GPRS ZET TWEEDELING INTERNET IN GANG
Vandaag introduceerde KPN de GPRS-internetdienst I-mode in Nederland. Voor onderling GPRS-verkeer blijken telecomaanbieders een onderling netwerk te hebben opgetuigd onder een apart .gprs-domein en root-server, met Amsterdam als centrum. Dramatisch geformuleerd: het is uit met 'Het Internet'.
Een lezer van Netkwesties uit de omgeving van Surfnet gaf zijn verbazing over een ontstaan van een apart internet door aan Netkwesties. Even verbazingwekkend als het feit zelf, is het onopgemerkt blijven ervan, terwijl er al geruime tijd open documenten over bestaan.
Echter, ook op de site van domeinnaamorganisatie Icann is in schaarse publicaties over GPRS geen spoor van verontrusting te bekennen. Het is kennelijk niemand opgevallen, terwijl het om een wezenlijke stap gaat.
Job Witteman, directeur van de Amsterdam Internet Exchange (AMS-IX), ziet geen groot probleem met de extra uitwisseldienst voor mobiele aanbieders: 'Er is hierdoor geen sprake van een nieuw internet. De mobiele aanbieders kiezen op ons technisch platform voor een eigen onderlinge eigen uitwisseling.'
Remco Pasman, director Mobile Development van KPNQwest in Hoofddorp bekent echter: 'Er is inderdaad grote kans dat er een tweedeling in Internet ontstaat.'
De feiten
AMS-IX heeft 's werelds eerste mondiale uitwisseldienst voor mobiel dataverkeer, een GPRS roaming Exchange of GRX, afgesloten. Er is aan het reeds bestaande platform waar ISP's al jaren ondeling hun verkeer uitwisselen een virtueel platform (V-Lan) toegevoegd waar de
carriers, ten behoeve van de mobiele service providers, IP-verkeer uit wisselen (roaming). Beide V-Lans zijn compleet gescheiden; er is geen koppeling tussen het reguliere internet V-Lan en het GRX V-Lan.
Witteman: 'Het gaat om een part V-Lan dat de mobiele aanbieders met elkaar hebben, en een lijn tussen dit V-Lan en het gewone exchange-platform.'
Volgens Witteman is dat een verstandige stap van de mobiele aanbieders: 'Ze kwamen aanvankelijk bij ons kijken hoe onze exchange functioneerde, met het doel om die te kopiëren voor een eigen onderlinge dienstverlener. Wij hebben toen aangeboden om dat ook op ons te nemen.
AMS-IX is niet zozeer op extra inkomsten uit, want AMS-IX heeft geen
winstoogmerk. De reden voor ons om deze service aan te bieden, is omdat de
doelstelling van AMS-IX is: het faciliteren van inter-connectiviteit tussen
de aangesloten partijen. Aangezien vrijwel alle deelnemers aan deze
GRX-exchange al lid waren van AMS-IX, was het een relatief simpel uit te
voeren uitbreiding van onze dienstverlening naar onze bestaande leden.'
Internationaal GPRS-verkeer is nu nog gering, maar weldra zullen volksstammen zakenlieden met laptops in het buitenland lokaal inbellen en van GPRS voor dataverkeer gebruikmaken, terwijl jongeren met I-modeachtige gadgets de Europese kusten onveilig maken. Bovendien is nu al bepaald dat hetzelfde platform ook gebruikt zal worden voor UMTS.
In dat geval gaan de data niet lokaal het net op voor uitwisseling, maar gaan ze naar Amsterdam en worden daar doorgegeven aan het mobiele net waarbij de 'buitenlander' abonnee is. Dat lijkt een omweg.
Witteman: 'Dat is een waanzinnige omweg, maar dat is inherent aan de bestaande afspraken voor roaming van spraakverkeer tussen gsm-aanbieders. Het alternatief voor hen was directe onderlinge uitwisseling van dataverkeer via vele vaste, vaak internationale verbindingen, wat veel duurder zou zijn.'
In sommige gevallen zijn er wel directe verbindingen, bijvoorbeeld tussen dochters van Vodafone in de wereld, terwijl ook KPN Mobiel en E-Plus hun I-modeverkeer hoogstwaarschijnlijk rechtstreeks met elkaar uitwisselen.
Het zou dan om vele overeenkomsten gaan, want enkel al in de genoemde AMS-IX GPRS-dienst participeren onder andere Aicent, Belgacom, Cable & Wireless, Carrier1, Comfone/Infonet, Deutsche Telekom, Ebone, Energis. France Telecom, Global Crossing, KPNQwest, Sonera/Equant, Telecom Italia, Telenor, Telia en WorldCom.
KPN zien we in dit rijtje niet, maar KPN neemt de GRX-dienst af van haar (nu nog) deelneming KPNQwest, die op haar beurt de internationale connectiviteit regelt.
KPNQwest was een belangrijke initiatiefnemer voor de overeenkomst. Projectleider voor dit initiatief was dan ook de genoemde Remco Pasman. KPNQwest is de grootste pan-Europese datavervoerder van Europa geworden, en wilde ook een stuk van het mobiele dataverkeer pakken. 'Dit was een mooie gelegenheid om ons te positioneren als mobiele backbone provider.'
KPNQwest speelde in op de principiële beslissing van de mobiele aanbieders om een part .gprs-domein te stichten buiten het internet om.
Was het niet beter geweest om dat de mobiele aanbieders in eigen land bij hun Internet Exchange het dataverkeer zouden afleveren en ophalen?
Pasman: 'Dat is de juiste vraag en een veel gestelde vraag, maar het was uiteindelijk de uitdrukkelijke wens van de GSM-Association om een gesloten netwerk op te zetten. Dat bood de beste garantie voor kwaliteit en vooral veiligheid.'
Er was een derde factor in het spel, die niet zo hardop wordt uitgesproken: met GPRS is veel meer geld te verdienen en de GSM-aanbieders houden deze stromen liever zoveel mogelijk in eigen kring. De prijzen per MB verkeer zijn voor mobiel verkeer veel en veel hoger dan voor vast verkeer.
In een PDF-document bij Comfone is open te lezen welke overwegingen een rol speelden bij de keuze voor een apart .gprs-domein. De mobiele aanbieders, de telco's, willen wel graag gebruikmaken van al het ontwikkelwerk dat voor internet is gedaan, met bijvoorbeeld DNS-servers, maar willen dit voor een gesloten eigen omgeving aanwenden.
Ze hebben er, zo valt op dia 25 te lezen, niet veel trek in om onderworpen te worden aan domeinnaamorganisatie Icann. En met een :-) wordt vastgesteld dat er sprake is van misbruik van het woord 'root' voor de eigen domeinserver op .gprs. Er wordt voorgesteld om snel te handelen om te voorkomen dat de Icann met een eigen mobiel Top Level Domain zal komen, maar ter geruststelling wordt gezegd dat de Icann erg traag is.
(Het is niet uitgesloten dat na deze publicatie dit document off line wordt gehaald.)
Tariefdiscussies
Met de overeenkomst van Amsterdam is afgesproken dat de telecomaanbieders vooralsnog met gesloten beurzen data uitwisselen. Maar de toename van het verkeer zet dit op losse schroeven.
Witteman: 'Het is de oude peering-dicussie die we ook van ISP's kennen.'
Pasman: 'Inderdaad ontstaan nu de discussies of de uitwisseling van verkeer met gesloten beurzen moet plaatsgrijpen.'
Met GPRS en UMTS zullen de telecombedrijven gezien hun investeringen en schulden moeten vechten om de datatarieven op peil te houden vanwege noodzakelijke inkomsten, terwijl ze tegelijkertijd de markt moeten ontwikkelen voor een hoge omzet.
In elk geval is duidelijk dat de tijd van 'Het Internet' voorbij is. Er ontstaat een eigen mobiel internet, dat groot zal worden. Maar ook is de deur geopend naar andere entiteiten die menen dat ze beter een eigen netwerk kunnen opzetten met een eigen rootserver.
Zo is China daarmee bezig, maar daar komen we later op terug.
En de Icann en de Verenigde Staten lijken geen dam op te werpen. Niemand steekt zijn vinger op...
[PeO, 4 april 2002]
