ik zie het probleem eerlijk gezegd niet zo. Het burgerrecht dat ieder het recht geeft om zijn of haar mening publiek te maken leidt toch niet automatisch tot een veroordeling? De publieke opinie past zeker niet altijd hoor en wederhoor toe,
maar het lijkt me sterk dat iemand onherstelbaar beschadigd kan worden door één anonieme klokkenluider.
Een anonieme betichting van een misstand richt inderdaad de aandacht op de persoon wiens handel en wandel aan de kaak wordt gesteld. Maar de aandacht op iets of iemand vestigen is nog geen veroordeling. Het lijkt me dat tegen aandacht in principe altijd wel voldoende verdediging tegen mogelijk is, zeker als er niets aan de hand is.
Dat er altijd mensen zullen zijn die er liever voor kiezen om in het zicht van de feiten liever een sensationeel schandaal te geloven, bewijzen de verkoopcijfers van de Story en de Prive.
Het lijkt me echter veel te ver gaan om daarom dan maar het recht in te perken om in anonimiteit een mening over een persoon of organisatie publiek te maken.
Zonder bewijzen is een anonieme verdachtmaking "maar een mening", om onze prins even uit zijn verband te citeren.
Het zou misschien wel aardig zijn als een persoon een pro-forma smaadproces tegen de klokkenluider zou kunnen voeren. De laatste kan wegens zijn anonimiteit weliswaar niet bestraft worden, maar het geeft in ernstige gevallen waarbij 'bewijzen' worden aangevoerd, de rechter de mogelijkheid om deze te wegen en eventueel de naam van de beschuldigde alsnog te zuiveren.
Cristina Canton wijst beschuldigend naar de medische stand:
Niks te maken met de privacy. Medisch specialisten staan blijkbaar BOVEN de wettelijke macht. Het is daarom voor patienten gerechtvaardigd om BUITEN de wettelijke macht te treden omdat zij hun gelijk niet kunnen halen via de reguliere kanalen. Ziekenhuizen en artsen hebben voldoende resources om een patient zowel geestelijk als financieel aan de grond te nagelen. Zij procederen liever 5 jaar dan hun ongelijk toe te geven.
Het Medisch Tuchtcollege is er zogenaamd om medische misstanden aan de kaak te stellen. Klinkt heel mooi, alleen jammer dat er medisch specialisten oordelen over medisch specialisten. In het weekend op de golfbaan sluiten de heren artsen wel een akkoordje en de patient kan stikken.
Daarom heb ik groot respect voor de heer Rotgers uit Rotterdam. Iedereen die onrecht is aangedaan zou dit moeten doen, dan zijn we eindelijk verlost van de 'ja dokter, nee dokter' cultuur.
Peter Rotgers sluit zich daar bij aan. 'Nederland is op medisch gebied absoluut geen democratie':
De vrijheid van meningsuiting beperken??? Lijkt me geen goed idee.
Er is hier geen sprake van een veroordeling buiten de wettelijke macht om. De rechterlijke macht is continue aanwezig en daar kan altijd een beroep op worden gedaan.
Mijn "verhaal" is alleen maar mijn verhaal. Er zijn duizenden mensen in Nederland die rondlopen met vergelijkbare verhalen over misstanden in de medische wereld en bij de verzekeringsconcerns.
Dat ik voor "mijn verhaal" Internet nodig heb is eigenlijk een schande. In een beschaafde democratie zou er toch ergens een stukje overheid moeten zijn waar je op zou moeten kunnen vertrouwen.
Nu zullen er wel reacties komen over het "Medisch Tucht College", de "Onafhankelijke geschillencommissies van de ziekenhuizen", de "Inspecteur van de Gezondheidszorg", enz, enz. Wacht maar tot je er zelf mee te maken krijgt. Dan zal ook jij weten dat Nederland op medisch gebied absoluut geen democratie is.
[ 27 juni 2002]
