DOOD VAN EEN HACKER
In 1998 werd de geniale Duitse hacker Boris Floricic dood aangetroffen in een park. Zelfmoord, zo concludeerde de politie. Maar ruim drie jaar later blijven familie en andere hackers volhouden dat hij is vermoord. Zij hebben nu een site opgezet om hun overtuiging te onderbouwen.
Zonder twijfel was Boris Floricic, alias 'Tron', een van de briljantste hackers uit de Duitse scene. Hij was cum laude afgestudeerd op data-encryptie en leek een veelbelovende carrière tegemoet te gaan. Niet dat hij daar veel om gaf: hij woonde bij zijn moeder thuis in Berlijn en verdiende net genoeg om af en toe een nieuwe computer te kopen.
Boris' grote specialiteit was telefonie. Al menige telefoonkaart had hij gekraakt. Zijn onbedwingbare nieuwsgierigheid ging zelfs zover dat hij een keer 's nachts een complete telefooncel had ontvreemd en thuis had opengehaald om de werking ervan te doorgronden. Om argwaan bij de politie te voorkomen had hij de cel nog dezelfde nacht met een huurauto weer teruggezet en aangesloten.
Verdwijning
Boris leidde een schijnbaar zorgenloos leventje, totdat hij op zaterdag 17 oktober 1998 's middags even het huis verliet om naar de brievenbus te gaan. Hij vertelde zijn moeder dat hij zo weer terug zou zijn. Zijn laptop liet hij gewoon aan.
Maar hij kwam nooit meer terug. Vijf dagen later troffen toevallige passanten zijn stoffelijk overschot aan in een park. Hij was opgehangen aan zijn eigen broekriem.
Een zelfmoord, zo dacht de politie na een jaar onderzoek. Afgezien van de riem waren verder geen sporen van geweld te bekennen. Ook later onderzoek leverde geen concrete aanwijzingen op dat de 26-jarige hacker zou zijn vermoord.
Toch bleven nog veel vragen onopgelost. Zo bleek uit een lijkschouwing dat Boris waarschijnlijk nog vier dagen na zijn verdwijning had geleefd. Maar volgens andere aanwijzingen moest hij al op zondag 18 oktober het leven hebben gelaten. Zaterdag had hij namelijk nog spaghetti bij zijn moeder gegeten en de resten waren nog terug te vinden in zijn maag.
Maar waarom werd hij pas op de 22e teruggevonden? Had hij soms na zijn verdwijning nóg een keer spaghetti gegeten? Hoe waarschijnlijk is dat? Hoe vaak eet een gemiddelde hacker spaghetti?
Ook vreemd is dat Boris op zaterdagmiddag nog in een café werd gesignaleerd met twee onbekende mannen. Wie die mannen waren, is nog steeds niet bekend. Maar als Boris een afspraak had en wist dat hij wat langer zou wegblijven van huis, dan had hij zijn laptop toch wel uitgedaan?
Criminele kringen
Boris' mysterieuze dood leidde al snel tot allerhande complottheorieën. De Duitse Chaos Computer Club (CCC) wist zeker dat criminelen zijn lijk enkele dagen hadden ingevroren en het pas donderdag hadden ontdooid en aan een boom opgehangen. Dit alles om de politie op een dwaalspoor te brengen.
Die criminelen zouden op Boris' kennis uit zijn geweest. Een gekraakte - daardoor onbeperkt geldige - telefoonkaart is natuurlijk veel geld waard op de zwarte markt, vooral in Oost-Europa. En Boris was een van de weinige hackers voor wie zo'n kaart geen geheimen meer had.
Contacten tussen hackers en criminele kringen zijn ook helemaal niet nieuw. Bij de CCC zijn diverse gevallen bekend van misdadigers die hackers veel geld boden om gevoelige informatie te achterhalen.
Binnen de CCC geldt weliswaar een erecode dat je niet voor het geld hackt. Maar hoeveel hackers zouden niet toch een keer zijn bezweken voor de verlokkingen? Zeker als het gaat om een genie als Boris. Zijn familie wist maar al te goed dat er aan alle kanten aan hem werd getrokken.
Boek
Al deze speculaties inspireerden Burkhard Schröder eind 1999 tot een reconstructie in boekvorm: Tron : Tod eines Hackers. Hij nam alle complottheorieën nog eens door en moest uiteindelijk concluderen dat Boris' dood toch echt zelfmoord was.
Ook rekende Schröder af met het beeld van een energieke en vrolijke hacker, dat anderen van Boris hadden. Hij zou zelfs depressief zijn geweest.
Maar alle complottheorieën bleven, zoals zo vaak, nog steeds overeind. Ook Boris had ook wel degelijk contacten had met 'zwarte' handelaren, zo blijkt uit het boek. De hacker had zelfs al een keer tien maanden voorwaardelijk gekregen wegens het vervalsen van telefoonkaarten.
Website
Ook in 2002 zijn de speculaties nog steeds niet van de baan. CCC-vrienden hebben onlangs de website Tronland.net opgezet.
Op de site zijn foto's te vinden van Boris tijdens het congres Hacking in Progress in 1997 in Nederland, vergezeld van herinneringen van andere hackers die hem daar hadden ontmoet.
Ook de toedracht van de dood wordt nog steeds in twijfel getrokken. De auteurs merken op dat de politie weigerde te onderzoeken of Boris zelf zijn riem aan de boom had opgehangen. Ook van een DNA-onderzoek was het nooit gekomen.
De pagina 'Dokumente' geeft inzage in allerlei correspondentie met allerlei instanties. Zo vinden we er wetenschappelijke onderbouwing van de hypothese dat Boris' lichaam enkele dagen bevroren zou kunnen zijn geweest.
Ook het algoritme dat Boris had uitgedacht om spraak over een digitale lijn te versleutelen, wordt uitgebreid uit de doeken gedaan op de pagina 'Cryptofon'. Kant-en-klare Cryptofon-software verkocht hij voor ongeveer 100 euro. Zou een motief voor de moord soms hier zijn te vinden?
Maar hoeveel verheldering biedt de website nu eigenlijk? Wel beschouwd is dat niet zo veel. De lezer blijft met net zoveel vragen als na het lezen van het boek van Schröder.
Wat de site vooral laat zien is dat Boris 'Tron' Floricic na ruim drie jaar niet zomaar een dode hacker is, maar een mythe.
[WZ, 21 februari 2002]
